Hoa Sen Trong Giếng Ngọc
Giếng ngọc hoa sen đẹp diệu kỳ
Danh thơm tiếng tốt chẳng suy di
Đào trần lý tục nên khôn sánh
Cẩu kỷ mẫu đơn không dám bì
Đào lệnh cúc làm sao ví được
Linh Quân lan có kể ra gì!
Trung trinh non nước còn khâm phục
Khí tiết trời cao cũng nể vì
Bích Khuyên
Cảm tác đoạn phú “Ngọc tỉnh liên” (Hoa sen trong giếng ngọc) của Mạc Đỉnh Chi
…Phi đào lý chi thô tục; phi mai trúc chi cô hàn
Phi tăng phòng chi cẩu kỷ; phi Lạc thổ chi mẫu đơn
Phi Đào lệnh đông ly chi cúc; phi linh quân cửu uyển chi lan
Nãi thái hoa phong đầu ngọc tỉnh chi liên….
Nghĩa là:
Chẳng phải như đào trần, lý tục; chẳng phải như trúc cỗi, mai gầy (1)
Cẩu kỷ phòng tăng khó tránh; mẫu đơn đất Lạc nào bì (2)
Giậu Đào lệnh cúc sao ví được; vườn Linh quân lan sá kể gì. (3)
Ấy là giống sen giếng ngọc ở đầu núi Thái Hoa vậy!…
Chú thích:
1. Đào trần, lý tục: Do câu thơ cổ: “ Đào lý mẫu sơn tổng thô tục” (Hoa đào hoa mận đầu núi đều là thứ thô tục)
2. Cẩu kỷ phòng tăng: cẩu kỷ là tên một cây thuốc. Đời Đường, Lưu Vũ Tích vịnh cây cẩu kỷ có câu : “ Tăng phòng được thụ y bàn tỉnh” ( cây thuốc của chùa nương bên giếng lạnh). Mẫu đơn đất Lạc: Đất Lạc Dương, Trung Quốc là nơi có hoa mẫu đơn đẹp nhất, nên người ta cũng thường gọi là “ hoa Lạc Dương”
3. Giậu Đào lệnh: Đào lệnh tức Đào Tiềm đời Tấn, làm quan lệnh ở Bành Trạch. Thơ Đào Tiềm có câu : “ Thái cúc đông ly hạ” ( hái hoa cúc ở dưới giậu phía đông). Vườn Linh quân: Khuất Nguyên tên chữ là Linh Quân. Thiên ly tao của Khuất Nguyên có câu: “ Dư ký tư lan chi cửu uyển hệ, hựu thụ huệ chi bách mẫu” ( Ta tưới hoa lan chín uyển, lại trồng hoa huệ trăm mẫu) - một uyển bằng 30 mẫu Trung quốc đời xưa.
