Di tích - Danh thắng (20)
Bài 20: NON NƯỚC HOA LƯ
Cờ lau nuôi khí phách Hoa Lư
Cảnh vật như còn nhắc tích xưa
Thượng Hạ, hai thôn - hai nghiệp đế
Thái Vy, một điện - bốn đời vua
Thiên Tôn, Bích Động - thiên đường họa
Dục Thúy, Vân Sàng - thế giới thơ
Hồi Hạc, Cánh Diều khoe dáng ngọc (*)
Thâm nghiêm, huyền hoặc lẫn hoang sơ.
12/04/2005
Nguyễn Nhật Minh
(*) Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành ở hai thôn Thượng và Hạ (thuộc xã Trường Yên), chỉ cách nhau 500m. Đền Thái Vy thờ 4 đời vua nhà Trần là Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông và Trần Anh Tông. Động Thiên Tôn: Ở làng Đa Giá, có hai lớp, bên trong có đền thờ đức Trấn Vũ từ hơn nghìn năm nay và có giếng ngọc nước trong, sâu ba trượng. Bên trái là động Long Thủy, bên phải là động Tượng Sơn. Động bên ngoài thờ Nam Tào Bắc Đẩu và các vị Kim Cương Hộ Pháp. Trên vách động có nhũ đá muôn màu sặc sỡ. Những nhũ đá được thiên nhiên gọt rửa tạo nên tiên ông, cô tiên, tiểu đồng, rồng lượn, rùa bơi, chim đại bàng... Chùa Bích Động thuộc địa phận thôn Đam Khê, xã Ninh Hả. Bích Động là một ngôi chùa cổ, dáng nét trang nghiêm mang đậm tính phương Đông. Núi, động và chùa đan quyện, hài hòa lại ẩn hiện giữa những cây đại thụ xanh biếc làm cho cảnh trí ở đây càng thêm thâm nghiêm, huyền hoặc. Đây là điểm du lịch nằm trong tuyến du lịch Tam Cốc - Bích Động rất hấp dẫn khách trong và ngoài nước. Núi Dục Thúy nằm ngay trên sông Vân Sàng, như một khối ngọc nổi lên giữa tỉnh lỵ. Núi có chùa Non Nước nên còn gọi là núi Non Nước. Gần tỉnh lỵ có núi Hồi Hạc và núi Cánh Diều (còn gọi là núi Ngọc Mỹ Nhân).