Cúc Hoa (Hoa cúc ). Thơ dịch
Cúc Hoa
1.Thu thanh Tưởng hủ tiên sinh kính
Mai cảnh Tây hồ xử sĩ gia
Nghĩa khí bất đồng nan cẩu hợp
Cố viên tùy xứ thổ hoàng hoa
2.Đại giang vô mộng cán khô trường
Bách vịnh mai hoa nhượng hảo trang
Lão khứ bi thu ngâm vị ổn
Thi biều thực vị cúc hoa mang
3.Vong thân , vong thế , dĩ đô vương (vong )
Tọa cửu tiêu nhiên nhất tháp hương
Thế vãn sơn trung vô lịch nhật ,
Cúc hoa khai xứ tức Trùng dương
4.Niên niên hòa lộ hướng thu khai
Nguyệt đạm phong quang thiếp thốn hoài
Khan tiếu bất minh hoa diệu xứ ;
Mãn đầu tùy đáo tháp qui lai
5.Hoa tại trung đình nhân tại lâu
Phần hương độc tọa tự vong ưu
Chủ nhân dữ vật hồn vô cạnh ,
Hoa hướng quần phương xuất nhất đầu
6. Xuân thu hoàng bạch các phương phi
Ái diễm cấp hương diệc tự thì
Biển giới phồn hoa kim trụy địa ,
Hậu điêu nhan sác thuộc đông ly
. Huyền Quang (1254-1334) tên Lý Đạo Tái , người Hà Bắc . Năm 21 tuổi, ông đỗ đầu thi Hội . Năm 51 tuổi , ông đi tu & trở thành vị Tổ thứ 3 (1330) phái thiền Trúc Lâm thời nhà Trần . Ông là người tu hành , nhưng cũng là người được Lê Qúi Đôn & Phan Huy Chú khen là “ Ý tinh tế cao siêu”, “Lời bay bướm phóng khoáng “
* Bản dịch âm này theo Tư liệu tham khảo Văn Học VN tập 2, tr93-94. Nxb Giáo dục 1979
DN phỏng dịch :
Huyền Quang (1254-1334)
1.Đây đường Tưởng hủ khi thu tới ,
Đó mái Tây hồ dưới khóm mai *
Nghĩa khí khác nhau , thời khó hợp
Vườn xưa san sát cúc vàng rơi
2.Ruột héo mong gì nước rửa tươi
Vịnh mai trăm mục cũng nhường thôi
Buồn thu , già yếu còn ngâm hão
Vì cúc tình thơ luống rối bời
3. Quên thân , quên thế , thảy đều quên
Thiền toạ ngồi lâu lạnh thấm giường
Trong núi năm tàn không có lịch ,
Thấy hoa cúc nở biết trùng dương
4. Thu về , móc nhẹ , cúc đơm bông
Gió mát trăng thanh dịu nỗi lòng
Vẻ đẹp tinh khôi người chẳng hiểu
Bẻ về cài tóc đáng cười không ?
5.Hoa nở ngoài sân chủ ở lầu
Thắp hương , ngồi ngắm hết ưu sầu
Chủ nhân cùng vật không tranh cạnh
So với muôn hoa , cúc đứng đầu
6.Cứ thế ,hằng năm đoá trắng ,vàng
Hợp lòng , hương sắc toả miên man
Mốt mai muôn cảnh hoa tàn héo ,
Riêng cúc tường đông vẫn diễm trang …
* Tưởng hủ : Nguyễn Khanh , người đời Hán . Tây hồ xử sĩ : Lâm Bô, người đời Tống …
.Phỏng dịch dựa theo bản của Vân Trình (Tư liệu tham khảo Văn học VN .Nxb GD 1979) . Riêng đoạn 4 do Đoàn thị Thu Vân dịch( Thơ thiền Lý Trần , Nxb Văn nghệ , Tp HCM . 1998