Anh Hùng Nguyễn - Trung - Tr
ực (1838 - 1868)Ngài, tên thật : Nguyễn V
ăn Lịch,con của ô. bà Nguyễn văn Phụng & Lê kim Hổng, ngýời gốc tỉnh Bình Định. NTT chuyên sống bằng nghề chài lưới vùng hạ lýu sông Vàm Cỏ tỉnh Long An.Thuở nhỏ NTT có học võ nghệ, nên rất khoẻ mạnh, tính tình can đãm và mưu lược. Năm 1859 Ô. mộ quân đánh giặc dýới quyền của Lãnh binh Trưõng Công Định. Năm 1861,sau khi đốt tàu giặc L' ESPÉRANCE Ô. đýợc trièu đình Huế phong "Quyền Sung Quản Đạo". Qua thời gian dài hoạt động chống giặc, đầu năm 1867 triều đình phong NTTchức "Hà Tiên Thành Thủ úy" để trấn giữ vùng đất Hà Tiên.Nhýng Ô.chýa kịp đến nõi nhậm chức thì đất Hà Tiên đã mất và tòa thành Ô. sẽ trấn nhậm đã lọt vào tay giặc!! NTT bèn đýa quân về lập mật khu ở Sân Chim và Hòn Chông.Tuy giấu quân
ở mật khu, NTT vẫn theo dõi nghiên cứu địch tình kỷ lýỡng, rồi đặt kế hoạch tấn công. Ngày 16 - 6 - 1868, Ô. điều quân đánh úp đồn Kiên Giang,giết 5 sĩ quan Pháp, 67 lính, tịch thu hàng trăm cây súng, và chiếm đồn 5 ngày liền. Giặc Pháp và các tên tay sai nhý Trần Bá Lộc, Tổng Đốc Phưõng đem quân phản công dữ dội. Thế yếu, NTT đành lui quân về Hòn Chông, rồi ra Phú Quốc và lập chiến khu ở Cửa Cạn, tính kế lâu dài.Tháng 9 - 1868 gi
ặc Pháp và bọn Huỳnh Công Tấn biết tin, đem quân tấn công chiến khu Cửa Cạn, đồng thời sai ngýời tìm bắt Mẹ Ô. để làm áp lực. Ô.vì chữ hiếu, và cũng để bảo toàn lực lýợng cùng thýờng dân trên đảo, NTT đã tự nạp mình !! ( Có chỗ cho rằng Mẹ của Ô. rất phiền lòng v/v NTT tự nạp mình cho giặc để cứu Mẹ, giống nhý Mẹ của Từ Thứ trong Tam Quốc chí )B
ắt đuợc NTT giặc Pháp rất mừng, bèn dụ hàng phong quan, nhýng Ô. nhứt quyết chối tử, chỉ y/c đýợc chết sớm, và nói : "- Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam, mới hết ngýời Nam đánh Tây." Giặc rất nể phục và ca ngợi Ô., chúng nói "- NTT là ngýời rất tự trọng có tý cách đáng quí và đầy nghị lực". Dụ hàng không đýợc, giặc hành quyết NTT vào sáng sớm ngày 27 - 10 - 1968 tại chợ Rạch Giá. Rất nhiều ngýời tới âm thầm chào vĩnh biệt Ô., và bô lão làng Tà Niên có đem một chiếc chiếu bông có chữ " thọ " chữ Nho màu đỏ týõi thật đẹp để NTT đứng giữa chiếu thọ hình. Trýớc khi thọ hình NTT y/c giặc mở trói và đừng bịt mắt để Ô. nhìn non sông đồng bào lần cuối.Và Ô.đã hiên ngang: ninh thọ tử bất ninh thọ nhục !! Tại đền thờ NTT, Rạch Giá, mỗi năm có tổ chức cúng giỗ Ngài vào những ngày 27, 28, 29 tháng 8 âm lịch rất long trọng.T
ýõng truyền, NTT đã để lại Tuyệt Mệnh Thi :TUYỆT MỆNH THI
Th
ý kiếm tòng nhung tự thiếu niênYêu gian
đảm khí hữu Long TuyềnAnh hùng nh
ýợc ngộ vô dung địaBảo hận thâm c
ừu bất đái thiênNGUYỄN TRUNG TR
ỰCTh
õ Tuyệt MệnhTheo việc binh nhưng thuở trẻ trai,
Phong trần hăng hái tuốt gươm mài.
Anh hùng gặp phải hồi không đất,
Thù hận chang chang chẳng đội trời.
Thi sĩ
ĐÔNG HỒ dịchTh
õ TUYỆT MỆNHTrai trẻ binh nhung
đã học bànLong Tuyền kiếm báu quyết tr
ừ gianAnh hùng mạt lộ cam
đành thácThề ch
ẳng chung trời với sói langNGUYỄN MINH THANH cẩn dịch
Ngoài ra, Ô Huỳnh Mẫn
Đạt, sĩ phu chống Pháp cùng thời,có bài Th
õ điếu Ô. N.T.T. nhý sau: ĐIẾU NGUYỄN TRUNG TRỰCTh
ắng phụ nhung trýờng bất túc luânĐ
ồi ba chỉ trụ ức ngý dânHoả hồng Nh
ựt Tảo oanh thiên địa*Kiếm bạc Kiên Giang khấp quỷ thần**
Nhất
đán phi thýờng tiêu tiết nghĩaL
ýỡng toàn vô úy báo quân thânAnh hùng c
ýờng cảnh phýõng danh thọTu sát
đê đầu vị tử nhân !C
ử Nhân HUỲNH MẪN ĐẠT*N
ăm 1861, Nghĩa binh NTT đã đốt cháy tàu chiến( Espérance ) của gi
ặc Pháp tại vàm sông Nhựt Tảo.**N
ăm 1868, Nghĩa binh NTT đã đánh úp đồn Kiên Giangcủa gi
ặc Pháp và toàn thắng.Th
õ điếu NGUYỄN TRUNG TRỰC
Thắng bại chi bàn việc tướng quân
Người chài trụ đá khúc gian truân
Lửa bừng Nhựt Tảo rêm trời đất
Kiếm tuốt Kiên Giang rợn quỷ thần
Một sớm nhẹ mình nêu tiết nghĩa
Ðôi đường trọn chữ báo quân thân
Anh hùng cứng cổ danh thơm mãi
Lũ sống khom lưng chết thẹn dần.
THÁI BẠCH dịch
Th
õ điếu NGUYỄN TRUNG TRỰCSúng gư
õm thắng bại chuyện thường tìnhNg
ý phủ cũng rành việc chiến chinhNh
ựt Tảo lửa hồng trời đất khiếpKiên Giang kiếm bạc quỷ thần kinh
Hai
đường giữ vẹn lòng trung hiếuMột s
ớm nêu cao tấm nghĩa tìnhC
ứng cổ anh hùng thõm mãi mãiCúi
đầu siểm nịnh lũ hèn khinh !!NGUYỄN MINH THANH cảm dịch
Đ
ýợc hung tin,vua Tự Đức sai ngýời làm lễ truy điệu với bài thõ điếu do chính nhà vua viết:Ký bi ngư nhân
Hùng tại quốc sĩ
Hỏa Nhựt Tảo thuyền
Đồ Kiên Giang lũy
Địch khái đồng cừu
Thân tiên tự thỉ
Hiệu khí cổ kim
Thử nhân nam t
Thái Bạch dịch:
Giỏi thay người chài
Mạnh thay quốc sĩ
Đốt thuyền Nhật Tảo,
Phá lũy Kiên Giang.
Thù nước chưa xong
Thân sao đã mất
Hiệu khí xưa nay
Người nam tử ấy
Máu đỏ, cát vàng
Hỡi ơi thôi vậy
Ngàn năm hương khói,
Trung nghĩa còn đây.
Và sau
đây 2 bài thõ bi cảm liên hoàn của ngýời biên soạn khi đến viếng đền thờ Ngài tại Rạch Giá năm 1991.VIẾNG
ĐỀN THỜÔ.NGUYỄN - TRUNG - TR
ỰC( Kiên giang - Rạch Giá )
H
ăm hở viếng đền trang dũng liệtDấu xư
a tưởng niệm đấng anh hùngNon sông nghiêng ng
ửa lòng thê thiếtĐ
ất nước loạn ly chí vẫy vùngKiếm bạc Kiên Giang thần quỉ khóc
L
ửa hồng Nhật Tảo đất trời rung *Than ôi nguyện ư
ớc đường mây trắngKhí phách hiên ngang sóng chập chùng..!!
Sóng chập chùng cao nỗi tiếc thư
Đ
ền thiêng nghi ngút tỏa trầm hưõngNg
ýời đi thuở trước hồn phõi phớiKẻ viếng bây gi
ờ dạ vấn vưõngTrung hiếu lư
ỡng toàn kim cổ thiểuHiển linh nhất x
ứ địa thiên trường **Cho hay thành bại anh hùng s
ựVẫn
để muôn đời một sáng gương..!!NGUYỄN - MINH - THANH
( RG, 3- 1991 )
*2 câu th
õ chữ Nho của H M Đ**Hiếu trung vẹn cả x
ýa nay hiếmLinh hiển kh
ắp nõi trời đất bềnL
ời lạm bàn của ngýời biên soạn:Nư
ớc VN từ cổ chí kim, lúc nào cũng là mồi ngon của bọn đế quốc xâm lăng. Và chính những khi ấy mới sãn sinh những anh hùng xuất chúng với những câu nói bất hủ.Lý Th
ýờng Kiệt phá quân Tống:Tiệt nhiên
định phận tại thiên thýNh
ý hà nghịch lỗ lai xâm phạmNh
ữ đẵng hành khang thủ bại hý.Trần Hư
ng Đạo đánh quân Nguyên: - Bệ hạ chém đầu tôi trýớc rồi hãy xin hàngTrần Bình Trọng
đánh quân Nguyên:Quang Trung Nguyễn Huệ
đánh giặc Mãn Thanh:Đánh cho nó chích luân bất phảnĐánh cho nó phiến giáp bất hoànĐánh cho sử tri nam quốc anh hùng chi hữu chủNguyễn Trung Tr
ực đánh giặc Tây: - Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam, mới hết người Nam đánh Tây .Và còn nhiều..., nhiều anh hùng n
ữa với những danh ngôn bất hủ ...Ngẫm, hiện trạng Việt Nam,Tổ Quốc
đang lâm nguy, thậm chí nguy: biển khõi, hải đảo, biên cýõng, nội địa đang lọt dần vào tay Trung Cộng !! Văn hóa xã hội bị xâm thực nhiễm độc trầm trọng..!! Trong khi đó, Nguỵ Quyền VC chẳng những làm ngõ mà còn toa rập với kẻ thù phương Bắc đàn áp những công dân yêu nýớc!! Vì vậy cho nên, toàn dân VN trong cũng như ngoài nưóc đang mong mỏi có lãnh tụ anh hùng để qui tâm bốn phýõng về một mối, tầm cỡ vua Quang Trung, hầu chống giặc dữ truyền kiếp; mới hòng thoát khỏi Đại Hoạ Diệt Vong !! Mong lắm thay..!!NGUYỄN MINH THANH
GA 30 -12 - 2010
Nguồn:
TN
ĐT - DNTĐ, gs Trịnh Vân ThanhWeb Wiki NTT
Web Wiki HM
ĐMékong Sóng Cuộn Phù Sa, Ng V Long Hồ
Web NTT Vietsciences, Bùi Thụy
Đào Nguyên.............