Bên Khung Cửa Lớp
Thằng Nhã cầm thanh tre đùa lại than vụn nằm rời rạc gần đống lửa sắp tàn, đêm đã khuya, sương xuống ướt thảm cỏ chung quanh chỗ căng lều. Từ hai bên lối đi chính chạy dài ra đến cổng trại là hai dãy lều san sát nhau, cũng có những mái đầu ngồi quây quần bên ánh lửa bập bùng, to nhỏ thì thầm, họ về đây từ các trường Trung Học trong tỉnh và nhiều tỉnh lân cận. Đàng xa, phía sau khu trại, toà trang viện của Đại Học Hoà Hảo đứng sừng sững trong đêm với những khung cửa sổ tối đen như say ngủ bởi tiếng hát ru hợp đoàn ăn nhịp cùng tiếng đàn Guitar từ lều các anh chị Du Ca Phù Sa vẳng lại khi trầm khi bổng ...
Tôi dõi mắt nhìn bầu trời lấp lánh sao, đầu miên man nhiều ý nghĩ tạp nhạp về cuộc cắm trại lần này, về trò chơi lớn ngày mai, về Thanh với ánh mắt trìu mến nhìn tôi sau khi buông câu nói ân cần - Hoàng đừng thức khuya quá coi chừng mai bệnh ! - Và như thẹn nên bước vội về phía dãy lều con gái. Có một cái gì lâng lâng sung sướng đang dâng lên trong tôi, phải chăng người ta gọi đó là hạnh phúc.
- Chừng nào mầy trở lại đơn vị vậy Nhã ?
Giọng thằng Hải kéo tôi về thực tại. Như hẹn nhau, tôi, thằng Sơn, thằng Phong, thằng Khởi cùng hướng mắt nhìn về phía Nhã chờ đợi .
- Ngày mốt, sau khi bế mạc trại tao đi thẳng từ đây về Cần Thơ luôn !
- Mầy không về nhà lấy đồ ? ... Rồi má mầy ...
- Tao mang theo cả đây, chỉ thay đôi giày lính và bộ đồ trận, có nói má tao hay rồi !
Giọng Nhã khàn khàn trả lời Sơn .
Cả bọn lại im lặng, một sự im lặng đến ngột ngạt. Thằng Nhã chìa bao thuốc lá một vòng, tôi đưa tay lấy điếu thuốc với ý nghĩ tội lỗi dấy lên trong đầu, vú tôi mà biết được chắc bà buồn lắm - tôi gọi má bằng vú - chúng tôi đã tập hư, hút thuốc, uống rượu ở đêm tiễn đưa thằng Nhã và thằng Dũng đi lính, lần nào tôi cũng tự hứa " chỉ lần này thôi nhé !". Gắn điếu thuốc trên môi, mỗi đứa theo đuổi ý nghĩ riêng ....
Bọn tôi chơi thân nhau từ hồi học lớp bảy, nói đúng hơn tụi nó thân nhau trước, khi tôi chuyển trường từ Sài Gòn về học năm học lớp bảy rồi quen nhau. Bảy đứa được đám con gái trong lớp gọi là thất quái, thấm thoát đã gần năm năm .
Trường chúng tôi là một trường Trung Học quận lỵ nằm trong tỉnh An Giang, có hai lớp "đàn anh", một lớp Anh văn và một lớp Pháp văn làm sinh ngữ chính. Chúng tôi thuộc lớp Pháp văn, lớp có nhiều học sinh xuất sắc và cũng là lớp tai tiếng nhất trường về thành tích phá phách, không riêng bọn con trai mà cả đám con gái hình như cũng a tòng theo. Lần đáng nhớ nhất là lần cả lớp bị phạt đứng ngoài sân cờ suốt buổi trưa nắng gắt làm vài đứa con gái phải thút thít khóc. Số là thằng Hải, thằng có nhiệm vụ kéo lá quốc kỳ ở mỗi buổi sáng chào cờ trong tiếng hợp ca hùng tráng của học sinh và thầy, cô toàn trường. Nó kéo rất tài tình, không chậm, không nhanh, từ đầu đến dứt bản quốc ca thì lá quốc kỳ cũng vừa tới đỉnh cột. Trong khi thằng Sơn tay đánh nhịp ..." Này công dân ơi, đứng lên đáp lời sông núi ...đồng lòng cùng đi hy sinh tiếc gì thân sống ...vì tương lai quốc dân ...". Thằng Phong nhỏ con nên khi sắp hàng nó đứng đầu, không biết thằng quỉ quái này học ở đâu và chuẩn bị từ lúc nào hai sợi dây dùng đeo thẻ bài của lính, nó xỏ từ lỗ mũi, vòng ra miệng và gài lại lòng thòng như con bò bị xỏ mũi thường gặp ở đồng quê - trước đó nó đã dùng chiêu này để nhát tụi con gái -. Thằng Hải kéo cờ, mắt liếc thằng Phong, thằng chưa lần được thấy nó nghiêm chỉnh ! Hôm nay, nó "cố ý" đứng nghiêm trang với hai sợi dây lòng thòng trước mũi như Ngưu Ma Vương. Thằng Hải không nhịn được cười, thằng Sơn không nhịn được cười, những lớp khác xếp hàng gần đó thắc mắc theo tia nhìn thằng Hải, những tiếng cười sau hồi dằn nén chợt vỡ tung ra, cả góc sân trường cười rộ lên ... thiệt là chuyện tày trời ! Thầy giám thị giận đỏ mặt.
Sau vụ này thằng Phong và thằng Hải mỗi thằng lãnh hai "cấm túc" , hình phạt nặng nhất, phải mang tập vào lớp ngày cuối tuần để chép bài, ai bị ba cấm túc trong năm coi như ở lại lớp !
Tuổi học trò của bọn tôi trôi qua trong bình yên dù nhiều nơi trên quê hương cảnh chết chóc, kinh hoàng đang diễn ra, có lẽ chúng tôi may mắn hơn những đồng bào khác vì được sinh sống ở một tỉnh mệnh danh là hoà bình trong chiến tranh. Vâng, An Giang ! Quê hương có những nhánh sông hiền hoà, bình an như tên gọi, tôi xin được cảm ơn tỉnh lỵ thân yêu này, cảm ơn thị xã Long Xuyên !
Nhưng rồi chiến tranh cũng không bỏ quên một ai. Trận chiến đến hồi khốc liệt, quân đội cần thêm tay súng, chính phủ ban lệnh đôn quân, thằng học trò chỉ được một lần cơ hội thi tốt nghiệp lớp mười hai - trước một năm còn gọi là Tú Tài - ở vào tuổi mười tám ! Những đứa đúng mười tám tuổi chưa học đến lớp mười hai phải nhập ngũ, lớp tôi thằng Dũng và thằng Nhã phải nhập ngũ !
Trong buổi tiệc chia tay nhiều đứa đã khóc, thằng Phong tưởng như chưa hề biết buồn cũng đã rướm nước mắt, nhỏ Thúy thường hay cải vã, chửi lộn với con trai mắt cũng đỏ hoe, các thầy cô mặt trầm buồn im lặng ... Thằng Dũng uất ức nói - tao sẽ đi lính, nhưng tại sao không là vào Đà Lạt hay Thủ Đức ! - nó là thằng được coi trưởng thành hơn trong bọn, tôi và nó có cùng mộng hải hồ, hai thằng thường trố mắt nhìn một cách nể phục và thèm thuồng mỗi khi gặp anh sinh viên trường Võ Bị Đà Lạt hay anh lính hải quân nghỉ phép đi ngang đâu đó ...
Bây giờ ngồi quanh đây còn sáu đứa, thiếu thằng Dũng. Tôi nghe nhói trong lòng, thắc mắc không biết nó đang ở đâu và trong tình huống nào. Tháng trước nó gởi thư về cho hay đơn vị đổi ra Bình Long, nơi mà cả tuần qua đài phát thanh loan tin đang có những trận đánh lớn. Tội nghiệp mầy Dũng ạ, thằng lính sữa ! Trong khi bọn tao còn ngồi đây, còn hưởng được những giờ phút thơ mộng của tuổi học trò, kể cả thằng Nhã, Mầy thì không biết ra sao ? Đang trú ẩn đạn pháo ở một giao thông hào nào đó ? Đang cùng đồng đội trực diện với kẻ thù ? Hay ... tôi lúc lắc đầu xua vội những ý niệm đen tối ....
- Ê Hoàng bóng ! ngày mốt mầy xách túi đồ tao về đem lên nhà đưa má tao dùm.
thằng Nhã lên tiếng phá tan sự yên lặng. Tôi quay nhìn nó hỏi :
- Đồ gì vậy ?
- Mấy món lặt vặt với trái sầu riêng má tao thích ăn, mua ở chợ Long Xuyên lúc trưa.
- Ừ ! Tôi trả lời nhát gừng.
- Thằng có hiếu ! Khởi cười và tiếp :
- Mầy nói gì với nhỏ Chi chưa ? Tao đi gọi nó ra hén ?
- Thôi khuya rồi, cũng không có gì để nói ! Nhã thở dài ...
Tôi biết nó mặc cảm, cũng đúng, tương lai nó bây giờ coi như sụp đổ, từ những ước mơ cao vời đùng một cái rơi xuống vực thẳm. Tôi bỗng nhớ câu thơ truyền miệng chua chát của nhân gian - rớt tú tài anh đi trung sĩ .... - Nhưng nó có được thi đâu ! cuộc đời không cho nó và thằng Dũng một cơ hội, một cơ hội mà những thằng học trò nghèo như bọn tôi phải cố nắm bắt. Rồi sẽ đến phiên chúng tôi, những đứa còn lại, biết có được không hay phải đi theo con đường thằng Nhã và thằng Dũng đang đi ... tôi thấy thương nó, thương thằng Dũng, thương tôi và tất cả những thằng học trò trên nửa phần đất đau thương hình chữ S này, hơn bao giờ hết trong tôi thấm thía cái ý nghĩa ba chữ "trai thời loạn". Chúng tôi ở ngưỡng cửa vào đời với tâm trạng mơ hồ, lo âu, chen lẫn sự uất ức, hận thù ... tương lai gần như xuôi theo định mệnh, vận nước ....
- Thôi quên đi Nhã ơi !
Thằng Phong nằm dài cạnh bên, vòng tay kê đầu, mắt nhìn trời buông tiếng khuyên lơn. Từ ngày tụi thằng Nhã, thằng Dũng đi lính tôi thấy nó ít giỡn hớt, hình như nó trầm lặng nhiều sau cuộc chia ly ....
* * *
Đứng chờ thằng Sơn khoá chiếc xe đạp, mắt nhìn về phía lớp học ...
- Chuyện gì mà trước cửa lớp mình tụi nó bu lại đông quá !
Tôi thảng thốt .
Hai đứa tôi rẽ đám đông bước nhanh vào cửa ...
- Thằng Dũng tử trận !!
Giọng thằng Phong nhão ra, lần này nó không rươm rướm nước mắt, sau câu nói nó khóc to như trẻ nít, tay chỉ sang con Hoa, em thằng Dũng. Mặt con Hoa bơ phờ, đôi mắt sưng húp, dắt theo đứa em trai nhỏ vào trường báo tin, thằng bé ngơ ngác nhìn đám bạn anh mình khóc, không ai hiểu nó đang nghĩ gì ...Tôi sửng sờ chết lặng ! môi mím chặt, quai hàm run lên theo cơn đè nén, cố không để bật thành tiếng như thằng Phong, nhưng trên mắt những giọt nước oan khiên vẫn cầm không được, ngắn ngủi quá ! cuộc đời mầy ngắn ngủi quá Dũng ơi !
Chiến tranh đã kéo đến nơi này, tận trong lớp học, cảnh chết chóc đã gây bàng hoàng, tan vỡ trong tâm hồn còn chưa hết sự ngây thơ của những đứa học trò chúng tôi ...
Không khí trong lớp nặng nề, tang tóc ...có tiếng thút thít vẳng lại từ dãy bàn con gái ...Bên ngoài, bầu trời xám xịt, những tảng mây đen xuống thật thấp, cuồn cuộn kéo về theo cơn gió lốc, gió thốc vào cửa sổ, thổi tung mái tóc con Chi đang ngồi ngay đó, lật tốc quyển vở trên bàn nghe xột xoạt như có bàn tay vô hình đang chuẩn bị cho một bài học mới đầu ngày ...... tôi hít mạnh, nỗi uất ức còn run theo nhịp thở, cơn gió mang đầy hơi nước, tôi nghe lạnh chạy dài theo đường xương sống, len vào lòng. Giờ Sử Địa bắt đầu, giọng cô Minh trầm buồn, xa xôi ...........
ctl 07/08/03
tôi còn nửa đời làm hạt bụi trần gian
em còn một kiếp thênh thang trước mặt
nếu hạt bụi khiến em tuôn nước mắt
thì hãy xem là bụi ...Khóc một lần !