Sự tử tế ( phần I )
…
Tính mật kỹ càng cho dù là một chuyện rất nhỏ... suy nghỉ chứng chắn cho dù là một chuyện không đáng... dùng lời lẻ đứng đắng cho dù là một chuyện tầm thường.
Tử tế được kết tinh từ cái nhỏ thường tình trong cái "tôi nghe và tôi thấy".
Tử tế được đúc kết từ cái bé hằng ngạy trong cái "tôi nói và tôi làm".
Nếu như tử tế không được cụ thể hóa bằng hành động "tai nghe mắt thấy miệng nói tay làm" thì tủ tế chỉ là một chuyện bé trong bao điều vạn nhỏ trên thế gian này mà chúng ta sẽ dửng dưng không hay biết.
...
Sau đây là những mẫu chuyện nhỏ về sự tử tế...
Đứa bé đánh giầy và tô phở…
Vào muà hè 91-92, hai vợ chồng tôi cùng với con gái mới vừa được gần 3 tuổi về thăm lại Sài gòn. Sau khi đi đăng ký và trình giấy tờ Passeport Pháp , gần ngả sáu Phù Đổng Thiên Vương, chúng tôi cùng các đứa em họ vào một tiệm phở ăn bên đường vì đã xế trưa. Đang loay hoay thưởng thức một tô phở tái nạm gầu đầy hương vị thì có ai đang giựt giựt cái ông quần jean của tôi...
"Chú... chú ơi, cho cháu đánh giầy đi chú"
Tôi giật mình kéo gập chân mình lại trong phản ứng tự nhiên. Tôi nhìn xuống thấy một cháu trai tóm trong cái nghèo của một chiếc áo thung và một cái quần short đầy vết dơ bẩn. Với đôi chân đất, tay ôm cái hộp đánh giầy bằng gỗ, cháu nhìn tôi như van xin cầu khẩn...
Tôi cười và nói với cháu:
"Chú mang giầy sandale chứ đâu phải giầy tây thì làm sao mà cháu đánh?"
"Cháu làm được mà... cháu xin chú"
Và cứ thế, cháu lại nắm lấy ông quần của tôi mà van nài.
Vợ tôi thấy thế nên bảo tôi cho cháu ít tiền đi để cháu để yên tụi mình.
"Dạ cảm ơn cô, cháu không nhận tiền vì ba má có dặn không được lấy tiền khi con không có làm... bởi vậy cô chú cho con đánh đôi giầy của chú đi"
Hai vợ chồng tôi nhìn nhau mà muốn chia sẽ cái thân phận của cháu chẳng may sống trong cảnh nghèo. Không chỉ thế mà chúng tôi còn cảm nhận cái lòng tự trọng ở nơi cháu.
Tôi cúi xuống và nói với cháu rằng:
"Với điều kiện là sau khi đánh giầy cho các chú em họ thì cho cô chú được mời cháu một tô phở nha? cháu có chịu hay không"
Cháu cúi mặt xuống và gật gật mái đâù nhỏ bé. Cháu nhìn chúng tôi hãnh diện nở một nụ cười như làm mát dịu cái khí trời oi bức của nắng hạ một trưa hè. Cháu lôi ra từng hộp cirage nào màu đen, màu nâu... rồi bàn chảy và những mảnh vải xé ngang xé dọc để đánh lên cho thật bóng loán từng đôi giầy nào của Tấn, Tùng và Quí. Tôi nhận thấy cháu như vị Phù Đổng tay quơ bàn chảy chậm đầy cirage, tay phất những mảnh vải oai phong hùng dũng, đâù đội trời chân đạp đất... tuy không trên yên ngựa, nhưng vững vàn trên mảnh đời nhỏ bé của cháu vì cháu đã hiểu được nhờ sự dạy dỗ của bố mẹ thế nào là một con người sống thật đầy ý nghĩa và trách nhiệm.
...
"Dạ, thưa cô chú, con làm xong rồi!"
"Tất cả là bao nhiêu để chú trả?"
Tôi nhét vội vào tay cháu một số tiền. Cháu đếm thật kỹ và trả lại phần đưa dư.
"Không gì đâu cháu, hãy coi như là tiền pourboire mà người bên Pháp hay cho"
"Tiền buộc boa?"
Cháu đưa tay gải gải cái đầu rồi nhoe miệng cười tươi.
"Cảm ơn cô chú nhiều"
"Mời cháu ngôì ăn với cô chú một tô phở nha..."
Tô phở được bưng ra trước mặt cháu, nóng hổi và thơm phức.
Cháu đứng dậy.
"Ơ này cháu"
Chạy tới bên góc cây ven đường , cháu cầm lên cái gà mên ( gamelle ) và trở về bàn.
"Cháu không đói nhưng xin cô chú cho phép cháu đem về cho gia đình"
Cháu trút hết tô phở vào trong cái gà mên một cách cẩn thận cho bố mẹ, cho cháu hay ai nửa? Tôi chả biết!
"Thế thì cô chú gọi thêm tô nữa cho cháu"
"Như vầy là quá đủ cho cháu rôì, cảm ơn cô chú đối xử quá tốt với cháu"
Cháu khoanh tay và cười trong niềm vui thoả mãn.
Bước chân cháu đã dần xa mà bóng hình cháu như đang vẫn còn rất thực trong tâm hồn hai vợ chồng tôi.
Một tô phở tốt bụng hay đúng hơn ấm bụng cho một ngày hạnh phúc của cháu.
Một tô phở hữu ích hay một tô phở tràn đầy hy vọng ở một xã hội vẫn còn những con người có lòng tự trọng và trách nhiệm như cháu.
Một tô phở chia sẻ hay một tô phở "tử tế" mà trong tình cờ cô chú đã được dịp học hỏi ở cháu.
Xin nhận từ nơi cô chú sự cảm ơn chân tình khi viết về cháu, một đứa bé đánh giầy trên vỉa hè, một sự "tử tế" tuy nhỏ và bình thường.
Nhưng nó sẽ lớn lên trong cháu để khích lệ những người bạn đồng cảnh ngộ vì vẫn còn những bàn tay mở ra lòng "tử tế".
Cũng như nó đã lớn dần trong cô chú để được chia sẻ cùng gia đình , cùng thân hữu gần xa vì cảm nhận được sự "tử tế" là gì?.
Viết bởi Pierre Nguyễn Trần Dzũng ( vũ_thuyên )
