Lãng Đãng Vào Thu

Đây là đề tựa một trong 4 thi tập của thi sĩ Cao Mỵ Nhân mà tôi đã hân hạnh nhận được như món quà biếu văn nghệ. Ngược lại tôi cũng muốn nói lên những cảm nghỉ hay những nhận xét riêng tư về những đứa con tinh thần của nhà thơ Cao Mỵ Nhân. Tên tuổi nhà thơ Cao Mỵ Nhân có lẽ không còn xa lạ với cõi thi ca Việt Nam nữa. Do đó những dòng trình bày về thi ca của chị Mỵ (tức chị CMN được gọi tắt) tôi chỉ xin cô đọng về thi ca tình cảm lãng mạn nhiều mà thôi. Chị làm thơ khi còn rất trẻ, tôi nghe bạn bè kể lại chị tập tểnh làm thơ năm lên 13 tại Hà Nội, đến nay nghe nói số thơ lên con số ngàn. Vì thế nên một bài viết đơn sơ như vầy chỉ có thể điểm phớt qua một khía cạnh nhỏ trong góc thơ Mỵ mà thôi.

Chị chào đời tại cao nguyên hùng vỉ Chapa, trong vùng núi đồi Hoàng Liên Sơn. Năm 1954 chị theo gia đình di cư vào Nam học tại trung học Trưng Vương. Sau bậc trung hoc, chị theo học khóa cán sự xã hội Caritas, vì tình hình chiến sự gia tăng chị tình nguyện gia nhập quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Năm 75 vì với quân hàm cấp tá chị bị đi tù của cái quái từ được-gọi-là "học tập" hay "cải tạo". Năm 1991 chị được sang Hoa Kỳ định cư dưới diện HO. Hiện chị và gia đình cư ngụ tại vùng bờ biển Lawndale, Nam California.

Năm 1959, chị cho ra tập thơ đầu tay mang tay “Hoa Sao” tại Sài Gòn. Thi phẩm này chính thức đánh dấu và đưa tên tuổi chị vào vườn thơ văn học Việt Nam. Tôi hiện chỉ co’ 4 tập thơ của chị đã ấn hành tại Mỹ là: Lãng Đãng Vào Thu, Áo Màu xanh, Đưa Người Tình Di Tu và Thơ Mỵ in 1997. Ngoài ra chị còn có 2 tập sách gồm nhiều đoản văn là Chốn Bụi Hồng 1, Chốn Bụi Hồng 2.

Trong thi tập Thơ Mỵ 1997, tôi rất rất nhiều bài thơ thật trữ tình, thật lãng mạn trong nét dễ thương như bài “Chia Xẻ”, ví dụ các câu thơ:
“Xin đừng hôn mãi tay anh,
Tưởng như chia xẻ tâm tình của em
Yêu thì... hãy nhớ nhung thêm
Thương nên mới chịu ngày đêm xa vờị..”

Trong bài thơ mở đầu là “Tạ Tình” trong thi tập này người đọc sẽ ru hồn chơi vơi với qua những câu thơ:
“Em không biết phải chắt chiu gì nhi ?
Để tặng anh khi mùa đã sang thu
Anh có thích em như mây bay rất nhẹ
Đến bên anh hôn khẽ giữa sương mù...”

Sự trẻ trung hay lãng mạn trong Thơ Mỵ như muà xuân tuổi mộng, tình đôi lứa vẫn ấp ủ con tim, chúng ta hãy xem dòng văn Mỵ trong bài “Mặt Trời Xuân”:
“... Người yêu hỡi, sao anh yên lặng thế
Mặt trời chưa tắt hẳn trên môi em
Màu đỏ thắm phía chân mây biến mất
Rất nồng nàn hôn lấp tiếng gọi tên”

Tình sầu đa cảm khiến người con gái dễ khóc lệ hoen mi mà người yêu nàng vẫb khuyên chớ khóc trước đám đông. Bài thơ lục bát “Giấc Sầu Xuân” mô tả người con gái mang giấc sầu đa cảm:
“Dặn em: khóc một mình thôi
Đừng cho ai thấy kẻo người ta chê
Nhưng em lại rất vụng về
Thường rơi nước mắt ở nơi đông người...”

Chàng lại vẫn dặn dò nàng nếu có yêu nhau thì hãy kín đáo hơn, hãy niêm kín tình sầu cho chàng:
“Vẫn trong em dáng hình anh
Thân thương từ thuở chúng mình yêu nhau
Dặn em chỉ mỗi một câu
Cô đơn niêm kín tình sầu cho anh”

Bài lục bát “Ta Chờ Em” được khéo léo diển đạt qua ly cà phê sữa yêu đương, nào ta hãy nghe thơ Mỵ trong nỗi tình dâng ngọt ngào:
“Ta chờ em uống cà phê
Hay là uống nỗi đam mê của mình
...
Trao nhau trọn vẹn nụ cười
Ly cà phê sữa thơm môi ngọt ngào”

Trong bài “Giờ Tự Tình”, ta thấy hình ảnh vui buồn của người con gái khi vui trao lời thơ qua môi, khi buồn rơi nước mắt cho hạnh phu’c tình nhân:
“Lời thơ em đọng lai giữa môi anh
Và thời gian dừng lại rất mong manh
...
Anh biết chắc, mai đây em sẽ khóc
Dù chúng mình hạnh phúc vẫn trong tay”

Mùa thu là mùa sầu úa, chia ly, thu đánh dấu sự thay đổi của không gian và thời gian vì thu buồn man mác, trong khi không gian rừng cây vàng úa. Thi sĩ CMN diễn tả bầu trời đã tô thắm cánh hạc vàng. Thi tập "Lãng Đãng Vào Thu" được mở đầu bằng bài “Thu Đợi Ngoài Hiên”:
“Đốt trầm tạ từ tuổi xuân xanh
Lãng đãng mùa thu đợi trước mành
Trời đã tô vàng cánh hạc
Sương đang thả mộng trắng bờ tranh”

Bài “Rừng Thu” CMN mô tả cảnh thu sang như sau:
“Thấp thoáng chim thu xoải cánh bay
Về đâu? Bóng nắng đã vơi đầy
...
Có ai trong cảnh quan liêu ấy
Mới biết đường trường quạnh quẽ thay”

Mùa thu không tránh khỏi cái “Buồn”, dù là buồn vô cớ, buồn man mác hay buồn trong bờ mắt ai. Tôi rất thích bài thơ ngắn này vỏn vẹn chỉ có 4 câu. Tác gia dùng điệp ngữ so sánh hay ví mức độ buồn:
“Buồn ơi, sao chán thế buồn
Buồn ghê, buồn gớm, buồn suông, buồn hoài
Buồn nhự... buồn nhất trên đời
Buồn tôi cộng lại với người trăm năm.”

Tôi còn thích hơn nữa một bài thơ rất lãng mạn ngắn và mang bao tình tự “Một Điều” yêu em:
“Rất ngăn thôi nghe em nói nhỏ
Bao giờ anh khổ quá vì yêu
Gọi tên em nhé, vơi nhung nhớ
Dù sáng, hay trưa, tối, hoặc chiều”

Sự lãng mạn trong thơ CMN rỏ nét hơn, duyên dáng hơn khi nhà thơ diển tả nụ hôn qua bài “Nói Đùa”:
“Tay em, anh hôn được rồi
Sao không hôn đại lên môi một lần

Chắc vì đôi chút phân vân
Sợ em trách cứ: ai cần hôn đầu?

Đây này, anh dặn lần sau
À quên, phải đợi kiếp sau hôn bù”

Bài “Mông Lung” sự kiện hai người yêu nhau thì sự va chạm đầu tiên có thể là cầm tay nhau, nắm tay nhau hay đan tay nhau. Cái thuở ban sơ đó được thi sĩ mô tả sự rụt rè dễ thương, sự ít kinh nghiệm của người nam như sau:
“Cầm tay em, cầm tay em
Thì cầm cho chặc, thử xem... thế nào
Nhìn anh run rẩy, âu sầu
Nên, em bất giác lắc đầu, quay đi...”

Cũng có những lúc người tình không hài lòng, chàng hối tiếc, chàng bẽ bàng khi quen em. Sự kiện như vậy được tìm thấy trong bài “Nói Nhỏ”:
“Anh tiếc không là nhà họa sĩ
Tài danh để vẽ đúng dung nhan
Của em yêu dấu và tri kỷ
Đến nỗi nghe em, bỗng bẽ bàng”


Tôi xem đến thi tập 3 là “Áo Màu Xanh”, đây là thi tập được ấn hành năm 1999. Bài “Mùa thu và chị” cho thâ’y mùa thu yêu đương trong thi ca CMN:
“Mùa thu ơi
ai thương em thổn thức
Tôi nhớ thu
qua vóc dáng huyền mơ
Từng chiếc lá thu
ép giữa trang thơ
Chị đang giữ
thu vàng chan chứa ý”

Trong bài “Thu Đang Qua” nhà thơ diển tả cơn mưa thu như mưa Cali, như cơn mưa hoài hương. Mưa Cali không dài, nhưng cũng đủ lưu lại lòng người nhiều nhớ nhung:
“Chị có thích nhìn mưa
xem bóng nước
Cái hoài hương lướt thướt
đợi ngày tan
Em không đến chiều nay
như hồi trước
Ở yên đây
chờ đón ánh trăng vàng”

Trong không gian mùa thu lá vàng bay treân cỏ, lòng người thoáng xao xuyến bâng khuâng khi mơ về chốn cư xá cũ, những kỷ niệm cũ trong bài “Bâng Khuâng”:
“Chiếc nón mong manh như cái mộng
Chuyển buồn nhè nhẹ tới tim em
Em đứng bâng khuâng mãi trước thềm”

Trong thi tập này chị Mỵ viết rất nhiều bài thố lộ tâm sự với người bạn thân trong thi đàn Quỳnh Dao là nhà thơ Uyển Hương. CMN là một si quan cấp tá, chị bị đầy đi “học tập cải tạo”, khi được thả ra chị vẫn ngấm ngầm chống đối và không uy phục chế độ qua những vần thơ trong bài “Mưa Đêm”:
“Mưa đang nhẹ hạt, thoắt mau
Mưa tan nước mắt, nhạc màu tuổi
Đợi chờ chi ở nước non
Lối xưa còn lại dấu mòn thời gian”

Nỗi ưu tư của Bà Huyện Thanh Quan là nỗi ngậm ngùi của CMN lặng nhìn đám Cộng Sản tàn phá quê hương như đã đẫn. Ước mơ của CMN về sự quang phục lại nền tự do với rừng cờ vàng của VNCH tung bay trở lại:
“Mai em khong đến Uyển Đình
Chị chong đèn đời lửa ngủ binh lụn tàn
Ngựa hồng, khói tỏa, sương tan
Đường hoa rực rỡ sắc vàng cờ bay”.

Tôi đã đọc nhiều vần thơ đại loại như vậy thủ thỉ với nhà thơ Uyển Hương và thấm thía lòng ái quốc, sự trung trinh với lý tưởng QG của chị CMN.

Tôi giở tập thơ cuối mang đề tựa là “Đưa Ngươi Tình Đi Tu”, được xuất bản năm 2001, qua bao cơn phong ba bão táp của cuộc sống, CMN cho thấy cuối đường đời, tâm tư sẽ lắng đọng để trở về với bản ngã của chính mình. Sự chọn lựa cho mình một nơi nương tựa cho nu cầu tâm linh với cái giá trị thiêng liêng về chân, thiện, mỹ trong tôn giáo là con đường giải thoát những khổ đau, những ghen ghét những ê chề cua cuộc đời đã qua. Tôi tìm thấy những dòng tư tưởng thiền và đạo giao như trong bài “Sắc Tức Thị Không”. Kiếp nhân sinh vốn phù vân, vốn vô thường:
“Thôi nhé, người vô miền tĩnh lặng
Tôi về thương nhớ áo màu lam
Tiếng cười mới đó mà xa vắng
Sắc tức thì không quá rỏ ràng...”

Bài thơ “Ngoài Cửa Tam Quan” cho ta thấy người tình bước vào cửa thiền xuất thế hành đạo, bỏ lại người yêu bên ngoài. Hai đối tượng hiện hữu trong hai thế giới khác nhau để cấu thành những vần thơ bất hủ dưới đây:
“Nụ cười hỉ xả vô tư
Lòng tôi bát ngát vần thơ muộn sầu
Làm gì có chuyện thương đau
Đi tu thì phải xa nhau đời này”

Chia tay trước cửa Tam Quan là sự kiện một người tự nguyện bỏ tất cả sau lưng, nhưng người còn lại sẽ sống trong cô đơn, sầu muộn và lạc lỏng:
“Kiếp sau chớ hẹn xum vầy
Đã gieo chia biệt, quả đầy cách ngăn
Bởi tôi trót lỡ mê lầm
Nên người thức tỉnh những vần thơ si”

Bài “Từ Phen Tóc Rụng” cho thấy mưa đời giông bão đã thấm lệ tình yêu:
“Ôi vạt cà sa thấm lệ chiều
Mưa làm giông gió cả tình yêu
Dáng ai nhòe nhoẹt vùng hiu quạnh
Chắc hẳn hồn thơ ướt át theo”

Sự chơi vơi và nỗi sầu bi ai được diển tả rỏ nét hơn qua bài “Vào Hạ” như sau:
“Vẫn trên danh nghiã chưa tròn
Gởi người tình lỡ nỗi buồn chẳng vơi
...
Ta đi sương gió ngại ngùng
Nghỉ người mưa nắng cũng chừng ấy thôi”

Hay trong bài “Tờ Thư Trước mắt lại càng bi thương hơn:
“Ngọc Lan tám hướng bên trời
Mà người vẫn đứng niệm vơi, niệm đầy
Chan hòa lệ ướt tóc mây
Tờ thư trước mắt trong tay nghẹn ngào”

Nhà thơ đặt vấn đề “thủy, chung” trong tình yêu như trong vần thơ:
“Thủy, chung, là một mà thôi
Bởi vòng sinh lộ luân hồi miên man
Cũng như thơ nhập bóng nàng
Nên chi, nhân diện mơ màng ảnh xưa”

Nữa chừng xuân với cuộc đời vẫn còn đắn đo:
“Nữa đời còn đứng so đo
Yêu đương hay chỉ giả đò cho vui
Nhìn nhau ngơ ngẩn, ngậm ngùi
Vẫn con nước đọng xô đời ta nghiêng”

Trong bài “Dấu Mòn” những dòng thơ cho cuộc đời oan nghiệt:
“Đường đời liên tiếp bước sai
Hoang liêu trùng điệp dặm dài nhớ nhau
Người đi trước, kẻ đi sau
Năm năm còn lại tiếng sầu cách chia”

Theo dấu thời gian của sự bắt đầu khơi màu tình yêu đến bốn thập niên thăng trầm để rồi vĩnh biệt, chia ly miên viễn:
“Ta tiễn người đi cõi vạn niên
Từ nay quên hết mọi ưu phiền
Bốn mươi năm cũ vừa quay lại
Tất cả, xong là cách biệt thêm...”

Nhà thơ tìm ra sự lắng đọng tâm tư và chôn vùi ký ức trong dĩ vãng đã qua, hãy xem bài “Dấu Xưa”:
“Giờ thì so’ng gió đã yên
Tâm tư cũng lặng, ưu phiền tiêu tan
Tôi đi dọc bãi cát vàng
Dấu xưa mờ nhạt hôn hoàng lênh đênh”

Suốt đời phiêu du trong vùng trời yêu đương mơ ảo để cuối cùng tìm được chốn bình yên trong tâm hồn (xem bài Về Tìm Chốn Cũ):
“Nhân trăm năm đợi vu vơ
Suốt đời em sô’ng trong mơ hão huyền
Về tìm chốn cũ bình yên
Niêm phong bao nỗi ưu phiền bấy nay”

Để kết luận những dòng thi ca của CMN, chúng ta xét qua khuynh hướng thi ca lãng mạn qua thi tập "Thơ Mỵ 1997", "Lãng Đãng Vào Thu", đến khuynh hướng thi ca ái quốc qua các bài thơ gửi thi sĩ Uyển Hương trong thi tập "Áo Màu Xanh" và sau hết duyệt qua thi tập "Đưa Người Tình Đi Tu" mang chất thiền qua thi ca CMN. Có thể nói những vần thơ CMN đại diện cho nhiều bạn gái giữ quan niệm trung trinh, thủy chung tuyệt đối trong tình yêu. Những vần thơ CMN đem sự ấp ủ yêu thương, từ lúc gặp người tình thuở ban sơ đến cuối đời phiêu lãng để người tình nương nấu sau thiền môn. Cuối cuộc đời của mỗi cá nhân sẽ là sự tĩnh lặng hay sự bình yên như một chiếc lá vàng rơi rụng khi lãng đãng vào mùa thu muộn...

Việt Hải xin trân trọng giới thiệu đến các bạn yêu văn thơ nên có 4 thi tập này của nhà thơ CMN để tìm hiểu sâu rộng hơn là bài viết giới thiệu cô đọng này quanh góc nhỏ thơ lãng mạn của nhà thơ CMN. Mọi liên lạc về các thi tập CMN có thể email về: haaikhanh@yahoo.com

Việt Hải Los Angeles

Reference:
http://www.vietbang.com/index.php?c=article&p=423

Trang Chính
Văn | Thơ | Nhạc | Tác Giả