Thời Thơ Ấu
Hồi tui vừa về nhà Bác tui làm con nuôi, thì cái tên đẹp dễ thuơng mang tính chất thành thị của ba tui đặt hiễn nhiên đã bị đổi qua tên khác. Tên nghe nhà quê hơn, mộc mạc hơn, và dĩ nhiên là một sự tin tuởng mê tín dạt dào hơn. Cái tên " Mới " là Bác Phụng tui đặt cho tui. Bác Phụng tui lập gia đình đã lâu mà chưa có mụn con nào. Tui sẽ là đứa con may mắn mà bác Phụng tui hy vọng sẽ có những đứa con nối tiếp sau này.
Ngày tui về Đồng Môn sống với hai vợ chồng bác Phụng tui, rất nhiều bà con chú bác đến thăm tui, ngay cả bà nội tui cũng đến. Còn tui thì như một chú gà con ngơ ngác, run sợ, hoảng hồn, rồi bỏ chạy núp sau cánh cửa ngồi khóc. Lúc đó tui cảm thấy nhớ ba mẹ tui, anh chị em tui vô cùng. Ở đây tui lạc lỏng quá, mà nguời thì xa lạ với lần đầu gặp mặt.. dẫu họ là bà con thân bằng quyến thuộc của tui. Bà nội tui kêu tui ra, bác Phụng tui kêu tui ra, chú tui kêu tui rạ. còn tui thì thụt càng sâu trốn càng kỷ trong cánh cửa gỗ. Bà Nội tui nói vọng vô:
"Từ đây về sau con gọi bác Muời con là Ba Phụng, Má Sách nghen"
Thời gian rồi cũng trôi qua, tui dần dần quen với bà con thân thuộc, quen với cuộc sống nhà quê, nhưng tui lại không quen kêu Bác tui bằng Ba Má. Gọi Ba Má là một chuyện rất khó khăn cho tui. Lúc đó tui không biết nghĩ gì trong đầu, suy gì trong não, nhưng tui không mở miệng ra kêu Ba Má tui đuợc. Một hôm Bác tui kêu tui vô mời ông nội ra ăn cơm, tui chạy vào nói trỏng:
"ra ăn cơm"
Trong bửa ăn, hai bác tui và nội tui hỏi:
"Sao con còn nói trỏng, gọi "ông nội" mà con cũng không gọi ?, gọi ba má con cũng không gọi"
Tui nín thinh không biết nói sao, nên đành cúi đầu và cơm cho đầy miệng. Ông Nội tui dạy tui, Bác tui khuyên tui:
"Con kêu bằng Ba Má, gọi Ông Nội đi con, đừng gọi trỏng nữa. Ba’c đã nhận con làm con, thì con phải gọi bác là Ba Má nghen.”
Từ trong cặp mắt của hai Bác tui, tui lén nhìn thấy đuợc sự khao khát, thèm kha’t đuợc nghe tui gọi bằng Ba Má. Lâu lâu tui lại thấy bác Sách tui miệng cứ cuời tủm tỉm.
Hai Bác tui cưng tui lắm, hơn năm tuổi rồi mà tui còn đuợc Bác tui đặt lên võng hát đưa cho ngủ. Có lần mấy đứa bạn hàng xóm tới rủ đi chơi, tui mắc cở quá xá leo xuống võng chạy trốn. Mấy tụi nó nhìn tui, trêu tui cuời khúc khích:
"Hahahạ.Bé Mới, mày lớn rồi còn đòi đưa võng nữa"
Mấy tụi mắc dịch, lúc đó tui mà đánh đuợc tụi nó chắc là chọt cho nó phù mỏ mới đã nư xấu hổ của tui.
Ở càng lâu thì tính tui càng nghịch. Tui thích tìm tòi, cái tìm tòi của tui đuợc mọi nguời cho là "phá". Tui lột trứng gà mới vừa nư’t vỏ để giu’p gà con nở cho mau. Tui đốt g rơm ngoài nhà sau là vì tui muô’n thử một cọng rơm ngu’n lửa co’ đủ cha’y nguyên một đo’ng rơm lơ’n hay không. Không những vậy mà còn ...
Một hôm tui có một cuộc hành trình đi "tìm chim". Sau vuờn nhà nội tui rộng thênh thang, ăn thông luôn đuờng đi lên núi cao. Tui đội cái mũ vải vành rộng của má tui may hồi còn ơ? Nha Trang. Tui mang bộ đồ bà ba đen, tui mang đôi dép xẹp, trong tay mang một tàu chuối cơm vắt. Giữa trời nắng chang chang tui cứ đi và đi mãị. mà "chim" thì biền biệt nơi nào. Thỉnh thoảng tui có thấy vài chú "chim sẻ " đậu bên vệ đuờng kêu ríu rít nhưng khi tui tới gần định bắt thì nó bay mất. Đuờng hành trình "tìm chim” như một bộ hành du mục của tui. Những đồi do’c cheo leo, những hòn đa’ cuội to tuơ’ng, những dây leo bìm bìm chă‘n lô’i, và những hàng duơng cao thoai thoải tui đều băng qua. Những hoa dại bên đuờng vàng do’c tui đi. Những chùm “bông giờ” e thẹn nằm ne’p trong ho’c đa’ tỏa một mùi thơm, làm tui nhơ’ nồi canh ca’ tha’c-la’c nêm vơ’i bông giờ của Ma’ Sa’ch tui nâ’u. Những cỏ dại vàng khô nă‘ng cha’y chă‘n đuờng làm bàn chân nhỏ xi’u tui kho’ nhọc băng qua. Nă‘ng no’ng qua’, tui mệt qua’, đành chọn một go’c cây co’ bo’ng ma’t ngồi nghỉ chân và lâ’y cơm ra ăn. Bỗng bên vệ đuờng tui có thấy một con "chim" bị chết khô. Tui thuơng tiếc quá, tui ôm lên và tìm một bóng mát, đào lỗ chôn nó. tui bùi ngùi xu’c động:
"Chim ơi chim.. tao thuơng mày quá "
Rồi từ đó về sau tui không còn đi tìm chim nữa, có lẽ cuộc hành trình " tìm chim" của tui đã lấp loé lên một sự hiểu biết là một chuyện khó thể nào ...
Trời sinh tui mang tính tinh nghịch.. nên ít thích ngồi không.
Theo thuờng lệ tui đi ra ruộng đuổi chim cho chim khỏi ăn lúa. Câu tui thuờng đuổi là " quài quớ " (tui không biết chữ "quài quớ " có nghĩa gì, viết có đúng không.. nhưng tạm theo cách sài ) gần đám ruộng có cái Bầu (hồ) nuớc ngọt. Ba Phụng tui có làm một cái sào tre cao, có cái gàu sòng tác nuớc từ Bầu vào ruộng. Ruộng cũng đuợc ba Phụng tui giăng một tấm luới thưa để trừ chim chóc ăn lúa.
Tui đang đi trên bờ đê, dặm lên đám cỏ non, đầu óc miên man dệt chuyện vu vơ. Tui dệt ra câu chuyện.. rắn nuớc sẽ lên bờ nuốt chửng tui vào bụng. Con rắn nuớc mà bửa hôm nọ anh Tiên con Bác Sáu tui bắt đuợc, nên nó cứ nằm trong đầu óc tuị. gở hoài không ra. Tui liền leo lên sào tre ngồi chiễm chệ trên ấy. Ngồi đong đưa chân xuống.. tui lại sợ rắn bay lên că‘n chân tui. Đang ngồi .. thì tui bỗng thấy một con dơi bị sa luới, tui sợ con dơi chết.. nên leo xuống, luồng vô ruộng gở nó ra. Tui gở mỏi cả cánh tay mà con dơi thì càng rối bù trong luới. Giựt, gở một hồị. lông cánh con dơi bù xù... tội nghiệp và con dơi cũng theo ông theo bà.
*
Và một ngày khác, tui đang ngồi trên sào tre giữ lúa, thì nguời anh bà con tui gọi :
"Bé Mới, tao chèo xuồng ra Bầu đi bắt "chim nuớc" mày đi không? Tao không nói Chú Muời biết đâu.
Từ trên sào tre tui tụt nhanh xuống nói lớn:
"Đi, đi, tui đi nữa"
Thế là ba anh em tui chèo xuồng thẳng ra khơi, tui mặc kệ luá không ai giữ, tui không sơ. Ba Phụng tui la vì anh bà con tui đã hứa chắc nịch rồi.
Bầu có rất nhiều bông súng bông sen ngoi trên mặt nuớc. Những cái bông nở rất to và rất đẹp. Những dợi dây súng ăn rất ngon, tui níu nó lên.. lột lớp vỏ bên ngoài, ăn vừa giòn vừa ngọt. Bông súng.. ăn càng ngon hơn, tách hết lớp bông.. ăn bên trong thơm và dẻo. Buổi chiều chèo xuồng ra khơi, gió lồng lộng thổi mát ruợi cả tâm hồn. Tiếng "chim nuớc" kêu như một bản nhạc buồn. Tui còn nhỏ chưa phân biệt đuợc nỗi buồn thắm thiết, nhưng lân lân trong tâm khảm cảm giác cũng trĩu nặng nỗi lòng. Cả buổi chiều hôm â’y, tui chả thiê’t gì bă‘t mâ’y con chim nuơ’c nữa.
Nhìn những bông súng, bông sen, làm tui nhớ lại hôm truớc tui bị lọt xuống Bầu, đầu cắm xuống, hai chân treo vắt nguợc lên bờ đệ Cũng tại cái bông sen vàng chói lóng lánh. Từ bờ đê tui vói tay háị. nhè đâu bị mâ’t thăng bằng và te’ nhào xuô’ng sông. Cũng may nơi tui ngã xuô’ng co’ ca’i đô’ng rơm mà hôm truơ’c ba Phụng tui đập lu’a xong vư’t xuô’ng đo’. Co’ đo’ng rơm cư’u mạng tuị. nên tui cư’ bềnh bồng trên mặt nuơ’c, nê’u không chă‘c tui cũng trỡ thành chim nuơ’c hay nguời ca’ gì rồi. Nằm theo thế triệt tui không cách nào guợng dậy nổi. May thay, bác Bốn tui đi ngang qua, tui liền kêu ơi ới:
"Bác Bốn ơi, kéo con lên, Bác Bốn ơi "
Bác Bốn tui nhìn khắp nơi mà chả thấy tui đâu, Bác tui lên tiếng:
"Đứa nào đó bây, ở đâu sao tao không thấỷ "
Tui lên tiếng:
"Con ở đây nè, duới Bầụ. ngay đống rơm, con không đứng dậy đuợc"
Bác tui đến kéo tui lên, và nói :
"Bé Mới, sao con lọt xuống Bầu vậỷ"
Tui trả lời:
"Dạ, con níu hái cái bông sen nên bị té "
Rồi Bác Bốn tui dẩn tui về ...
*
"Bé Mới đi săn không ? "
Anh Tiên con Bác Sáu tui hỏi ?
Tui trả lời nhanh như chớp:
"Đi, đi "
Ba Phụng tui nhìn tui một cái:
"Con nhỏ mà đi làm gì, đèo dóc khó đi lắm con"
Tui nhỏng nhẻo:
"Con muốn đi săn nhím, gà rừng, với heo rừng, con đi theo anh Tiên mà"
Cuối cùng, hành trình săn bắn của tui cũng đuợc thiết bị . Tui thích đi săn bắn lắm, săn bă‘n co’ sự nhộn nhịp và mạo hiểm. Tui lúc nào cũng chen giữa mà đi, tui không dám đi truớc, tui cũng không dám đi sau. Hôm đó tui thấy một con gà rừng tui la’ch ra khỏi trong đa’m đông chạy ruợt bắt nó, gà rừng chạy không nhanh, nó chạy bằng cách nhử tui. Tui càng ruợt nó, tui càng xa anh Tiên tui. Còn anh Tiên tui thì chỉ chăm chú đê’n việc săn bă‘n heo rừng, nhím, nai nên lạc tui hồi nào anh cũng chẳng hay. Nhìn quanh quẩn chẳng thấy ai tui sợ quá, lúc đó mặt trời cũng vừa sụp sau núi. Tui kêu to, tui gọi lớn, tui tìm khắp nơi mà nhóm nguời săn bắn cũng đâu mất. Tìm kiếm một hồi tui cũng nghe đuợc tiếng nguời gọi tui:
"Bé Mới ơi, Bé mới ơi "
Tui lên tiếng và nhập lại vào nhóm. Lúc đó mọi nguời cũng đã săn đuợc một con heo rừng khiêng về.
Khi về nhà anh Tiên tui thuật lại cho Bác tui nghe, Bác tui la tui rồi hăm sẽ không cho tui đi nữa.
Thời thơ ấu của tui là những buớc đi chập chững vào đời. Nó là một dấu ngoặc, là một sự tích, cổ tích cho tui nhớ mãi. Cuộc sống bình thuờng của tui cứ theo thời gian luớt nhanh như chiếc thuyền nang xuôi gió. Một ngọn gió vô tư không phong ba bão táp. Cuộc sống của tui rất yên lành mộc mạc bên hai Bác tui, bên bà con tui và bên ruộng lúa nuơng khoai. Hai năm liền, tui vẫn là "Bé Mới " duy nhất của hai bác tui. Sự mê tín, sự hy vọng của hai bác tui vẫn không thể nào co’ đuợc !!!!
11/23/02
Thơ là thơ
. . .Và tôi vẫn là tôi
