SỰ NÓI XẤU SAU LƯNG

MINH HIỀN

Thật ra, trên đời này ai cũng có tính tốt hay xấu nhiều hay ít.

“ Nhân vô thập toàn.” Xấu hay tốt, thường thường do thiên hạ gán cho. Có thể tốt đối với người này mà xấu đối với kẻ khác. “Chín người mười ý. Không ai giống ai”. Dân ta có các câu nói đáng suy gẫm, biểu lộ tính thương hay ghét, do tình cảm của mình đối với kẻ khác:

“Khi thương trái ấu cũng tròn

Khi ghét trái bòn hòn cũng méo.”

“ Yêu ai yêu cả đường đi

Ghét ai ghét cả tông ti, họ hàng.”

“ Áo nàng vàng, tôi về yêu hoa cúc

Áo nàng xanh tôi mến lá sân trường.

Sợ thơ tình không đủ nghĩa yêu thương

Tôi thay bút cho mực pha màu tím” ( “Tuổi Mười Ba” của Nguyên Sa)

Nói xấu sau lưng là một tật không tốt, hầu như ai cũng có. Cũng vì tính hay ganh tỵ, ghen ghét, hận thù nên hay nói xấu sau lưng người khác. Thấy ai hơn mình thì không ưa, ghét bỏ. Ai thua kém mình thì chê bai, gièm pha. Khinh rẽ. Bà con ta có câu nói thật ̣đúng tâm lý thiên hạ:

“ Ở sao cho vừa lòng người.

Ở rộng người cười. Ở hẹp người chê”

Truyện hai vị Bà La Môn ̉ở Ấn Độ trong Kinh Phật nói lên ý này. Hai vị theo Đạo Bà La Môn lâu nay. Sau khi nghe Phật thuyết pháp Đạo Từ Bi giải thoát khổ đau, một vị quy y Phật, tu hành tinh tấn. Vị Bà La Môn kia, thấy bạn cải đạo, tu hành công phu, đâm ra ganh tỵ. tức giận vô cùng. Ông ta liền gặp Phật chửi mắng thậm tệ. Tuy nhiên, Đức Phật từ bi hỷ xả, bao dung nhẫn nhục. Ngài bình tĩnh giải thích nhẹ nhàng giáo lý nhiệm mầu giác ngộ của Phật Pháp để hóa giải sự ganh tỵ, ghét ghen Đạo Phật và bạn mình của ông kia.

Tánh của con người hầu như ai cũng thích thiên hạ khen hơn là chê. Thích người khác ca ngợi mình hơn là chê bai, chỉ trích mình. Họ sợ người khác nói xấu mình sau lưng.

Thầy Trù Trì Chùa Tam Bảo tại địa phương ông Minh ở, hôm nay giảng đề tài trên. Thầy khuyên Phật tử nên nói tính xấu trước mặt người đó. Không nên nói xấu sau lưng. Chỉ nên nói sau lưng tính tốt của người đó. Có như vậy thì người nghe suy gẫm và sửa sai những gì mình còn yếu kém. Nhờ thế mình tiến bộ hơn. Mình tốt hơn. Thật ra khó vô cùng, chúng ta phải tùy lúc tùy thời mà góp ý nhẹ nhàng chân thật, xây dựng họ thành người tốt hơn. Không khéo họ nổi giận gây gỗ, ấu đả với mình thì tiêu đời. Bởi vì Ngã Chấp cao vời vợi. Ai cũng thích khen mình hơn là chê mình.

“ Cái ta cao ngất từng xanh

Ai mà động đến thì mình giận ngay.

Tham sân si thật tràn đầy

Chỉ ưa khen ngợi ta đây đa tài.

Ai mà chỉ trích chê bai

Trở nên giận dữ cả đời khó quên.”

Đức Phật dạy: “Thay vì: “ Bị nói xấu sau lưng” thì nên coi như:

“ Được nói xấu sau lưng”. Ta nên cám ơn họ. Ta nên học từ bi khiêm tốn. Khi biết được cái sai, khuyết điểm của mình, ta nên tu sửa thành người tốt hơn. Không nên hờn giận trách móc họ. Tập hoan hỷ. Luôn luôn nở nụ cười tươi trên môi. Phật dạy:

“ Tình ái là si mê, tù trong lục đạo.”

Hạnh tu bao dung, nhẫn nhục, từ bi hỷ xả, tình thương và sự hiểu biết, giúp chúng ta tu hành tinh tấn, trở thành người tốt, có thể sống hòa đồng với những người chung quanh mình, với cộng đồng xã hội loài người. Khó vô cùng. Kiên trì tu mãi coi “Cái ta càng nhẹ ta càng an vui hạnh phúc “ “ Vô ngã là Niết Bàn.” Cuối cùng ta cũ̀ng thành công.

“ Nói xấu sau lưng” nên tránh

Góp ý xây dựng bạn bè.

Tùy lúc tùy thời cẩn thận

Chân tình nói thẳng, bạn nghe.

Người nói xấu ta, đừng giận

Nhìn ra khuyết điểm sửa sai.

Cám ơn những ai nói thẳng

Cho mình tu tỉnh tốt người.

Trên đời khó ai Perfect

Chỉ là Phật Thánh khéo tu.

Giác ngộ Đạo Mầu, Ngã chấp

Không còn xâm nhập khổ đau.”

MINH HIỀN