Ngôn ngữ và nhân cách:
Suy nghĩ về cụm từ “THÔNG TIN BẨN” được
Đài Truyền hình Việt Nam sử dụng hiện nay.
Gần đây dư luận rất quan tâm thấy Đài Truyền Hình VTV có nhắc đi nhắc lại nhiều lần cụm tự “THÔNG TIN BẨN” về vụ nước mắm sản xuất truyền thống bị cơ quan Hội Bảo Vệ Người Tiêu Dùng Vinastas (một cơ quan nhà nước) chụp mũ vu khống có Arsen gây thiệt hại nặng nề cho ngành sản xuất nước mắm trong nước với ý đồ cạnh tranh không lành mạnh.. Tôi thấy đau lòng nên viết bài viết này tạm đạt tựa đề như trên.
Tôi là thanh niên thế hệ 8X. Tôi có một công việc làm thu nhập ổn định nên không quan tâm đến vấn đề gì khác hơn là nhân cách con người, vì tôi là người làm công việc đào tạo mầm non cho tương lai đất nước.
Hằng ngày lướt qua trên mạng internet, thấy mạng xã hội và truyền thông hiện nay đang bùng nổ những cách phát ngôn vô trách nhiệm, thiếu văn hóa. Những phát biểu này thật không thể diễn tả nỗi bằng danh từ gì cho phù hợp nhứt?? (tôi tạm mượn tên “ngôn phong bẩn” bắt chước từ “thông-tin-bẩn”. Từ đó tôi mới nhận thấy một vấn đề, cho dù một con người có được thành đạt, kiến thức rộng, học vị cao phẩm tước lớn chưa hẳn là có nhân cách tốt (ngôn phong sạch). Ngược lại một người với điều kiện khiêm nhường nhưng việc làm, phát ngôn, xử sự có ý thức trách nhiệm hướng xã hội về chân-thiện-mỹ lại được sự quý mến của xã hội nhiều hơn. Đó là những người có nhân cách.
Nhân cách con người được hình thành bằng nhiều thứ, trong đó không thể thiếu yếu tố ngôn ngữ, đạo đức lối sống, v.v. Trước khi ra vành móng ngựa ai dám phê phán Ông cán bộ A, B nào đó là không có nhân cách? Nhưng khi đứng trước cơ quan pháp luật thì ai xem là Ông A, B đó có nhân cách? v.v.
Từ đấy, tôi quyết định không đọc những thông tin trên các mạng xã hội mà chuyển sang tìm đọc các trang chính thống để bồi dưởng kiến thức và học hỏi điều hay, lẽ đẹp.
Trong phạm vị bài viết này tôi chỉ đặc biệt tìm hiểu nhân cách con người thể hiện qua ngôn ngữ.
Như đã nói vì chán ngán cho cái ngôn ngữ bát nháo hiện nay trên các trang mạng xã hội, tôi chuyển sang đọc các mạng Tôn Giáo tìm nơi đó những điều tốt đẹp học hỏi, thư giản để nhơn rộng cho học sinh thơ ngây của tôi!
Tôi tình cờ gặp được các đường dẫn trên trang caodai.net.vn. Tôi tò mò vào đọc để biết thêm. Vì Ông bà cha mẹ tôi là người Đạo Cao Đài TTTN. Nhưng than ôi! Tôi khi vào đọc được nội dung mới vở lẻ! Dụi mắt nhìn lại địa chỉ trạng để xác định mình không vô nhầm lẫn trang không phải của Đạo!?
Cụ thể hôm ấy (cũng khá lâu) tôi đọc được bài viết: “NHỮNG TẦM NHÌN CỦA KẼ QUÁNG GÀ.” Của tác giảTín đồ quèn… Tôi cảm thấy một sự phẩn nộ dử dội trong bài viết này để phê phán có tính ác cảm bài “Những Tầm Nhìn ” của tác giả Phạm Thanh Bình. Lần theo địa chỉ được ghi sẳn, tôi mở trang huongdaoflorida… nơi bài “Những Tầm Nhìn” được đăng. Tôi đọc kỷ hết cả hai bài viết của cả hai phía.
Vì chán ngán cho cái sự thô lổ trên mạng xã hội nên tôi khi đọc một bài viết nào cũng ưu tiên tập trung chú ý đến hình thức ngôn ngữ, ngôn phong trước, rồi sau đó thì phân tích tiếp nội dung và quan điểm nếu thấy cần.
Vì vậy, tôi không chú ý đến nội dung lý luận của cả hai bên, nên xin miễn nhận xét, nhận định tính chân lý của nội dung các bài viết mà chỉ chú ý đến ngôn phong của hai bài viết.
Điều làm tôi ngạc nhiên vô cùng là trang mạng caodai.net.vn chắc chắn là một trang web lớn của một tôn giáo lớn lại có những bài viết với các ngôn từ rất lạ tôi xin dùng cụm từ “không-phải-của-người-tu-hành.” để gọi nhóm ngôn từ này!
Cùng một bài viết có tên “Những Tầm Nhìn” ấy của PTB mà có đến ba bài viết phản đối dùng cùng một ngôn phong trên cùng một trang mạng.
Tôi xin tạm trích một số câu để dẫn chứng:
1/- Bài 1 của : caodai.net.vn : “NHÌN NHỮNG TẦM NHÌN CỦA PHẠM THANH BÌNH” tác giảPhạm Công Nghĩa
Trích:
-“bộc lộ những ngóc ngách tăm tối của tri thức”.
-“sự mù mịt”.
-“xấu hay làm tốt, dốt hay nói chữ”
-“cha căng chú kiết”
-“lý luận hàm hồ, lòi cái dốt nát của ông”
-“lặn thật sâu, trốn thật kỹ”
-“mới chường mặt vỗ ngực tự xưng”
-“Ngài Cải Trạng trong lúc thần thái mơ hồ vì bệnh nặng”
- “đang có luận điệu và hành vi chống Cộng”
-“sự phát ngôn láo xược của Trần Anh Dũng giống hệt bọn trẻ con”
-“Cớ sao có mắt mà cũng như mù như thế”
-“con ngựa non háo đá”
-“Phạm Thanh Bình phô diễn cái “sự ngu dại” của mình”
-“vận dụng Thánh ngôn để phục vụ theo tà ý”
-“những ý kiến tà quái”
-“Là Đấng nào mà đại ngôn như vậy !?”
-“lại lên tiếng “giục loạn”
2/- Bài 2 của : caodai.net.vn : “NHỮNG TẦM NHÌN CỦA KẼ QUÁNG GÀ”. Tín đồ quèn
Trích:
-/” những kẽ phá đạo, làm theo thế lực hải ngoại”
-/ “đưa chánh trị vào cửa Đạo để tạo cho cơ Đạo hỗn loạn để thực hiện ý đồ chánh trị”.
-/ “là bọn chống đối”
-/ “vì bọn tự cho..”
-/ “xách động”
-/ “chỉ là bù nhìn”
-/ “ném sọt rác”
-/ “Chức sắc HTĐ tu tại gia có xứng đáng được nghe lời dạy nầy không?”
-/ “một tài năng còn quá ngu muội”.
-/ “ông PTB chỉ là của kẽ quáng gà,”
3/- Bài 3 của : caodai.net.vn :“PHẠM THANH BÌNH có thấy “Những Tầm Nhìn” dưới đây chưa ?? tác giảTùy Duyên Cao Hải Đăng
Trích:
-/ “chỉ biết a dua chống đối”
-/ “phát ngôn ngông tự đại”
-/ “Ông chỉ nằm trong cái rọ hiểu..”
-/ “Bôi mặt đá nhau”
-/ “loại người hai mặt”
-/ “tầm nhìn của một thiển cận”
Tôi giật mình vội đọc qua Bài “Những Tầm Nhìn” của trang huongdaoflorida để xem Ông Phạm Thanh Bình là ai mà bị nguyền rủa nặng lời như thế?
Tôi không khỏi ngạc nhiên khi vào đọc, không tìm thấy có từ nào vô lễ hay thô lỗ của bài viết này xuất hiện cả.
Tìm hiểu thêm: trang huongdaoflorida là của một tổ chức tôn giáo cấp nhỏ của một địa phương cấp xã hay tương đương. Nhưng caodai.net.vn là trang web lớn của một nền Đạo lớn.
Tôi suy nghĩ, nhân cách của hai trang mạng đã được tạo lập bởi những tác giả của hai trang ấy có ngôn phong ngôn từ như thế nào làm nên. Cũng có thể do sự thiếu tuyển chọn, biên tập của Trưởng Ban Quản Trị trang mà caodai.net.vn có nét đặc thù riêng ấy?
Tôi đưa tất cả bốn bài viết cho các bạn hữu của tôi xem để thử lấy ý kiến khách quan cá nhân. Các bạn tôi đọc xong cũng thấy ngán ngẩm như tôi, chúng đồng ý là có cảm tình với văn vẻ ngôn phong của trang florida hơn. Và chúng rất ngại làm quen với ngôn phong như của trang caodai.net.vn. Đọc qua các bài viết ấy xong thấy rất mệt, bạn tôi nói vậy. Bạn tôi khuyên, với tư cách nghề nghiệp của mày, mày chớ nên để cho các ngôn phong bẩn làm ảnh hưởng mà có hại cho thế hệ mầm non mày đang vun trồng! Tôi cảm ơn và ghi nhận lời khuyên chân tình ấy! Chúng còn nói thêm, dự định sẽ đi qui y vào Đạo Cao Đài, nhưng gặp cái ngôn phong và nộ khí này thấy sao còn tệ hơn các trang mạng xã hội mà dư luận phê phán nên quyết định thôi vậy. Tôi rất lo cho cái môi trường ngôn-phong-bẩn đang tràn lan hiện nay làm đầu độc các em thơ!!!
Hôm nay, rảnh rỗi bàn chuyện phím không liên quan đến mình. Thật là một chuyện thị phi!!! Từ đấy tôi mới rút ra được kinh nghiệm cho bản thân mình. Có thể mình chưa thành đạt, có thể mình có ít tài, có thể mình không có học vị cao… vì những thứ này đòi hỏi hoàn cảnh, điều kiện khách quan khó khăn. Nhưng trong lãnh vực ngôn ngữ, không đòi hỏi chúng ta phải đầu tư một khoãn tiền nào cả mà vẩn có thể có được một ngôn phong êm dịu vui đẹp và nhã nhặn. Không cần vốn mà có được một món hàng quí được nhiều cảm tình của xung quanh và xã hội thì tại sao ta không làm được?
Tôi còn nhớ một mẫu chuyện nhỏ trong sách Đắc Nhân Tâm cụ Nguyễn Hiến Lê dịch giả có viết: “Muốn cho con ngựa uống nước, ta phải làm cho nó khát nước thì tự nhiên nó uống, chứ dắt nó xuống sông đè đầu nó xuống nước ngập tới mắt thì nó vẫn không uống”. Vì vậy mà tôi chú tâm cố gắng rèn luyện dạng ngôn ngữ thuyết phục hơn là ngôn ngữ chửi mắng! Chửi mắng người chẳng những không có kết quả gì mà nó càng bộc lộ cái thô lổ của mình làm cho người đời xa lánh. Mất nhiều hơn được.
Nhớ cũng lâu lắm rồi, xem quảng cáo một món hàng gì đó trên vô tuyến không nhớ rõ, trong đó có câu: “Có thể bạn không cao, nhưng khiến người khác phải ngước nhìn.” Tôi rất tâm đắc câu quảng cáo này.
Xin tạm dừng bài viết, nếu có gì mạo phạm mong quý hai trang mạng vui lòng bỏ qua cho một đứa trẻ chưa kinh nghiệm! Xin đa tạ.
Thành phố HCM, Ngày 10 tháng 11 năm 2016
DƯƠNG XUÂN MINH.