Nỗi Buồn Người Viết

Tối nay, tôi lang thang vào thư viện Đại Học, thử tìm một vài tác phẩm văn học Việt Nam. Có lẽ nơi tôi sống là một thành phố nhỏ, nên dù là một đại học lớn có tiếng trên nước Mỹ, thư viện của Đại Học chỉ vỏn vẹn có 5 cuốn sách về văn học Việt Nam gồm:

-- The Tale of Kieu by Nguyen Du
-- The Stars, The Earth, The River, short fiction by Le Minh Khue
-- The Sorrow of War, A Novel of North Vietnam by Bao Ninh
-- The Ivory Comb ( A Collection of Short Stories by Anh Duc, Giang Nam, Nam Ha, Nguyen Sang, and Nguyen Trung Thanh)
-- A Thousand Years of Vietnamese Poetry

Đúng là một con số quá khiêm tốn, còn thua cả những thư viện công cộng với số lượng sách về Việt Nam, nhưng ở những thư viện đó đa số sách viết về Việt Nam lại là những sách viết về chiến tranh Việt Nam hơn là văn hoá hay văn học Việt Nam.

Tôi hỏi người quản thủ thư viện:

---Tại sao có sự thiếu sót này? Tôi thấy thiếu hẳn những tài liệu tôi cần tìm kiếm về văn học Việt Nam.

Bà ta trả lời:
-- Tại vì cho đến bây giờ anh là người đầu tiên khiếu naị! Hằng năm chúng tôi có ngân khoản mua sách và chúng tôi mua sách theo yêu cầu của giới độc giả hay sự cần thiết cho việc nghiên cứu của các giáo sư và sinh viên. Nếu anh muốn, anh có thể cho chúng tôi một danh sách những sách anh nghĩ là quan trọng, chúng tôi có thể chuẩn bị cho tài phí năm tới.

Bị hỏi bất ngờ, tôi lúng túng, nói:

-- Cám ơn Bà, xin bà cho tôi một thời gian, tôi sẽ lập danh sách những sách mà tôi thấy quan trọng cho việc nghiên cứu về Văn Học Việt Nam.

Sau khi chào người quản thủ thư viện, tôi liền về viết bài này, băn khoăn không biết khởi sự từ đâu. Sách bằng tiếng Việt Nam thì không đến nỗi khó, nhưng sách của các tác giả ở miền Nam được dịch ra tiếng nước ngoài, ôi chao sao tìm nổ con mắt mới thấy một hai cuốn, trong khi đó thì các sách của các tác giả miền Bắc thì được dịch ra khá nhiều, có lẽ được tài trợ đâu đó.

Tình hình văn thơ viết bằng tiếng Việt như chuyện phiếm Đi Vào Cõi Thơ của anh Phan Xuân Sinh trong Hồn Quê, hay trong mạng Trinh Nữ do anh Phạm Doanh đăng lại cũng phần nào nói lên được tình trạng lộn xộn của nền văn học hải ngoại. Đọc bài đó tôi có cảm tưởng hình như người làm nghệ thuật vì nghệ thuật thì ít mà người làm văn, làm thơ để nổi danh thì nhiều, với bất cứ một thủ đoạn nào!

Chao ơi, văn nghệ ở nước ngoài có đã là quí mà lại có những con sâu văn nghệ làm rầu nồi canh ít ỏi của dân mình rồi. Dĩ hoà vi quí, thôi thì mình cứ gật gật khen hay cho xong như câu chuyện phiếm đầy ý nghĩa của anh Phan Xuân Sinh. Mà cũng lạ, có những kẻ hôm nay chưa biết làm thơ mà hôm sau đã ra một loạt thơ rồi, không đầy năm đã ra một tác phẩm dầy ngay ở những trang đầu được ca tụng không ngớt đã thấy mấy lỗi chính tả mà ngay cả mấy em mới học lớp 7, lớp 8 ở Việt Nam qua đây dù đã lâu cũng vẫn nhận ra ngay thì thử hỏi có buồn cho giới văn nghệ không?

Những cuốn sách như thế mà đưa tặng, hay giới thiệu cho thư viện sẽ làm tiếp tục làm cho thế hệ trẻ sau này viết chính tả sai lầm thêm, đó là tôi chưa tìm đọc thêm nhiều để phê bình cho đúng đắn. Tôi nhớ một vị giáo sư dạy tôi nói trong lớp rằng một tác giả tự trọng bao giờ cũng phải coi lại bản thảo để bắt ấn công in đúng như ý mình, một khi đã xuất bản mà còn sai lầm thì tác giả chính là người chịu lỗi đã khinh thường người đọc, làm nguy hại cho thế hệ tương lai. Bác sĩ mà sai lầm có thể làm chết một bệnh nhân, chứ một nhà văn, một nhà thơ, một nhà tư tưởng mà sai lầm họ giết chết cả một thế hệ.

Tôi nghĩ mà sợ, nhiều khi hí hoáy viết loay hoay cho vui, nhưng nghĩ tới lời thầy, định quẳng bút đi vì sợ mình dẫn một thế hệ đi xuống hố. Cũng may, ngoài tôi, còn biết bao nhiêu người viết khác, chắc chẳng ai để ý đọc tôi, nên chắc không đến nỗi.

Trở lại vấn đề giới thiệu sách cho thư viện, tôi lắc đầu khó nghĩ. Không biết vì sao giới văn nghệ miền Nam trước đây có nhiều mà bây giờ phân tán đi đâu hết, không ra tác phẩm và không để thì giờ dịch tác phẩm ra tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức để phản ảnh tiếng nói của miền Nam và cân bằng tư tưởng với giới văn nghệ miền Bắc. Phải chăng ai cũng cong lưng kiếm sống, mạnh ai nấy đi, không còn ngồi lại chung với nhau để làm một việc gì có ích lợi chung cho giới văn nghệ của mình? Không biết Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại bây giờ ra sao nữa? Giả như họ phổ biến các tài liệu trên các mạng lưới hay sách báo đi các nơi thì thật hay tạo điều kiện cho những người chân ướt chân ráo như tôi dễ dàng tìm kiếm sách báo giới thiệu!

A mệt quá! Nhức đầu quá! Tôi muốn la lên một tiếng dài vang vang cả thư viện cho thoả lòng, nhưng thôi, tôi đành cắn răng chịu đựng với nỗi buồn của người viết mà không có sẵn tài liệu hay không tìm thấy một tác phẩm thật sự đáng qúi nào để giới thiê.u. Có lẽ các tác phẩm hay đã bán sạch hết rồi! Thôi tôi cũng chia vui với các tác giả ấy! Còn nỗi buồn người viết tôi giữ làm của riêng!

Nguyên Đỗ