Tổng thống Ngô Đình Diệm không chỉ là một chính trị gia. Ông là một người Công giáo mộ đạo, một trí thức Tây học, một người yêu nước kiên trung. Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống Công giáo lâu đời, từ nhỏ ông đã hấp thụ tinh thần “Phúc âm – Dân tộc – Nhân bản” và xem việc chống lại cộng sản vô thần là một sứ mệnh thiêng liêng, chứ không đơn thuần là chiến lược chính trị.

Ông từng từ chối làm Thủ tướng cho Bảo Đại vì không muốn trở thành bù nhìn cho thực dân.

Ông xây dựng nền Đệ Nhất Cộng Hòa như một thành lũy chống chủ nghĩa vô thần đến từ phương Bắc.

Ông không đàn áp Phật giáo như các luận điệu tuyên truyền sau này, mà chủ trương xây dựng một xã hội hài hòa tôn giáo, có trật tự luân lý.

Với ông, Cộng sản là sự dối trá, vô luân, và chống Thiên Chúa, và không thể nào thỏa hiệp với nó. Trong tư tưởng của ông, cứu quốc và cứu linh hồn dân tộc là một, không thể tách rời.

Khi ông bị ám sát, chính nghĩa đã bị giết chết cùng ông. Cái chết ấy không chỉ là sự phản bội của một nhóm tướng lĩnh hám danh, mà còn là sự cấu kết giữa ma quỷ chính trị ngoại bang và nội gián trong nước, nhằm hủy diệt một thành lũy thiêng liêng đang ngăn cản làn sóng đỏ vô thần.

Hoa Kỳ, dưới chiêu bài dân chủ, đã can thiệp trắng trợn vào nội bộ quốc gia, thúc đẩy đảo chính.

Bọn phản loạn tướng tá chỉ là công cụ để loại bỏ người dám giữ độc lập và lòng tin vào Thiên Chúa.

Cộng sản Bắc Việt hả hê khi thấy người duy nhất mà họ không khuất phục được – đã bị giết bởi chính đồng bào ông.

Hành động sát hại cụ Diệm – một người từng sống đời độc thân thanh sạch, mộ đạo, phục vụ quốc gia – chẳng khác nào đóng đinh một vị thánh tử đạo lên thập giá chính trị. Sau này, nhiều linh mục và giáo dân đã âm thầm kính nhớ ông như một vị tử đạo không được Giáo hội phong thánh, nhưng được lòng người tôn thờ.

Sau ngày ông mất, miền Nam rơi vào hỗn loạn: đảo chính nối tiếp đảo chính, niềm tin lung lay, đạo đức suy đồi. Quân đội mất lý tưởng, chính quyền mất niềm tin, còn chủ nghĩa cộng sản thì như loài lang sói ngửi được mùi máu – lao vào cắn xé.

Sau 1975, cả đất nước bị nhuộm đỏ trong máu và nước mắt.

Tôn giáo bị bách hại: nhà thờ bị đóng cửa, linh mục bị bắt, Phật giáo cũng bị kiểm soát, niềm tin bị bóp nghẹt.

Hàng triệu người vượt biên vì không thể sống trong chế độ vô thần dối trá.

Luân lý truyền thống bị đảo lộn, thay bằng chủ nghĩa “vật chất đấu tranh”, chia rẽ cha con, vợ chồng, bạn bè, thầy trò.

Câu nói “quỷ đỏ tàn hại nhân gian” không còn là ẩn dụ. Đó là thực trạng đau thương suốt nhiều thập kỷ, mà gốc rễ chính là sự phản bội một người đạo đức và phản bội Thiên Chúa ngay giữa lòng đất nước.

Ngô Đình Diệm từng nói:

“Khi người quốc gia mất đi chính nghĩa, cộng sản sẽ trở lại bằng dao găm và máu.”

Lịch sử đã chứng minh ông đúng. Những kẻ giết ông không xây dựng được gì, chỉ làm sụp đổ tất cả. Cái chết của ông không làm đất nước tốt đẹp hơn, mà chính là khởi đầu cho một bi kịch kéo dài nửa thế kỷ.

Ngày nay, khi nhìn lại, ngay cả nhiều người không theo Công giáo cũng phải thừa nhận: Giá mà ông Diệm còn sống, Việt Nam có thể đã là một quốc gia có nền tảng đạo đức, có trật tự, và không rơi vào tay vô thần cộng sản.

Ngô Đình Diệm chết như một vị tử đạo chính trị và tôn giáo. Ông không chết vì quyền lực, mà chết vì giữ niềm tin – vào Thiên Chúa, vào đạo lý dân tộc, vào một nền chính trị không cúi đầu trước ma quỷ.

Cái chết của ông giống như cái chết của Gioan Baotixita giữa hoang mạc, hay cái chết của các Thánh Tử Đạo Việt Nam. Và giống như mọi thánh nhân bị giết – máu của họ sẽ trở thành hạt giống của lẽ phải và phục sinh.

“Một ngày nào đó, lịch sử sẽ phong thánh cho ông, dù muộn màng, nhưng xứng đáng.”
(Trích lời Giám mục Fulton Sheen, 1965)