Bữa đó trời đứng nắng, ruộng hai bên đường đã gặt xong, rơm phơi vàng khè. Tôi chạy chiếc xe cà tàng qua ngã tư nhỏ cuối xóm thì nghe cái “rầm” một cái — lớn tới mức tim muốn rớt ra ngoài.

Tôi thắng gấp, bụi bay mù. Nhìn lại, thấy một chiếc xe điện nằm chỏng gọng giữa đường, bánh còn quay lăn tăn. Một thằng nhỏ, chắc cỡ lớp tám, nằm sõng soài. Chiếc nón bảo hiểm văng tuốt ra ruộng, quai đứt làm đôi.
Xa hơn chút, một cô giáo bụng bầu nằm nghiêng bên vệ cỏ, tay ôm bụng, mặt tái mét, rên nho nhỏ.

Tôi chạy tới.
Thằng nhỏ nằm im, áo trắng lấm lem bùn đất, hai con mắt khép lại như đang ngủ. Tôi kêu:

“Con ơi, dậy đi, đừng nằm đó nữa…”

Nhưng nó không nghe.
Người ta kéo tới, có người khóc, có người chửi: “Chạy dữ chi con ơi, trời đất ơi…”
Cô giáo được người ta bế lên, máu chảy dọc theo cánh tay. Ai đó nói cô sảy thai rồi. Còn thằng nhỏ... chết ngay tại chỗ.

Tôi đứng chết trân. Cái ngã tư nhỏ quê mình chưa từng thấy cảnh nào thương tới vậy.

Thằng nhỏ đó, tôi biết — con ông Tư Cường, nhà ở mé sông. Hôm trước còn thấy nó chở bạn đi học, miệng cười giòn tan. Ai dè, bữa nay nó nằm lạnh queo, chưa kịp lớn.

Ở quê, cha mẹ bận lo làm ruộng, nhiều khi chiều con, “cho nó chạy xe điện cho vui”, nghĩ có gì đâu. Nhưng vui chưa được bao lâu thì mất con.
Người lớn tụi mình, ai cũng nghĩ “trẻ con mà, té mới sợ”, mà đâu có biết — có cú té không bao giờ đứng dậy nổi.

Tôi nhìn nó, thấy thương mà cũng giận.
Thương vì nó còn nhỏ xíu, giận vì xã hội này sao lỏng lẻo dữ vậy.
Tụi nhỏ lớn lên giữa đủ thứ cẩu thả: cha mẹ phóng nhanh, ông chú say rượu vẫn chạy xe, người lớn vượt đèn đỏ trước mặt tụi nó. Rồi ai dạy tụi nhỏ biết sợ, biết dừng lại?

Cái chết của thằng nhỏ đâu chỉ vì nó bốc đồng. Nó chết vì người lớn dạy bằng miệng nhiều, mà dạy bằng tấm gương thì ít.

Chiều xuống, nắng tàn trên cánh đồng rạ.
Cái ngã tư vẫn yên như chưa từng có gì, chỉ còn vệt máu loang lổ trên đường. Tôi thấy má nó chạy tới, vừa thấy xác con là ngã quỵ. Tiếng khóc của người mẹ xé lòng, nghe mà ruột gan ai nấy thắt lại.

Tối đó, tôi nằm không ngủ được.
Gió sông thổi vô hiên, tôi nhớ hoài ánh mắt thằng nhỏ, nhớ cả mùi khói rơm bay lẫn trong nắng chiều hôm ấy. Tôi nghĩ tới con mình — cũng tầm tuổi đó, cũng hay đòi “chạy thử cho biết cảm giác”.

Tôi sợ.
Không phải sợ tai nạn, mà sợ cái kiểu sống của người lớn tụi mình — quen cẩu thả, quen bỏ qua, quen nghĩ “chắc không sao đâu”.
Nhưng thằng nhỏ đó... nó đã trả giá bằng cả mạng sống.

Giờ mỗi lần đi ngang ngã tư đó, người ta dựng một cây thánh giá nhỏ, treo lên đó cái nón bảo hiểm đã nứt đôi. Dưới gốc có dòng chữ nguệch ngoạc:

“Chạy chậm lại, còn má chờ con về.”

Tôi mỗi lần nhìn là cổ nghẹn lại.
Không biết ai viết, chỉ biết — câu chữ đó đủ để người lớn chúng ta thấy hổ thẹn cả đời.