Tâm Tình Với Tuổi Trẻ

(Viết để nhớ Mẹ)

Tuổi trẻ là rường cột của nước nhà, là những cây tre trong tương lai vững chãi. Tuy nhiên, nếu không có sự trau giồi, uốn nắn để làm nền tảng cho xã hội sau này, thì nó sẽ trở thành một mối đe dọa lớn cho quốc gia. Cách đây 12 năm về trước, trong tờ báo Rocky Mountain News có đăng một tin giật gân: Tại Nhật Bản, một phụ huynh ngành giáo chức đã giết một đứa con trẻ hư hỏng, bất trị. Thế nhưng, quan tòa đã xử cho phụ huynh này vô tội vì một lý do rất đơn giản là nếu đứa trẻ nầy không thể sửa chữa ngay từ đầu, thì lớn lên, thế nào cũng sẽ là một nguy tai cho xã hội.

Chúng ta hãy liên tưởng đến quá khứ: Ngành giáo dục tại Việt Nam có một môn học gọi là Đức dục; tiên học lễ, hậu học văn. Khi cắp sách đến trường từ lớp Mẫu giáo trở lên, trước tiên ông thầy dạy lễ nghĩa, cách ăn nói, kính người trên, nhường kẻ dưới. Học sinh phải đến lớp trước 5 phút đợi sẵn, và phải đứng dậy chào nghiêm túc khi thầy, cô giáo bước vào cho đến khi nào thầy cho phép mới được ngồi xuống. Trước khi đi học phải vòng tay: “Thưa ba má con đi học.” Khi về, cũng vòng tay: “Thưa ba má con đi học về.” Mỗi khi có khách khứa đến nhà, con cái đều phải ra vòng tay thưa hỏi...

Thế nhưng, cái mỹ tục này lại bị quên lãng ở tha phương, đất khách. Đây một phần vì công ăn việc làm thường nhật nên không có thì gian cho con cái. Hơn nữa, Tây phương rất chú trọng khoa học kỹ thuật, nên đức dục, lễ nghĩa hầu như không được mang vào trong ngành giáo dục để dạy dỗ con em.

Bổn phận của con cái đối với cha mẹ, anh em là hiếu đễ (rutiful to one’s parents and submissive to one’s elder brothers). Chữ Hiếu, trong đạo Phật và đạo Nho, bàn rất kỹ. Theo Phật giáo, hiếu thảo với cha mẹ là căn bản đạo đức của con người. Trong Kinh Vu Lan Báo Hiếu, có diễn tả sự sinh đẻ và dưỡng dục của một người mẹ như thế này:

“Mười tháng thì đến kỳ sinh
Nếu con hiếu thuận xuôi mình ra luôn
Bằng ngỗ nghịch làm buồn thân mẫu
Nó vẫy vùng đạp quấu lung tung
Làm cho cha mẹ hãi hùng
Sự đau sự khổ không cùng tỏ phân
Sinh sản được muôn phần an lạc
Cũng ví như được bạc được vàng...”

Đứa con đã thể hiện đức tính hiếu để ngay từ trong bụng mẹ bắt đầu khi mới mang thai. Trải qua chín tháng mười ngày cưu mang, người mẹ đã phải chịu nhiều gian nan khổ cực. Thậm chí có nhiều bà mẹ không thể nào ăn được những món ăn mà mình thích, uống những thức uống mà mình cần vì sức phản ứng mạnh mẽ của thai nhi trong bụng.

“Điều thứ nhất giữ gìn thai giáo, Mười tháng trường chu đáo mọi bề”. Đến khi sanh đẻ, máu me trào ra lai láng, thân hình của mẹ như một xác ướp khô. “Thứ hai sanh đẻ gớm ghê, chịu đau chịu khổ mỏi mê trăm phần.” Bằng những đứa con ngỗ nghịch, nó lại thò chân hoặc tay ra trước, làm cho cả mẹ lẫn con đều mất mạng. Nuôi một đứa con phải hao hụt bao nhiêu đấu sữa. Mem cơm túm cá cho con đến mòn cả răng. “Điều thứ ba thâm ân nuôi dưỡng, cực đến đâu bền vững chẳng lay. Thứ tư ăn đắng nuốt cay, để dành bùi ngọt đủ đầy cho con. Điều thứ năm lại còn khi ngủ, ướt mẹ nằm khô ráo phần con. Thứ sáu sú nước nhai cơm, miễn con no ấm chẳng nhờm chẳng ghê. Điều thứ bảy không chê ô uế, giặt đồ dơ của trẻ không phiền. Thứ tám chẳng nỡ chia riêng, nếu con đi vắng cha phiền mẹ lo. Điều thứ chín miễn con sung sướng, dầu phải mang nghiệp chướng cũng cam. Điều thứ mười chẳng ham trau chuốt, dành cho con các cuộc thanh nhàn. Thương con như ngọc như vàng, ơn cha nghĩa mẹ sánh bằng Thái san.” Nghe con bị nạn, lòng mẹ đau như cắt. Nghe con vi tù, phạm tội, tâm mẹ xót như bị đốt lửa thiêu. Thấy con bị thương tích, bệnh hoạn, mẹ luôn bồn chồn lo lắng... Nếu con đặng trăm điều khỏe mạnh, thân mẫu từ bị đánh cũng cam, miễn sao con được no tròn, thân này của mẹ hao mòn chẳng sao.

Tình thương của mẹ như thế đấy. Ôi! Vậy mà hôm nay con lại đi kết lập băng đảng làm hại cuộc đời; bỏ thầy, trốn học đi chơi làm hỏng tương lai; cờ bạc phá hủy gia đình; trác táng làm tổn thanh danh, đạo đức, tổn thương gia tộc.

Hơn nữa, đừng tưởng rằng chỉ có tạo tác những điều trên thì mới bất hiếu với cha mẹ. Hút sách, nghiện ngập, rượu chè phung phí, khắc tattoo trên thân thể, hoặc làm những điều gì gây tác hại đến sức khỏe và trí lực của chính mình đều là những việc làm bất hiếu đối với cha mẹ. Tại sao? Bởi khi mẹ sinh ra mình, ước muốn của mẹ là có một đứa con thông minh, khỏe mạnh. Không ai muốn có một đứa con bị tàn phế cả. Hôm nay, nếu con cái đi ngược lại với ước muốn của cha mẹ để vô tình phá hủy bản thân và tàn hại cuộc đời mình như vậy, há không phải là hành động bất hiếu sao? Uống nhiều rượu, đam mê tình dục đều làm suy nhược thân thể, Hút thuốc gây bệnh ung thư. Không giữ gìn sức khỏe riêng cho bản thân... là những điều mà cha mẹ không muốn xảy ra trên thân thể đứa con yêu dấu của mình. Thế thì ai đã tạo cho cho cha mẹ mình những mối sầu tư, u uất? Chính mình! Mình tạo tác! Mình phạm tội!

Thầy Mạnh Tử là một chí hiếu tử. Mặc dù tuổi đã ngoài 60 nhưng mỗi lần mặc áo quan để vào hầu triều, thầy không bao giờ cho cha mẹ già mình thấy. Sau khi bãi triều, thầy hay đi về và vào nhà bằng cửa sau. Cất áo mũ xong xuôi, thầy ra nhảy múa ca hát như một đứa trẻ trước mặt song thân mình để làm vui cho cha mẹ, mong cho cha mẹ mình quên đi cái tuổi già, vơi đi nỗi sầu lo vời vợi mà sống thêm trăm tuổi.

Một người con chí hiếu, ngoài sự phụng dưỡng, nuôi nấng đấng sinh thành, còn phải làm cho họ luôn luôn vui tươi trong cuộc sống, và phải biết khuyên bảo họ trong tinh thần tu học vững bền, xa lánh nẻo tà, ngộ nhập đường chánh. Đó là chất dinh dưỡng của tinh thần Phật giáo.

Nếu trong tuổi trẻ chúng ta, ai cũng hiểu rõ danh từ hiếu đễ, hiểu biết tình thương sâu xa của cha mẹ hằng dành cho con cái, thực thi phương pháp báo hiếu cha mẹ bằng cách không buông lung, thao túng, nghiện ngập tàn hại thân thể của chính mình... thì băng đảng, bạo lực sẽ không còn tồn tại, và tuổi trẻ là một thực lực vô cùng lớn mạnh cho công cuộc kiến thiết, xây dựng nước nhà.

Đừng bao giờ để cho “một bước lỡ chân ngàn đời ân hận, quay đầu trở lại chín suối ngậm ngùi”...

Trang Chính
Văn | Thơ | Nhạc | Tác Giả