Một Vòng Quanh Buổi Hội Thảo Thanh Niên

Lời giới thiệu :

Buổi hội thảo "Tuổi trẻ Việt Nam góp một bàn tay xây dựng tương lai" được Ngàn Thông tổ chức với những trăn trở tìm hiểu về nhu cầu của giới trẻ Việt Nam (18-25 tuổi) tại hải ngoại cũng như về những cách thức, những chương trình sinh hoạt trong các lĩnh vực văn hóa, xã hội phù hợp với giới trẻ. Sự góp mặt của các bậc anh chị (25-40 tuổi), thầy cô và các bác từng tổ chức nhiều sinh hoạt trong cộng đồng, đến nghe và trao đổi ý kiến là một dịp hiếm giúp tạo niềm cảm thông bổ ích giữa các thế hệ. Bên cạnh đó, buổi hội thảo cũng góp phần tạo sự giao lưu, tạo tình thân giữa các anh chị cựu sinh viên và các bạn trẻ nhiệt tình sinh hoạt đến từ các thành phố Montréal, Toronto và Ottawa.


Ðiểm son của buổi hội thảo là thuyết trình viên Nguyễn Phúc Anh Lan, hội trưởng Hội Văn Hóa Khoa Học Việt Nam, trụ sở tại thành phố Houston, Texas, đã đến Montréal chia sẻ các sáng kiến trong hình thức tổ chức và sinh hoạt của các hội đoàn bên Hoa Kỳ. Trại Lên Ðường, một trong những ví dụ, đã được gầy dựng với mục đích giúp phát triển kỹ năng lãnh đạo trong sinh hoạt cộng đồng và giúp bạn trẻ ý thức tầm quan trọng của việc bảo tồn văn hóa Việt, quy tụ hằng năm trên 250 bạn trẻ Việt Nam tham gia từ nhiều tiểu bang Hoa Kỳ.

Buổi hội thảo và các tài liệu gửi đến các thành viên đều được dùng song ngữ : Anh - Việt. Dù mục đích làm việc của Ngàn Thông luôn là giúp các bạn trẻ hướng về nguồn cội, nhưng trong giới hạn của buổi hội thảo nhằm tìm hiểu về nhu cầu sinh hoạt của bạn trẻ hiện nay và biết trước rằng một số tham dự viên không rành tiếng Việt, ban tổ chức đã ráng thu xếp một môi trường cởi mở giúp các bạn trẻ gặp khó khăn về mặt ngôn ngữ cảm thấy tự tin hơn khi phát biểu ý kiến.


Ngàn Thông đã dành nhiều công sức và thời gian tổ chức chu đáo buổi hội thảo vì chúng tôi tin đây sẽ là một dịp vui bổ ích để các tham dự viên cùng nhau chia sẻ những suy nghĩ, những quan niệm và những kinh nghiệm cá nhân, làm phong phú thêm các sinh hoạt trẻ hiện nay. Sự tham gia tích cực của từng tham dự viên đã giúp góp phần rất lớn cho chất lượng và cho sự thành công của hội thảo.


Một Vòng Quanh Buổi Hội Thảo Thanh Niên


CHỦ ÐỀ C : VĂN HOÁ VIỆT NAM

Cỏ Ngọc


Sau buổi thuyết trình của chị Nguyễn Phúc Anh Lan về kỹ năng lãnh đạo, tôi được sắp xếp vào nhóm C2, một trong hai nhóm bình luận về tuổi trẻ và nền văn hoá Việt Nam nơi xứ người. Dù là một thành viên của ban tổ chức, nhưng ban tổ chức "đặt đâu" thì tôi ngoan ngoãn "ngồi đấy" vậy. Thế là sau khi phân chia thành sáu nhóm với ba chủ đề khác nhau, tôi lon ton cầm giấy bút theo nhóm của mình và vểnh tai lắng lắng nghe nghe, hý hoáy ghi ghi chép chép hệt như một cô thư ký chuyên nghiệp. Anh Bùi Như Lai là điều hợp viên (facilitator) của nhóm chúng tôi gồm khoảng mười lăm người. Nhận diện ra nhóm của mình, tôi ngỡ ngàng vì gần phân nửa là quy tụ. các bác! Không hiểu giới trẻ trốn đi đâu mất nhường chỗ cho giới "gừng cay" trong tiểu đội của tôi. Có lẽ vì các bác là những người gắn bó với nền văn hoá Việt Nam hơn ai hết chăng hay vì một sự trùng hợp ngẫu nhiên nào đó?



Nguyên nhân giới trẻ phải tìm hiểu và gìn giữ nền văn hoá Việt Nam:

Ban đầu, tôi hơi lo sợ các bạn trẻ vì "người ít thế yếu" nên không dám tự nhiên thổ lộ những suy nghĩ của mình trong buổi thảo luận, nhưng tôi đã lầm. Giới trẻ Việt Nam ở hải ngoại khá tự nhiên trong việc bộc lộ tư tưởng của mình khi họ cảm thấy nên và cần thiết. Từng câu hỏi đã được nêu ra và suy gẫm, đầu tiên là quanh việc tìm hiểu về nhu cầu của giới trẻ Việt Nam hiện nay về vấn đề giữ gìn nền văn hoá nơi xứ người. Những suy nghĩ, ý kiến đôi khi tương hoà cùng nhau, đôi khi đối chọi nhau tạo nên một bầu không khí vô cùng sôi nổi. Các bạn trẻ trong nhóm đồng chia sẻ quan điểm nhận biết gốc gác và cội nguồn của chính mình là một điều quan trọng để phân biệt, so sánh bản thân với những sắc dân khác và xác định chính xác hơn về chính mình nơi xã hội đang sống. Thật vậy, đã là một người gốc Việt Nam thì chúng ta khó lòng phủ nhận điều ấy qua màu da, mái tóc và những phong tục tập quán, thói quen vẫn còn lưu giữ. Một cô bạn trong nhóm đến từ Toronto khẳng định rằng sự xác định về nguồn gốc của chính mình ảnh hưởng rất nhiều về việc tạo niềm tự tin vào bản thân, niềm tự hào dân tộc và từ đó dẫn đến các thành công trong cuộc sống. Cội nguồn được ví như mớ rễ của một thân cây được bám chặt vào lòng đất, rễ càng sâu, càng vững chắc thì thân cây càng được vươn cao và mạnh mẽ hơn, dù những ngày giông to gió lớn. Tuy nhiên, một anh bạn trẻ trong nhóm cho rằng nền văn hoá Việt Nam đã quá lỗi thời trong thời đại văn minh nơi xứ người. Anh so sánh sự bất công của thời đại "Trọng Nam Khinh Nữ", trong lối suy nghĩ của người Việt Nam, với sự bình đẳng của xã hội Tây Phương ngày nay. Thế nhưng, ví dụ dẫn chứng của anh đã bị loại bỏ bởi một bạn trong nhóm đến từ Ottawa. Bạn ấy cho rằng việc trọng nam khinh nữ không hẳn thuộc về văn hoá Việt Nam mà là lối suy nghĩ của những đất nước còn lấy nông nghiệp làm căn nguyên và lấy sức mạnh thể chất làm nền tảng. Vì thể chất của người đàn ông mạnh khoẻ, tráng kiện hơn phụ nữ đã đưa đến việc trọng dụng người nam hơn người nữ trong cuộc sống thời xa xưa và vẫn còn ảnh hưởng đến các tư tưởng của một số quốc gia thời nay, không riêng gì Việt Nam.



Dĩ nhiên, văn hoá Việt Nam, cũng như bất kỳ một nền văn hoá nào trên thế giới, đều có những cái hay điều dở. Trong một xã hội Tây phương ngày nay mà giới trẻ Việt Nam đang sinh sống, chắc hẳn rằng phải có những phong tục tập quán rườm rà, nặng về phần hình thức cũng như có những truyền thống hay đẹp nên gìn giữ. Từ lúc khóc oe oe trong nôi, tập tễnh biết đi, bập bẹ biết nói, đến khi biết lắng nghe những câu truyện cổ tích, biết học thầy hỏi bạn, biết cảm nhận những áng văn hay, chia sẻ những vần thơ tuyệt tác, biết yêu người, thương đất nước cho đến lúc biết đón nhận tuổi già nua hóm hém, tay run run chiếc gậy v. v. bấy nhiêu cái biết đã tạo nên một con người riêng biệt, quy tụ cá tính đặc thù của một dân tộc mà con người Việt Nam ngày nay, dù sống nơi xứ người vẫn chịu ít nhiều ảnh hưởng từ gia đình và từ cộng đồng người Việt. Ðiều nhất yếu là chúng ta nên tìm hiểu về nền văn hoá của dân tộc nhằm biết được phần nào gốc rễ về hiện tại của chính mình, để có thể tự tin hướng đến một tương lai tốt đẹp hơn trong xã hội ngày nay, phù hợp với những cá tính và bản chất của mình cùng như có thể hoà nhập vào gia đình và vào cộng đồng Việt Nam, nơi mà giới trẻ đang sinh sống.



Những cách thức thực hiện giúp giới trẻ trong việc bản tồn văn hoá:

Sau khi tìm hiểu về tầm quan trọng của nền văn hoá Việt Nam, nhóm chúng tôi chuyển qua phần đề nghị các phương thức, các chương trình có thể cỗ vũ giới trẻ trong việc bảo tồn tiếng nói và văn hoá Việt Nam nơi xứ người. Một cô bạn trẻ, là trưởng hội sinh viên trong một trường đại học, cho hay cộng đồng chúng ta ở Canada nói riêng, chưa được lớn mạnh lắm và chưa có những phương thức hữu hiệu để động viên giới trẻ gìn giữ giống nòi. Cô nói: "Cho dù trong các trường đại học luôn có các hội sinh viên Việt Nam, nhưng chỉ một số nhất định nào đó mới gắn bó với các sinh hoạt được tổ chức. Phần lớn, mọi người đều có những lý do cuộc sống như bài vở, việc làm, hò hẹn. để từ chối các sinh hoạt trong hội." Cô phát biểu thêm: "Vì phần giới trẻ Việt Nam qua các hội đoàn chưa nhìn thấy những lợi ích hay những phần thưởng trước mắt, nên những bận rộn của cuộc sống làm nản lòng và chi phối tâm tư của giới trẻ rất nhiều. Chúng ta cần có những sinh hoạt vui nhộn, bổ ích để thu hút sự tham gia của giới trẻ hơn."



Một bạn khác nhận xét rằng những tài liệu về nguồn gốc và văn hoá Việt Nam hơi khan hiếm nơi xứ người, bởi vì khi bắt đầu nhận thức được chính mình thì bạn có ý tìm hiểu hơn về dân tộc Việt Nam qua sách vở, nhưng đã thất vọng vì sự thiếu thốn tin tức. Hơn nữa, bạn ấy không thông thạo Việt ngữ, và việc này đã khiến cho người trẻ càng khó thu nhặt thông tin hơn, vì phần lớn những sách vở về nguồn gốc và về nền văn hoá Việt Nam đều viết bằng Việt ngữ. Trong khi chia sẻ về các điều ấy, thì có một bác tò mò muốn hỏi các bạn trẻ đã từng sinh trưởng ở xứ người thời gian bắt đầu ý thức về cội rễ của mình. Qua sự cởi mở tâm tình của giới trẻ, mọi người đều được biết vào khoảng 18, 20 tuổi trở đi, các bạn bắt đầu đặt những câu hỏi về hiện tại con người của chính mình và ao ước được hiểu rõ hơn. Vào khoảng tuổi này, giới trẻ dễ dàng có những cuộc xung đột trong tâm hồn, về nguồn gốc cũng như về những giá trị của chính mình trong xã hội.



Vài bạn đề nghị chúng ta nên có những phương cách truyền đạt văn hoá và Việt ngữ một cách tự do, thoải mái hơn cho giới trẻ. Thật vậy, ở mọi thành phố lớn đông người Việt sinh sống, cộng đồng người Việt luôn tổ chức những lớp tiếng Việt, nhưng phần lớn đều nhắm vào trẻ em. Sự khác biệt về tuổi tác trong các lớp học là một trong những lý do tiêu biểu khiến các bạn trẻ đã trưởng thành cảm thấy ngại ngùng khi bước vào lớp học. Mặt khác, chúng ta có thể sử dụng những phương thức tự do hơn như qua băng cassette, qua CD-Rom hay qua Internet, v. v. Ngoài ra, những buổi tổ chức các cuộc hội thảo cho giới trẻ cũng là một phương thức hữu hiệu để gặp gỡ, trau dồi và chia sẻ. Tóm lại, những sinh hoạt tổ chức cho người trẻ cần được trẻ trung, vui tươi nhằm thu hút sự hiện diện của giới trẻ trong một mục đích văn hoá nào đó.



Tiếp theo những đề nghị về các cách thức, một anh bạn trẻ cho rằng cộng đồng người Việt của chúng ta cần có một mẫu thần tượng để nâng cao niềm tự hào nòi giống với các sắc dân khác trên thế giới. Và sự kiêu hãnh này sẽ là niềm động viên hữu hiệu nhất đối với trẻ em và giới trẻ trong việc tự giác tìm về giá trị dân tộc của mỗi người. Anh so sánh những phổ biến văn hoá tiêu biểu của các dân tộc khác trên thế giới như phim Tàu của Trung Quốc, phim hoạt hình của Nhật Bản, nền âm nhạc của dân Mỹ, etc. Qua những sinh hoạt nghệ thuật mạnh mẽ này, giới trẻ đôi khi vô tình mà tự giác tìm hiểu về nền văn hoá của chính dân tộc mình.



Vài tâm tình về buổi hội thảo:

Trải dài theo buổi hội thảo, có quá nhiều ý kiến và suy nghĩ được nêu ra, được đóng góp. Một bài viết vòng quanh khó có thể mà ghi nhận hết được những tâm tình của tất cả mọi người, từ những bạn trẻ bập bẹ vài câu tiếng Việt cho đến các bác tràn đầy kinh nghiệm sinh hoạt cộng đồng. Khi buổi hội thảo kết thúc, tôi vẫn còn nhìn thấy đâu đấy trên từng khuôn mặt của mỗi người, thấp thoáng những lời chia sẻ chưa được nói. Dường như buổi hội thảo bốn tiếng đồng hồ vẫn còn quá ngắn ngủi để mọi người có thể cùng nhau trăn trở và suy tư. "Cuộc vui nào rồi cũng phải tàn", và buổi hội thảo rồi cũng phải chấm dứt. Những điều đã nói, chúng ta hãy cùng nhau suy nghĩ, đoàn kết để thực hiện những điều mình tin tưởng và mơ ước. Tôi tin rằng với ước mơ cùng với niềm nhiệt huyết của giới trẻ, cộng theo sự thông cảm và dìu dắt của thế hệ đi trước, tuổi trẻ Việt Nam sẽ cùng nhau xây dựng một tương lai tươi sáng. Còn về những điều chưa nói, chúng ta hẹn sẽ nói, các bạn nhé !
___________________

Trích từ Tập San Ngàn Thông

Trang Chính
Văn | Thơ | Nhạc | Tác Giả