Cụ Phán Đường

Cụ Phán Đường tuổi đã ngoài chín mươi, nhưng trông cụ vẫn còn quắc thước lắm . Dáng người cao cao, đôi mắt vẫn sáng như sao sau cặp kiếng lão lúc nào cũng xệ xuống ngang mũi . Đôi khi người ta cứ tưởng cụ đeo kiếng để gọi là đeo cho có , chứ thật ra khi cụ đọc sách đôi mắt cụ không nhìn qua kiếng . Mấy đứa cháu của cụ cứ hay cười khúc khích và bảo nhau :" Chúng mày coi kìa Ông Phán nhà ta đeo kiếng làm kiểng kìa ...".

Ngày xưa cụ cũng có một thời oanh oanh liệt liệt , có kẻ hầu người hạ ...nhưng là chuyện cũ rồi , cụ đã về hưu từ lâu, vui thú điền viên với chim, cá, kiểng...vui với bày cháu nội phá như giặc và cũng ...hỗn hào không kém , chả là giờ chúng theo Tây học , quen lối sống nuông chiều chả còn biết tôn ti trật tự ra sao cả . Sau ngày đại hồng thuỷ tháng tư , cụ đã bị các con băt cóc đưa ra biển và trôi dạt sang tận mãi cái nước Thuỵ sĩ văn minh này, cụ vẫn thường phàn nàn ..."giá tụi bay đừng đưa tao qua đây ...để tao ở lại chăm sóc mồ mả ông bà và nhang đèn giỗ tết thì hay hơn ...tao nhớ nhà nhớ quê ghê lắm ."

Nhưng nói gì thì nói than gì thì than , bây giờ cụ vẫn phải ngồi đây, bó gối nhìn ra ngoài đường xa lạ, lủi thủi một mình khi những đứa cháu đi học và bố mẹ chúng thì đi làm ...Chỉ đến chiều về thì bớt cô quạnh hơn . Trong những đứa cháu cụ thương con Mây nhất, cụ thường nói :" Tội con Mây lúc qua đây nó mới vừa được bốn tuổi chả biết tí gì về quê hương, về dòng họ, chả biết cái thú đến trường học ê a, cái thú sau giờ học bạn bè tụm năm tụm ba chơi chuyền ...."

- Thì bên này cũng đâu thiếu những cái đó ...

- Tao biết ...nhưng nó vẫn thế nào không thể bằng tuổi thơ ở Viet Nam được ...dù nơi ấy vật chất có thiếu thốn ...

Vì thương con bé lắm nên cụ ra công dạy cháu học thêm tiếng mẹ đẻ và thường đêm trước khi đi ngủ cụ hay kể cho các cháu nghe những câu chuyện cổ tích như chuyện Tấm cám, Phạm Công Cúc Hoa ...Nhưng có điều con bé dốt lắm , chả biết nó giống ai mà nó học ngu không thể tưởng ...học cả chục năm tiếng Việt mà nó vẫn không viết nổi một lá thơ hỏi thăm sức khoẻ thông thường ...chả bù với con người ta học sơ sơ là đã thành nhà văn nhà báo như con bác Quỳnh nhà hàng xóm ...Thấy cháu của người ta mà phát thèm .Đôi lúc cụ buột miệng than :" Suy đồi , suy đồi rồi ..." Chả biết ý cụ muốn nói cái gì suy đồi nữa .

Có một điều các cháu của cụ rât thích nghe kể chuyện mặc dù tụi nó giờ này không còn nhỏ nữa . Tối nay sau khi cơm nước xong , con Mây bưng tới cho cụ ly nước trà sen thơm lừng đang bốc khói . Nó mời cụ dùng nước và ...

- Tối nay ông kể chuyện gì cho tụi cháu nghe đây ...

- Ông hết chuyện kể rồi ...

- Ứ ...Ông mà hết chuyện thì có mà lạ ...Kể đi ông , chuyện gì cũng được

- Thì ...để ông nghĩ ...

Rồi cụ tằng hắng lấy giọng và kể :" Ngày xưa khi chưa có loài người ...trái đất toàn là muông chim cầm thú , chúng dĩ nhiên là chẳng văn minh tí nào , cứ con mạnh thì hiếp đáp con yếu, cuộc sinh tồn của nhừng loài vật nhỏ bé như ...chuột thì qúa gian nan nguy hiểm vì bị những chú mèo và những con rắn săn lùng . Cái làng chuột đang êm ả trên cánh đồng lúa mì hoang dã , đời sống tạm ổn thì bỗng đâu có một mụ mèo hung dữ tới thăm...đã có vài chú chuột bị làm mồi cho mụ mèo say chén . Cụ chuột chủ làng ra sức đôn đốc các chuột tráng đinh chặt tre rào xung quanh làng , còn các cô chuột thì ngày đêm vót chông cắm đầy các ngõ ngách . Nhưng mụ mèo như có võ , mụ ta cứ nhảy một cái là vút qua hàng rào . Có khi mụ ta đủng đỉnh trèo vào làng chuột, vừa leo vừa vẫy đuôi đưa cặp mắt sáng rực đảo quanh rồi nhe răng ra kêu : meo meo ... Đám chuột trong làng sợ lắm, mất ăn, mất ngủ , co cụm lại với nhau , chẳng dám léng phéng ra đầu ngõ như những ngày thanh bình hôm xưa . Cứ như thế này thì chẳng bị mèo vồ thì cũng chết đói thôi . Làng chuột thấy không ổn bèn triệu tập Hội Nghi Diên Hồng tìm cách chống trả tên mèo, kẻ thù truyền kiếp không đội trời chung . Trong phòng hội nghị , một chú chuột đưa ý kiến :

- Theo tôi thì chúng ta làm một cái bẫy rồi nhử cho con mèo rượt theo để nó sập bẫy rồi chúng ta dùng gậy đập nó , nhất định nó sẽ chết .

Thấy ý kiến hay họ nhà chuột vỗ tay đồng ý . Thế là mấy ngày sau chuột đào hố sâu ngay trên con đường mà mèo hay đi qua, nguỵ trang mặt hố ...mọi chuẩn bị đã xong . Giờ hành động đã tới ...Bày chuột được hướng dẫn bởi ông chuột chủ làng kéo nhau ra hiện trường . Thấy chú mèo đang ngủ . Cụ chuột chủ làng mới hỏi :

- Giờ làm sao ?

- Thì dễ thôi cần một người rón rén nhẹ chân tới gần mụ mèo đưa cái đuổi phe phẩy ngay mũi nó ...rồi bỏ chạy , chắc chắn nó sẽ đuổi theo nó sẽ rơi vào bẫy . Còn chúng ta thì mai phục quanh cái bẫy ...

- Thế ai là người tình nguyện đi phẩy phẩy cái đuôi đây ?

Ông chủ làng chuột hỏi đi hỏi lại năm sáu lần mà chả thấy cô chú chuột nào lên tiếng cả . Mợ chuột lúc nãy đưa ý kiến nhẹ nhàng lủi đi nấp vào phía sau cánh cửa .

Con Mây há hốc miệng nghe nẫy giờ lên tiếng hỏi

- Thế rồi sao hở ông ? Rồi có con chuột nào chịu làm Kinh Kha không ?

- Là không có ai cả con ạ .

Ông lão thở dài :" Các con phải nhớ một điều :" Nói thì dễ, làm thì khó ". Người ta phàm ở đời chỉ ba hoa , bốc phét nói thì hay nhưng chả làm được gì ...

- Ông nói thế là sao ?

- Nhiều người thích đốt pháo lắm các cháu ạ ...lại còn đốt pháo đùng nữa cơ, nổ nghe ầm ầm .

- Đốt pháo ai mà chả thích ...Cháu cũng thích lắm Ông ạ . Hôm nào Ông cho tiền, cháu mua pháo về đốt nha .

Cụ Phán phì cười , biết là các cháu không hiểu ý của cụ . Cụ uống ngụm nước rồi thong thả cắt nghĩa : Đốt pháo là nói xạo đấy . Nói nghe hay mà thật ra chả có gì ... Họ chả biết mình nói gì . Các cháu nhớ đừng có xạo nha . Phải khiêm nhường , đắn đo suy nghĩ xem mình có thực hành được những gì mình nói thì mới ...nói kẻo giống như bày chuột nhắt không biết trời cao đất rộng là gì . Thôi đi ngủ đi mai còn dậy sớm đi học .

- Mai ông kể nữa nha ông

Cụ Phán gật đầu , đưa ly nước lên miệng :" Mình cũng thế cứ nói chuyện đạo đức hoài mà ...mình có thực hành được gì đâu ...tham sân si cứ bò ngổn ngang từ trong tâm ra ngoài thể xác " . Cụ uể oải đứng lên bước về phòng , cái phòng lại một đêm phong kín đời ông .

Trang Chính
Văn | Thơ | Nhạc | Tác Giả