Vệt Nhòe Màu Thời Gian
Tết lại về giữa cái hiu hắt, quạnh quẽ của bốn bức tường. Bà rùng mình gỡ từng tấm lịch mỏng tanh để thấy nỗi cô đơn nhân lên với tháng ngày. Cái cảm giác háo hức chờ đám con cháu rủ nhau kéo về không đủ lấp đầy cái hụt hẫng, trống vắng khi chúng lặng lẽ trở lại với đời sống riêng chúng. Bà cáu gắt "không thịt kho dưa giá chi hết! Bọn chúng về rồi lại đi cứ nhấp nhánh. Làm chi cho khổ thân," rồi lại lầm bầm, "mà không chờ chúng thì còn gì để làm.
Nỗi cô đơn, lạnh tênh của ngày tháng đè nặng lên lồng ngực như chiếc bóng chập chờn. Bà nhắm mắt, cố xua đuổi cái bóng gầy gò của mẹ mình một đời thui thủi ngồi têm những lá trầu xanh. Đã bao lần bà thầm hỏi đằng sau đôi mắt mờ đục, bờ má hom hem đó, bà cụ đã nghĩ gì, mong gì ngoài sự chờ đợi tiếp nối sự chờ đợi, để một ngày lặng thầm biến mất bỏ lại đằng sau khoảng trống thênh thang của căn nhà. Bà bỗng thảng thốt sợ những vết lăn của bánh xe thời gian hằn lên nhau, chằng chịt.
Bà cuống cuồng chạy trốn cái ám ảnh ngày tháng bằng hàng loạt công việc lặt vặt, tiếp nhau không ngừng trong bốn bức tường vuông vức, cô lập. Bà sợ những phút im lặng khi phải nhìn lại ngõ ngách sâu thẳm của vùng ký ức mập mờ. Những mớ giá, thịt, củ kiệu bày ra dưới bếp. Những tấm màn cửa cũ kỹ, đóng bụi được gỡ phăng để sẽ thay vào đó một bộ mặt mới. Bà hy vọng tìm thấy đâu đó chút náo nức của không khí tết. Nhưng năm tháng đã khắc nghiệt với bà từ lâu khi từng ngày vẫn lê lết trôi đi như hôm qua, như hôm kia, như từ bao giờ, bà cũng không còn nhớ nữa.
Bà lụi cụi đóng lại những cây đinh xiêu vẹo, rĩ sét. Mồ hôi rĩ ra hai bên trán, ướt đẫm khoảng lưng đã bắt đầu còng. Tuổi già đang ập về. Cái nắng trưa gay gắt rọi thẳng vào mắt, chói chang. Những tấm màn như trở nên nặng nhọc đè lên hai cánh tay.
Đang đứng thở dốc thì con bé Mi tới. Nó khệ nệ bê vào nào dưa hấu, bánh chưng và những thứ lĩnh kĩnh khác.
"Dì làm gì mà lại trèo cao thế?" Con bé la toáng lên. "Sao dì không kêu anh Toàn. Trèo thế nguy hiểm quá."
"Con bê gì mà lắm thế bé Mi?" Bà vừa hỏi, vừa leo xuống.
"Mẹ con kêu đem tới mấy món này cho dì. Bây giờ cần gì thì ra chợ mua chứ dì làm chi cho cực. Sao dì không kêu mấy anh qua làm mà lại treo thế này. Lỡ té làm sao."
"Dì còn làm được thì để dì làm. Chỉ có vài cái màn thôi chứ có gì lớn lao." Bà nói mà nghe cổ họng mình đắng ngắt.
Không để bà nói tiếp, con bé leo lên thoăn thoắt đóng lại những cây đinh. Chẳng mấy chốc những tấm màn cũng được treo lên. Bà nhìn nó mà lòng tràn lên một nỗi thèm muốn của người mẹ. Bà bỗng ghen tỵ với những đứa em bà. Chúng thương bà, nhưng làm sao chúng san sẽ được nỗi cô đơn dằng dặc của khoảng đời còn lại mà bà phải cưu mang.
Mi mở tủ lạnh và nốc cạn chai nước. Bà nhìn nó mà thở dài. Mái tóc lửng chửng, suốt ngày chỉ quần jeans với áo thun. Nó mạnh mẽ, con trai quá. Bà nhìn nó và thấy cái ngày xưa thấp thoáng đâu đó. Bà bỗng lo sợ, hoang mang về những đoạn đường con bé sắp bước.
"Bé Mi à, lớn rồi. Phải con gái lại chút chứ con. Nhìn con cứ như một thằng nhóc nào."
"Con như vậy có sao đâu. Không mạnh mẽ một chút cho người khác ăn hiếp sao."
Nói rồi nó sà lại ngồi gần bà như những ngày còn nhỏ. Bà khẽ vuốt những cọng tóc không đủ dài của con bé. Những ngón tay gầy guộc run rẫy lên một cảm giác yêu thương.
"Người đàn bà nào cũng cần, cũng muốn được che chở, con ạ. Lớn rồi con sẽ hiểu." Bà nói như tự bảo với mình.
"Con chẳng thích phải nhờ vả vào ai để sống cả. Tại sao phải yếu đuối, phải cần người khác che chở. Cả đời con thấy mẹ và dì có nhờ vả ai đâu. Dì vẫn nuôi mẹ con và mấy dì cậu nên người, còn mẹ con vẫn nuôi con lớn phổng phao."
Ngừng một chút, con bé lại tiếp:
"Nói tới mới nhớ. Mấy lão con trai nhà nay chẳng ai nhờ được cả. Nếu nhờ được thì dì đâu phải cực khổ treo mấy tấm màn."
"Tụi nó lớn cả rồi, ai cũng có đời sống riêng của chúng. Con chưa đủ lớn, còn quá bốc đồng để hiểu cái lo toan bận rộn, gánh nặng của gia đình."
"Nhưng con bực. Dì hy sinh cả đời thì sao. Sao mấy ảnh chỉ không nghĩ nếu không có dì thì bây giờ làm gì có họ, và bây giờ dì cũng có những đứa con riêng để nhờ vả. Con mà ở gần dì thì không để dì phải cực vậy đâu." Con bé hậm hực.
Nó vô tình chạm vào nỗi đau của bà, nhức nhối. Nói làm sao cho nó hiểu cái giá phải trả đằng sau cái mà nó vinh danh là sự hy sinh khi nó còn quá trẻ, còn quá lý tưởng đời sống. Nó lớn lên chỉ biết mẹ nó và bà. Nó bị ám ảnh bởi cái vẽ mạnh mẽ, kiên cường mà bà và em gái cố tạo nên. Nó chưa đủ lớn để hiểu những giọt nước mắt mà mẹ nó cố nuốt ngược vào.
"Dì đã không còn trẻ nữa. Hơn ai hết dì hiểu mình được gì ở đời sống này. Rồi một ngày con sẽ hiểu, sẽ thông cảm hơn, Mi à." Bà thở dài, trấn an chính mình
Bà mỉm cười. Bà không nỡ đánh vỡ lặng kiếng màu hồng của con bé. Chính vì nó ở xa, lâu lâu một tháng mới tới thăm bà nên nó không cảm thấy bà là gánh nặng của nó. Khoảng cách làm cho nó được mơ mộng, được nới rộng khả năng của mình hơn trong tư tưởng. Bà hiểu hết những đứa cháu của mình. Chúng thương bà, nhưng tình thương đó không đủ lớn để san sẽ cho bà từng ngày. Tay bà nhẹ nhàng xe những cọng tóc như cố đan nên trong đầu những hy vọng về một ngày mai hạnh phúc cho con bé, vẫn như bà đã từng làm khi lũ em còn nhỏ.
Dù thương bà tới đâu, nó cũng ra về, cũng không ở cạnh bà. Đêm, bà vẫn lặng lẽ giăng lên những dây mùng và nằm trong đó, lăn lộn với mớ ký ức ngổn ngang. Bà không hối hận về con đường đã đi. Ít nhất lũ em của bà bây giờ cũng đã có thể đứng vững trong đời sống. Có đứa hạnh phúc, có đứa không nhưng dẫu sao chúng cũng có một cái gia đình riêng của chúng. Chỉ mỗi bà. Bà không có gì để tiếc nuối, nhưng nỗi cô đơn như lớn quá, vây kín cả đời bà, chới với.
Những gương mặt cũ trở về mập mờ, không đủ để bà hình dung rõ từng nét. Nửa đời người, bà nhìn lại để cố mường tượng ra một ngã đường khác cho đời mình với một khuôn mặt mơ hồ nào đó. Nửa đời người đủ cho bà thấm thía những được mất của cuộc sống. Bàn tay khô cằn đặt lên chiếc bụng lép xẹp, chưa hề tồn tại một hình hài nào. Trong bóng tối, bà vật vã, vùng vẫy trong nỗi khát khao được làm mẹ. Hai hàng nước mắt trào ra, nóng hổi, lăn vào thấm ướt một vùng tóc rối. Trước mắt bà là một khoảng đêm nhập nhòe kéo ra trùm lên ngày tháng gói trọn trong bốn bức tường loang lỗ vết vôi vỡ.
04052005
làm sao được tan ra
thành trăm con sóng nhỏ
giữa biển lớn tình yêu
để ngàn năm còn vỗ ...
xuân quỳnh - sóng