Hoa Học Trò
Trong cuộc sống và những kỷ niệm học sinh, mùa hạ thường
đến bằng mùa thi, cùng với những nhánh phượng vỹ đỏ ối
lấp ló báo hiệu ngày chia taỵ Cùng với mầu đỏ rực của
phượng vỹ, là những hàng lưu bút, là những món quà nho nho?
lưu niệm tặng nhau của những cô cậu học trò. Phượng vỹ
dường như là nhân chứng cho những tình yêu, lãng mạn mơ
mộng vu vơ của thời học trò áo trắng cắp sách. Và còn
nhiều nữạ Trong mỗi chúng ta, nếu đã trải qua thời áo
trắng đến trường, ắt hẳn mỗi người đều mang một ky?
niệm đặc biệt, gắn liền với phượng vỹ. Từ bao giờ,
phượng vỹ trở thành biểu hiện của mùa hạ, và của một
thời học trò. Có phải vì thế mà phượng vỹ còn có cái
tên Hoa Học Trò ?
Phượng Vỹ có thật nhiều tên, từ tên khoa học Delonix regia,
thuộc gia đình Caesalpiniaceaẹ Họ poincianas có cùng một ho.
với đậu (Leguminosae), giống Delonix. Nguyên giống phát xuất
từ Madagascar, phượng vỹ đã được đi du lịch đến khắp
mọi miền nhiệt đới trên thế giới, nhất là đông nam Á
và châu mỹ Latin. Cũng vì vậy, phượng vỹ đã có thật
nhiều tên gọi thông thường theo từng ngôn ngữ, ví dụ như:
royal poinciana, flame tree, flambouyant, flame of the forest,
'ohai-'ulăHawaiian), Semarak Api(Malay), Flameadors(Tây Ban Nha) hoặc
Phượng Vỹ, v.v. Có lẽ vì mầu sắc rực rỡ đỏ rực nổi
bật trên nền trời, nên phượng vỹ được so sánh như
những ngọn lửa giữa rừng chăng ? Chỉ biết rằng, mầu đo?
thắm của phượng vỹ đã được thổ dân vùng Madagascar cho
vào hạng hoàng tộc của thảo mộc, cũng như nó được công
nhận là hoa biểu tượng cho xứ Puerto Rico.
Thuộc vào loại thân mộc, cây phượng vỹ cao khoảng 6-12 mét,
với tàn lá xoè rộng như chiếc dù lớn, với những cành
dài khoảng 20-40cm, dầy đặc những lá kép nhỏ li tị Hoa
phượng đỏ thẫm, đường kính khoảng 6-10cm mỗi hoa, với
năm cánh hoa xoè rộng. Cánh hoa đỏ thẫm với những đốm
đậm li ti trên cánh, và một trong năm cánh hoa mầu vàng cam,
với những đốm đỏ thẫm, hơi quăn góc, và thô hơn những
cánh còn lạị Bên trong nhụy hoa là tập hợp của mười
nhánh, dài khoảng 10cm, với phấn hoa thu hút ong bướm. Sau khi
hoa tàn, từ đài hoa mọc ra trái phượng, dẹp và dài khoảng
2feet, khi chín đen thẫm và vỏ cứng, với hạt phượng mầu
nâu thẫm bên trong. Trái phượng có thể được dùng làm
củi đốt. Ở những miền quê Việt nam, đôi lúc hạt
phượng được đem rang trong cát để ăn vì có nhiều dầu,
vị bùi bùi thơm thơm.
Trong ngành tinh chế hóa chất, hương và dầu thơm(essence) của
phượng vỹ được dùng trong việc xoa bóp(massage) làm giảm
căng thẳng cơ bắp. Hương phượng vỹ giúp chúng ta có thê?
tách rời khỏi những phiền toái, và những cuộc tranh cãi
không cần thiết. Biết sử dụng hương hoa phượng, người
ta có thể thoải mái hơn, cũng như cảm thấy nhẹ nhàng hơn
để bắc nhịp cầu liên lạc giữa người với người.
Bởi mùi hương hơi nồng, nhưng lại rất dễ dàng ăn sâu vào
lòng người, cũng như sự chuyển vận và dễ dàng hoà nhập
vào môi sinh, phượng vỹ vì thế được người ta tin tưởng
có tác dụng làm cho con người bớt căng thẳng, dễ dàng kết
bạn, dễ đi sâu vào lòng ngườị...Nó giúp người ta giao
thiệp dễ dàng hơn, và lịch sự hơn với nhau, cũng như
vượt qua được những bực bội, giận dữ, để tâm hồn
thoải mái hơn.
Phượng Vỹ được gọi là mệnh phụ của những loại cây cảnh.
Với tán cây rực rỡ, hào nhoáng mỗi khi hoa nở rộ, loại
cây duyên dáng này xứng đáng để được liệt kê vào hạng
hoàng tộc trong tất cả các loại cây cảnh. Phượng vỹ nơ?
rất lâu, và mùa phượng vỹ thường kéo rất dài, từ tháng
năm, sáu đầu mùa hạ, cho đến cuối muà vào tháng chín.
Thông thường vào mùa hạ ở những vùng nhiệt đới hay có
giông bão, thế mà phượng vỹ lại rất kiên cường, và rất
đáng ngạc nhiên rằng sau những cơn mưa bão đó, cây vẫn
không bị đốn, và hoàn toàn không sao cả. Chỉ có những cành
cây dòn sẽ gẫy, để cho cả lùm cây phượng không bị đốn
vì gió. Có thể vì thế mà cây phượng tồn tại được
dưới trời bão chăng ?
Vì cái đẹp của phượng vỹ, và vì sự bền bỉ của cây
phượng qua bao nhiêu năm tháng, dù trụi cành giữa mùa đông nhưng xanh tươi trong những tháng ngày còn lại trong năm, và vì tán lá xanh um mở rộng như chiếc dù che nắng mưa, phượng vỹ có lẽ vì thế được ưa chuộng trong những khuôn viên học đường. Cũng có lẽ vì vậy mà phượng vỹ
thường hay được trồng trong những công viên, dọc theo hai
bên đường phố hầu tạo được bóng mát trên đường, và
làm cảnh đẹp mỗi muà phượng nở. Có lẽ vì vẻ đẹp của
hoa phượng khá rực rỡ, lại rất lạc quan, nên mỗi năm vào
tháng sáu, miền nam Florida thường tổ chức hội hoa Phượng
Vỹ (Royal Poinciana Fiesta) để cùng thưởng hoa, như người
nhật thường có hội hoa Sakura? Chỉ biết hàng năm tại quê nhà, mỗi mùa phượng vỹ nở rộ, là mỗi người trong chúng ta lại nao nao nhớ về một mùa phượng vỹ riêng của chính mình. Cũng có lẽ vì vẻ đẹp của phượng vỹ mà biết bao người, từ Âu đến Á, đã viết biết bao nhiêu mẩu truyện, làm biết bao nhiêu bài thơ, hoạ bao bức tranh, và nhất là phối âm bao nhiêu bản nhạc riêng cho phượng vỹ, ví dụ như bản "Poinciana", và có phải vì thế, bao tâm hồn thi sĩ bắt đầu biết nhớ, và biết mong "Sớm Nơ? Phượng Yêu".....(*)
Nguyễn Ngọc Quỳnh Thi
tháng sáu 98
Để có hình minh họa, xin mời ghé thăm:
http://www.botany.hawaii.edu/faculty/carr/page8.htm
Reference:
(*) thơ Nguyễn Ngọc-Quỳnh Thi
(**) tài liệu thu thập từ ấn bản internet:
http://agrolink.moa.my/doa/english/garden/ag_delon.html
http://wwwolmo.com/artnet/other.htm
http://www.tropicalgardening.com/poinciana1.html
http://www.divefree.net/trflamb.htm
“Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
Có chở trăng về kịp tối nay" (Hàn Mạc Tử)
