TÙY BÚT ĐI VỀ PHÍA NGÔI TRƯỜNG
(Kỷ Niệm 50 năm thành lập Trường THBMT)
Y K'Long
Lax, LA ngày 30.6.05
Chiếc Land Rover 5 cửa, màu đen, loại xe dùng để đi rừng, lội suối hoặc săn thú lớn bên Phi Châu, hung hăng chồm lên, phóng tới, lướt qua mặt mấy chiếc rùa bò xong nhanh nhẹn cập sát lề phải rồi thắng kịch lại chắc nịch trước cửa hãng hàng không America West, thuộc phi trường LAX, Los Angeles. Vẫn để máy nổ, chớp đèn emergency lia lịa, cô gái tóc huyền, eo thon mở cửa xe phóng xẹt xuống đất cười toe một phát, vừa phàn nàn tình trạng giao thông bát nháo vừa phụ chất hành lý lên xe xong chở gia đình tôi vọt thẳng một lèo về hướng Little Saigon. Trên đường về chúng tôi lại một phen thưởng thức tài cầm lái của “nữ yêng hùng xa lộ” này. Nhớ năm ngoái bên Seattle cổ lái xe van vượt tốc độ, chặt một hơi hai len (lane) ra gì, bây giờ càng… táo tợn hơn. Mặc dù cửa xe đóng kín nhưng cái gia tốc của 4 bánh xe nghiến như bay trên đường càng lúc càng nhanh khiến tôi vẫn cứ nghe gió nóng bên vành tai; còn mỗi lần cô sang lane thì thơ với thẩn trong tôi nó cứ… vung vãi cả ra. Thơ rằng:
Một lane nghiêng ngửa cả cơ đồ
Hai lane trong bụng đánh lô tô
Ba lane hồn vọt ra khỏi xác
Bốn lane tóc dựng ngược trong thơ
Tôi chưa lấy gì gọi là già lắm xong cũng không còn trẻ chi, nhưng mà giao cái bổn mệnh cho em nó xẹt ngang xẹt dọc kiểu này thì thiệt tình không biết còn có cơ hội… nhìn về tương lai không.
Thưa bạn đọc, cô gái chim bay, sóc nhảy mà tôi vừa tả trên đây không ai khác hơn chính là cô Thanh Xuân (TX), cựu nữ sinh và cũng là cô em út trẻ trung, tháo vát, lanh lợi, rất được việc của Hội Ái Hữu Trung Học Ban Mê Thuột (HAHTHBMT) hiện hoạt động rất uyển chuyển tại miền Nam California.
Sau 5 năm du hành đó đây, mùa hè năm nay gia đình chúng tôi lại có dịp trở về với miền Nam chan hòa nắng ấm này. Lần trở lại này giống như một loại hành hương về nguồn. Về nguồn đây không phải là về chốn quê nhà mà cùng nhau, trong đó có người viết dắt vợ con tìm về đoàn tụ dưới một mái trường xưa: Trung Học Ban Mê Thuột tại Nam Cali. Nói rõ ra là nhân kỷ niệm 50 năm thành lập trường Trung Học Ban Mê Thuột, Hội Ái Hữu Trung Học Ban Mê Thuột đứng ra tổ chức một Đại hội thật qui mô vào chiều Chủ Nhật ngày 3 tháng 7 năm 2005 tại thủ phủ người Việt, Little Saigon.
Sau buổi ăn chiều tại nhà hàng Hỷ, chuyên về món ăn Huế, nằm ở phố Bolsa, cô TX chở chúng tôi về khách sạn Travelodge nằm trên đường Beach để lấy phòng.
Westminster ngày 1.7.05
Sáng hôm sau chúng tôi ra khu Phước Lộc Thọ hẹn gặp anh Châu Bá Thông (CBT) ở cửa chính. CBT là anh em văn nghệ với người viết tuy quen biết nhau lâu rồi nay mới có dịp gặp gỡ. Một điều buồn cười là chẳng ai biết mặt ai nên tha hồ chạm mặt mà huynh đệ vẫn không nhận ra nhau. Cuối cùng nhờ cái… cellphone chúng tôi mới “kiến kỳ hình” tay bắt mặt mừng, giới thiệu gia đình vợ con rồi kéo nhau tới quán Café Factory ở ngã tư Mc Fadden và Brookhurst ăn sáng. Café Factory, một danh xưng “dị òm" nhưng lại là nơi tụ tập đông đảo mọi thành phần, nhất là giới văn nghệ sĩ địa phương. Thực vậy, vừa bước chân vào quán đã gặp ngay nhạc sĩ du ca Nguyễn Đức Quang, họa sĩ Hồ Thành Đức, Phạm Ngọc Thuần, nhà thơ Nguyễn Nam An, vợ chồng nhà văn Hoàng Mai Đạt - Nguyễn Thị Minh Thủy, ca sĩ Bằng Kiều, kịch sĩ Quang Minh (không thấy Hồng Đào)…
Điểm tâm xong chúng tôi tạt qua nhà TX cho biết. Nhà cô nằm trong một khu chúng cư kín cổng cao tường, có hồ bơi công cộng, tương đối khang trang sạch sẽ. Trong nhà, cô đãi chúng tôi một dĩa đào lông dòm rụm, thơm ngát vừa hái phía sau hè. Mùa này đủ loại trái cây, mận, ổi, chanh, xương rồng, lan, đua nhau nở rộ mát mẻ khắp vườn sau. Trên chái nhà có tới ba ổ chim se sẻ đói mồi đua nhau kêu chim chíp. Đúng là đất lành chim đậu.
Nói tới chim tôi quan sát thấy ở phố Cali cũng như bên Seattle chỉ có hai loài chim sẻ và quạ bay sập sận mà thôi. Mà sẻ ở đây chẳng bù với bầy sẻ bên Canada lúc nào cũng mập mạp, tròn ù, rất háu ăn và bay rất nhanh.
Xế trưa TX chạy ra phi trường John Wayne đón vợ chồng cô P từ Lousiana qua dự đại hội Trung học BMT vào chiều Chủ Nhật; còn anh CBT chở gia đình tôi tới thăm tiệm video của vợ chồng một nhạc sĩ mới khai trương trong vòng một năm nay.
San Diego ngày 2.7.05 
Hôm sau cô TX lại thân chinh lái xe ra phi trường John Wayne tiếp tục đón rước vợ chồng cô T từ Maryland và bạn bè khắp nơi trên địa cầu đến đưa về khách sạn, xong xế chiều cô tới khách sạn Travelodge đón gia đình tôi trực chỉ về San Diego.
Theo chương trình đại hội thì ngày thứ Bảy mùng 2/7/05 là tiền đại hội diễn ra tại cơ ngơi của anh chị Hội Trưởng Trần Văn Chính tọa lạc ở Rancho Bernado, San Diego thuộc vùng mới khai thác.
Chương trình gồm có 3 tiết mục hấp dẫn mà 2 phần đầu chúng tôi không tham dự được: (a) điểm tâm tại gia, (b) đi tour San Diego, (c) văn nghệ buổi tối và giới thiệu những tài năng của trường Trung học BMT.
Khi chúng tôi tới nhà anh chị Hội trưởng thì một số gia đình Thầy trò từ muôn phương đã về tham dự khá đông đủ. Cô bạn H’Trăng Ngàn (bên Florida) mà chúng tôi "gặp" nhau trên e-mail ba bốn năm nay là người đầu tiên mau mắn bước tới tự giới thiệu mình rồi kéo tôi ra sân sau giới thiệu bạn bè. Dưới ánh chiều chếch nửa mặt sân, bàn nhậu ra chiều nghiêng ngả một vài chai. Nhìn những mái tóc điểm sương và nếp nhăn già trên từng gương mặt cựu học sinh THBMT của gần 40 năm trước tôi chợt ngậm ngùi theo dòng chảy của thời gian.
Một Nguyễn Thế Hùng, cựu đại úy Tiểu khu Darlac hào hoa phong nhã bây giờ da dẻ nhăn nheo, hom hem, già sọm.
Cái hùng khí thời trai của một Nguyễn Văn Hưởng đã… bỏ quên đâu đó trên núi rừng Tây nguyên khi anh từ Việt Nam qua chỉ kịp mang theo cái nóng nhiệt đới và màu da đen sạm trên khuôn mặt dày dạn phong trần.
Còn cái vóc người thon thả, nhanh nhẹn của một cựu cầu thủ Phạm Công Lạc từng nhiều phen làm bàn cho trường THBMT và Hội tuyển thành phố bây giờ được “vun sới” bằng những tảng thịt da tròn ù, bóng lẫy.
Đoàn Đình Nga tóc bạc, vẻ xa cách. Trương Anh Tuấn lầm lì, khó hiểu… Nhưng để đắp đổi những 
cái nứt nẻ, khô cằn và nồng mùi rượu bia đầy nam tính kia thì sau lưng tôi chợt xuất hiện một cô em cực kỳ lộng lẫy, dáng dấp kiêu sa đang nhăn răng, trợn mắt nhìn tôi cười cười đố coi cô là ai, bằng giọng Huế chay. Trời đất, cả đời tôi có hân hạnh quen biết… Tây Thi bao giờ! Lúc nhắc nhớ chút kỷ niệm xa mù rồi xưng tên họ ra tôi mới sực nhớ là con Bê xinh xắn, dễ thương, tính tình vốn cởi mở năm xưa, nay là Bích Trâm (BT), hoa hậu duyên dáng của Little Saigon. Bê là con của người cậu họ bên Má tôi. Nhớ có lần Bê và em gái tôi đi thăm nuôi tôi trong trại học tập cải tạo Ban Mê Thuột sau tháng Tư 75 đến nay đã trải ra một chiều dài thời gian ngót 30 năm ròng mà tôi vẫn nhớ và thầm mang ơn. Đôi vai đời của tôi xưa nay vốn nặng và nợ vì phải mang ơn - dù chẳng muốn - của nhiều người. Ấy vậy mà cô BT đài các bây giờ, với tôi vẫn không phải là con Bê mộc mạc ngày xưa. Thiệt là ngặt.
Ngoài ra tôi cũng hân hạnh gặp gỡ một số Thầy Cô và bạn bè lớn nhỏ mà tôi chưa hề biết mặt quen tên. Hơn nữa đa số các vị Giáo sư lúc về trường nhận nhiệm sở thì “bước chân hoang” xúi tôi bỏ trường đi trước đó lâu rồi. Lần bỏ đi đó, mùa thu 1960 cho đến mãi tận bây giờ là mùa hè 2005, đúng 45 năm tôi mới được cô bạn H’ Trăng Ngàn “chiêu hồi” về với buôn làng. Cái chiều dài thời gian như một tiếng thở dài, đủ để nhuộm bạc một mái đầu. Thành ra sau khi làm “đứa con hoang trở về” tôi bỗng thấy mình không giống ai, vừa ngại ngùng, ngơ ngác, vừa xấu hổ, lạc lõng trước một đám đông quen thuộc đầy thân tình mà cũng thật xa lạ này. Nhưng mà cũng may, khi nghe thầy Hiệu trưởng Lê Văn Tùng, chồng cô Ngọc Cầm nói: “học một ngày cũng là học trò của trường trung học BMT” làm tôi mừng rơn. Bữa đó, ngoài thầy Phúc, thầy Giõng và thầy Hiền mà tôi quen gọi bằng anh, tôi được biết thêm vợ chồng thầy Trọng, thầy Bính, thầy Nhàn, thầy Khánh , cô Thư, cô Quýt… Còn bạn chung trường thì có các anh chị Roãn, Chiểu, Hiền, Thể, Chính, Trực, Lực, Hùng, Vũ, Thành, Toàn, Tiến, Y Thuk, Y Bo, Thúy Oanh, Thanh Nữ, Quỳnh Hoa, Bích Thoa, Ngọc Hà, Ngọc Mai, Hồng, Ngoạn, Lành, Túc Trí, Kim Hương, Thơm, Thanh Hải, Tuyết Nga… Xin lỗi, nhiều người quá không thể nhớ hết, hơn nữa tôi quên cái sổ tay ở nhà.
Nhưng có một anh bạn trẻ mang một cái tên thật lạ, thật hay, thật đặc biệt, không riêng gì tôi mà bất kỳ ai nghe qua cũng không thể nào quên được. Đó là anh Trần Xuất Cao Nguyên, nghĩa là “chàng họ Trần xuất thân từ miền cao”, một trong sáu thành viên của Trần-Gia-Nữ.
Tôi cũng không quên chị Liên Hương đài các, cao sang thấy tôi râu tóc lùm xùm lại bạc thếch tưởng cùng khóa liền hỏi “Anh học năm nào?” Đáp năm 60. Chị nói ngay: “Vậy thì nhỏ hơn tôi” rồi bỏ đi tỉnh bơ.
Ngoài ra, đêm tiền đại hội còn có hai vị khách mà tôi được tiếp chuyện là nhà thơ Cao Tần Lê Tất Điều, và chị Kim Anh, con cuả nhà văn Trương Bảo Sơn, bên Gia Nã Đại.
Rồi bữa ăn chiều thật nhộn nhịp diễn ra trên những đôi bàn tay khéo léo cầm muỗng, đũa, dao, nĩa mà xúc, mà gắp đủ các món quốc hồn quốc túy thơm ngon đầy hứa hẹn bày phủ phê trên mặt bàn ăn dưới bếp.
Thấy mấy cô dâu của trường THBMT như Vân Anh (gia chủ), Trang, Tuyết, Thơ, Gái, Khiếm cho tới chị Thuần, chị Hòa, chị Lương, chị Hoa và những cô dâu khác mà tôi không nhớ hết tên đang lăng xăng tiếp tay cho thực khách thì đúng là mẫu mực của các nàng dâu xứ Thượng. Nói như anh Hội trưởng Chính: “có thế người ta ai cũng mến”.
Cuối cùng tiền đại hội khai mạc trong những tiếng ồn ào, náo nhiệt lan khắp các ngõ ngách trong nhà. MC Nguyễn Quang Trúc dù hết sức cố gắng nhưng giọng nói vẫn nghe như bị nghẹt lại không thoát ra nổi từ một cái micro dã chiến, dở ẹc. Dù vậy cái hiện tại của một buổi họp mặt là cả một vũ trụ đầy ắp cái hăm hở, linh hoạt và tươi mát của những người ham vui sống giữa dòng nhân thế này. Kín đáo nhìn quanh những gương mặt người nữ mà đa số không còn trẻ nữa tôi chợt nhớ về cái thời thanh niên mà tôi mới bắt đầu biết cảm nhận cái nhan sắc của các nữ sinh cùng tuổi để rồi đổ vào đó những vần thơ đầy chứa chan, mộng mị.
Trong cái náo nhiệt không thể nào vãn hồi im lặng trật tự của một đám đông có hơn 120 người già trẻ lớn bé, các tài năng của Trường lần lượt được giới thiệu ra trình diện. 
Từ Florida có ba nhà thơ Mây Hải Đảo, Tuyết Nga và Như Thương trình bày cảm tưởng và đọc thơ của mình. Đặc biệt Như Thương cho trình làng và biếu tặng hai tập thơ Thơ Như Thương và Đàn Cho Biển Hát được thầy Giõng (từ Úc) và thầy Phúc (từ Seattle) chọn bài bản diễn ngâm.
Nhà thơ Trần Huy Sao, trưởng nhóm thơ Sao Dị Hình lim dim đôi mắt, mặt ngửa lên trời ngâm (qua hơi men) bài thơ Đêm Hội Ngộ chưa ráo mực: "cuối đời còn được nắm tay nhau. cười vui mà sao rưng nước mắt. Đêm Hội Ngộ còn nhìn thấy mặt. mai xa nhau - biết đến bao giờ…” Cái tựa nghe vui vui mà giọng thơ thì buồn buồn.
Kế đó là Phạm Đạt tức Trần Mỗ, nhanh nhẩu, vui tính, một tài năng về thơ phú. Rồi hoa hậu kiêm ca sĩ Bích Trâm tươi tắn trong một khúc tình ca.
Ban tổ chức cũng không quên giới thiệu anh bạn trẻ Nguyễn Ngọc Hải, người sáng lập ra website Highschool BMT kết hợp nhiều hình ảnh, bài vở giá trị từ các anh chị em học sinh THBMT trong và ngoài nước.
Cô Thanh Lan của nhóm Trần Gia Nữ cũng rất thành công trong việc sáng tạo ra website Trung học BMT được nhiều người thưởng ngoạn, trong khi Nguyễn Ngọc Trạng, phu quân của cô Thanh Lan là người soạn hòa âm bài Hiệu Đoàn Ca, Quốc ca VN, Một Mai Tình Sè Qua …. rất hay.
Cuối cùng là thi nhạc sĩ Phan Ni Tấn với ca khúc Đi Về Phía Ngôi Trường, một sáng tác mới viết riêng cho ngày kỷ niệm 50 năm thành lập trường THBMT, được Thầy trò quay quần bên nhau cùng hát vang. 
Trong phần tri ân, thấy anh bạn già PNT được Ban Tổ Chức mặc cho chiếc áo Radhé, lại còn phong làm già làng làm tôi cứ ấm ách trong bụng. Rõ ràng mình mang họ Y (K’Long) mà… xa ơi xa cái y phục truyền thống của dòng họ Êđê hào hùng…
Càng về khuya những lớp sóng âm càng nhẹ đi, nhường chỗ cho bàn nhậu Thầy và trò cuối phòng ăn đang ra chiều sanh tử lửa. Nhìn cảnh này tôi lại liên tưởng tới bữa “tửu đình” cuối cùng trước khi gác kiếm qui ẩn của mình cách đây hơn 15 năm mà tôi không nhớ còn bao nhiêu giọt rượu sót lại dưới đáy ly.
Tiếng rượu rót tiếng nguồn róc rách
Tiếng dòng sông ra biển không về
Ôi chớp lửa cuộc người thoáng chốc
Ba mươi năm mê mỏi lìa quê
(Thơ PNT)
Buổi sáng tôi thức dậy, bầu trời Rancho Bernado vẫn còn ngái ngủ. Trong cái không gian tĩnh mịch, u nhã của vùng đất mới khai thác, buổi bình minh mang theo chút sương ẩm ngoài biển thổi về đang từ tốn nở ra chút ánh sáng dìu dịu bên ngoài cửa sổ. Phải chi nơi đây dậm thêm vài tiếng gà xưa gáy thuở bình minh thì cõi lòng sẽ thư thái hơn nhiều. Đứng trên lầu nhìn xuống đường nhớ lại chiều hôm qua khi xe chạy vào vùng Rancho Bernado tôi thấy những con đường tráng nhựa sạch sẽ, phẳng phiu hay quanh co uốn lượn mà thương cho những con đường ở quê nhà thuở chiến tranh. Những con đường lầy lội; những con đường lồi lõm ổ gà; những con đường bất an; những đường cong, đường thẳng đều có gài mìn…như lời ca của anh bạn nhạc sĩ ND.
Khi tôi bước khẽ xuống lầu thì khoảng bóng tối yếu ớt đọng trên bàn tiệc đã tàn lúc nửa đêm về sáng đang tan dần ra. Nhìn những chai lọ ngổn ngang và những ly bia chưa kịp cạn lúc này lại trông giống như có vẻ gắn bó mật thiết với những dáng người đang nằm ngủ la liệt khắp nơi trên mỗi một thước vuông sàn nhà. “Tội” nhất là ông Hội trưởng kiêm gia chủ, vì nhường phòng cho khách mà phải ôm mền ra ngủ ở đầu cầu thang.
Sau khi trời sáng hẳn mọi người thức dậy làm công tác vệ sinh, thể dục, điểm tâm, chụp thêm vài tấm hình xong vui vẻ chia tay hẹn chiều gặp lại tại buổi đại hội chính thức ở quận Cam.
Orange County ngày 3.7.05
Khí hậu ở xứ lá phong Gia Nã Đại của chúng tôi xưa nay hay có tính khí nóng lạnh thất thường, khi qua Cali đổi gió tôi phát thèm bầu trời ôn đới ở đây. Đứng trên khoảng sân rộng dưới bóng cây râm mát của nhà hàng King Harbor Seafood nhìn lung ra cái bao la của màu nắng tôi chợt nhớ cái nắng ở miền cao, cái nắng nó thấm vào mình từ thuở xa xưa đến thân thiết, đậm đà.
Nhưng mà đậm đà hơn, dễ cảm hơn vẫn là giọng chân tình của chị Kim Hồng, vợ anh Khoa, đôi vợ chồng tới tham dự đại hội sớm nhất, thổ lộ: “Chúng tôi ở xa về. Sợ lạc đường trễ hẹn nên đến sớm”. Cũng như đôi bạn đáng mến này, nhiều người khác theo chân cũng hân hoan đến trước cả giờ qui định. Những tiếng chào hỏi, tay bắt mặt mừng, những tiếng cười nói, nhắc nhớ cùng lúc nếp văn minh kỹ thuật máy móc được mọi người đem ra sử dụng thật đắc lực. Họ quay phim, chụp hình trước tấm bảng logo (dựng trước cửa nhà hàng, do CHS Phan Gia Tiến và Đỗ Ðức Vũ trình bày) vẽ hình chú voi tròn trịa, tươi mát, sinh động, đầy mỹ cảm là biểu tượng của ngày Đại hội 50 năm thành lập ngôi trường.
Giờ khai mạc chính thức lúc 7 giờ chiều Chủ Nhật ngày 3.7.05 tại nhà hàng King Harbor Seafood đã qui tụ trên 300 người gồm 30 Thầy Cô, còn lại là các cựu học sinh Trung Học Ban Mê Thuột và gia đình khắp nơi trên thế giới về tham dự. (Không kể các tiểu bang Hoa Kỳ, gần nhất là xứ láng giềng Gia Nã Ðại, nhưng xa nhất, đáng quí nhất, hứng khởi nhất là Việt Nam rồi Nhật Bản, Úc Đại Lợi, Ái Nhĩ Lan, Tân Tây Lan, Tân Gia Ba, Pháp, Bỉ, vân vân).
Sau phần nghi thức khai mạc (do anh Lê Xuân Roãn mở đầu), chào quốc kỳ, quốc ca Hoa Kỳ và VNCH cũng như một phút mặc niệm, anh Trần Văn Chính, Hội Trưởng Hội Ái Hữu THBMT lên sân khấu chào
mừng quan khách, phát biểu cảm tưởng, trình bày sơ lược về hoạt động 5 năm của Hội, giới thiệu các cựu Hội Trưởng trong 4 nhiệm kỳ qua cũng như mời các Thầy Cô đến tham dự đại hội lần lượt lên sân khấu tặng quà lưu niệm.
Theo những nếp nhăn già của thời gian hằn lên từng gương mặt, các lương sư cũng vui theo cái vui của học trò ngày xưa mà nay cũng già theo đời sống áo cơm xe ngựa quê người. Rồi thầy với trò cùng đứng bên nhau, cùng ca hát, cùng nhảy múa, cùng một lòng hoan hỉ mở ra, cùng hăng hái bước đi.
Đi về phía ngồi trường:
Trường chúng tôi năm xưa giờ đây đã xa ngàn trùng
Trường chúng tôi ngày xưa giờ đây vẫn còn nơi đó
Áo trắng gió vẫn lồng lộng bay trên đường xanh lá
Bao con tim vẫn rộn ràng đi về phía ngôi trường
Hẹn một ngày mai tay nắm tay ta cùng lên đường
Tìm về quê xưa xin ghé thăm ngôi trường ta đó
Để cùng nghe ra hồn vẫn bay xanh ngoài lồng ngực
Để cùng nghe ra trường lớp như nghiêng vào câu thơ…
Hát với nhau cho nhau lời này
Lòng rộn ràng tay nắm bàn tay
Đến với nhau chung vui một nhà
Năm mươi năm thành lập trường ta.
Chương trình văn nghệ do MC Trúc và Bích Trâm điều khiển được tiếp diễn hăng say qua các tiết mục đơn ca: GS Ðặng Kim Quy, GS Hồng Thị Ngọc Cầm, CHS Ðức Nhuệ, Như Nguyện, Hương Duyên, Kim Chi, Thanh Phương, Ngọc... ; song ca: Thu Hương-Thanh Xuân (hiền thê Thầy Nhàn), Vĩnh Anh-Hương Duyên; tam ca: Thanh Hải, Thanh Xuân, Bích Trâm; múa Thượng: Tuyết Nga; hợp ca v.v… tạo cho bầu không khí họp mặt càng lúc càng sôi động, náo nhiệt, cởi mở, đầy thân tình. Nhìn quanh mọi người, ánh mắt long lanh, nụ cười tươi thắm, thấy ai cũng tràn trề hưng phấn. Từng đống kỷ niệm, chuyện cũ, chuyện mới cứ như suối mà tuôn ra.
Trong dịp này, sau hơn 30 năm xa cách tôi rất xúc động khi gặp lại gia đình dì Mại, anh Sơ, chị Hương, Hà, Jim, Bob. Nhìn dì mà nhớ tới dượng, nhớ thật xa từ trong quá khứ…
Tôi cũng khá ngạc nhiên khi gặp lại anh bạn học cũ nước da ngăm đen, cao khều chợt ào tới chỉ mặt hét tướng lên: “Mầy là thằng H! Không phải T! H là mầy! T cũng là mầy! T hay H đều là mầy!”. Thì ra là ông to mồm Đào Quốc Khánh vui tính từ hồi còn đi học. Tôi cũng được quen biết thêm nhiều người như cô Lâm Thu Thủy xinh xắn trong chiếc áo dài lụa trắng vân bông và trẻ nhất trong giới Thầy Cô, cô Huỳnh Thị Tâm “khoe” có dạy tôi hồi còn mũi dãi lòng thòng mà tôi thì quên béng. Rồi anh chị Nguyễn Ngọc Thiệp, anh chị Phí văn Tập, anh An, chị Kim (chị TN), Cường, Hùng (chồng Túc Trí), Bích Thủy, Thu Thủy, Thoa, Hiền, Dung, Quốc Việt, Như Mai, Bạch Yến… Khi ngồi một mình trong góc bàn, họ Y tôi để ý thấy chị Nguyễn Thị Nho óng ánh trong chiếc áo huyền, bận bịu bạn bè, khách khứa xung quanh, rồi lại trịnh trọng bước lên sân khấu thì người viết có muốn tới làm quen cũng đành rụt rè mà “kính nhi viễn chi” (đứng xa mà nhìn), mà hẹn lại lần khác. 
Chương trình văn nghệ vẫn tiếp diễn trong tiếng ồn ào, náo nhiệt lẫn trong men nồng. Dựa vào lưng ghế tôi cố lắng nghe một giọng hát trong trẻo đang bị át đi bởi tiếng rượu của các tửu đồ đang bốc ở bàn bên cạnh.
Đặc biệt trong dịp họp mặt ý nghĩa này, Ban tổ chức đã phát (hoặc ủng hộ tùy tâm) cho mỗi người một cuốn Đặc san & Kỷ Yếu Trung Học Ban Mê Thuột. Cầm cuốn ÐS dầy cộm làm nặng tay tôi thấy tranh bìa của CHS Nguyễn Huy và Phan Gia Tiến lồng trong mẫu bìa trình bày thật trang nhã. Liếc qua hàng chữ in đậm màu huyết dụ phía dưới: “50 năm ngày thành lập Trường 1955 – 2005” mà sợ cho đôi cánh thời gian cứ bay vùn vụt ngoài tầm tay. Cuốn ÐS này quả là một công trình của Ban Biên Tập (nói riêng) và của những người góp phần làm phong phú cho công trình này (nói chung). Tóm lại nếu không có Hội AHTHBMT khởi từ Hội trưởng Nguyễn Xuân Chiểu qua các anh Nguyễn Ngọc Thiệp, Lê Xuân Roãn, Vĩnh Anh và đương kim Hội trưởng Trần Văn Chính với “nội các” của các anh thì không có thành quả đáng ghi nhận ngày hôm nay.
Vậy thì nguyên nhân nào Hội được thành lập?
Trong một bài viết về những cảm nghĩ chân tình, anh Nguyễn Xuân Chiểu cho biết: “Riêng Thầy Trại (*) và gia đình đến định cư tại Nam Cali giữa năm 1992, sau vài lần sinh-hoạt, thầy báo cho biết sẽ cùng gia đình dời Cali sang Texas lập nghiệp, thế là chúng tôi hú gọi nhau tổ chức tiệc tại nhà để khoản đãi tiễn thầy cô. Trong bữa tiệc có gây quỹ tặng thầy cô một món quà và nhân dịp có sự hiện diện danh dự của thầy Trại, chúng tôi đã mạnh dạn thành lập hội ái-hữu chs Trung-Học Banmêthuột”.
Ngày 08 tháng 11 năm 1992, Hội thành lập Ban Điều Hành đầu tiên. Bầu theo thể thức đề cử, giơ tay tín nhiệm theo đa số với nhiệm kỳ một năm…
Từ đó đến nay, mỗi năm Hội đều tổ chức họp mặt một lần, không hình thức này thì cũng hình thức khác. Đặc biệt nhất là năm nay, Hội đã thành công mỹ mãn trong cuộc họp mặt có một không hai vào ngày 3.7.2005 tại Garden Grove nhằm kỷ niệm 50 năm thành lập trường THBMT.
Nhìn chung thật tình mà nói lúc này cái tình trong lòng mỗi người thể hiện trên gương mặt hầu như đều một sắc như nhau, đều một lòng gắn liền với bối cảnh lịch sử 50 thành lập ngôi trường ở quê nhà, nó rộn ràng thắp lên những ngọn lửa hồng mà soi cho nhau. Từ đó, phải đặt mình vào cung cách ứng xử của một-người-vì-nhiều-người mới thấy được cái đẹp, cái say mê của đôi tay chung lèo lái con tàu, là Hội “của mình” vượt qua chướng ngại vật là dông bão ngoài đời mà hướng về nơi xán lạn hơn.
Toronto ngày 20.7.05
(*) Thầy Nguyễn Duy Trại, tức nhà thơ Thái Anh Duy hiện là Chủ Tịch Trung Tâm Văn Bút Nam California.
