40 Tự Truyện
Thời gian - Tôi không dám nhìn lại nó nữa. Thoáng một cái mà đã 20 năm từ ngày tôi đặt chân đến quê hương thứ hai này. Sống 2 lần 20 năm, với bao kỷ niệm vui buồn, bao nhiêu thăng trầm của cuộc đời, nghĩ tới nhiều khi ái ngại.
20 năm đầu, sinh ra, lớn lên theo vận nước nổi trôi, chúng tôi, những đứa con Việt Nam, lúc nào cũng mang mặc cảm sống trong một đất nước chiến tranh, đầy hận thù. Từ nhỏ là chúng tôi đã được làm quen với những "Đêm nghe tiếng đại bác", "Chuyện một đêm mưa nghe tiếng nổ, nổ vang trời. Chuyện một đêm mưa thấy máu đổ, đổ, lệ rơi..." (*)
Sáu tuổi tôi vào lớp Nhất ("Nhất" chứ không phải "Một"). Bốn năm đầu, nhiều buổi sáng tới trường, nhà trường bắt chúng tôi mỗi đứa uống một ly sữa tươi trước khi vào lớp học, đó là sữa của nước Mỹ gởi cho. Tôi nhớ có một lần tôi vừa ăn gỏi khô bò ở ngoài cổng trường xong, tôi uống một ly sữa tươi vào, thế là lúc xếp hàng vào lớp, bao nhiêu gỏi và sữa bị tôi nôn ra hết. Từ đó cho đến bây giờ tôi đâm ra sợ sữa tươi, và không bao giờ uống nó cùng lúc với ăn gỏi nữa. Tuy thế, 8 năm kế tiếp học trong chế độ Cộng Sản, tôi chẳng bao giờ được uống sữa tươi miễn phí như vậy nữa. Có lẽ vì thế mà tôi chỉ cao hơn "Thước mốt" một tí, còn răng của tôi thì khỏi phải bàn, chúng thiếu Calcium trầm trọng.
Học xong hệ 12 năm, tôi đăng ký thi vào ngành Kiến Trúc, vì tôi khá Vẽ, Lý và Toán, những môn đòi hỏi trong ngành kiến trúc. Năm tôi thi, thí sinh khoảng 500 đứa, mà chỉ có 20 đứa đậu, nói thiệt lúc đó mà tôi được nhận mới là chuyện lạ. 20 trên 500, tôi phải thật là xuất chúng, nhưng khổ nỗi tôi chỉ trên trung bình có một tí xíu. Nếu mà tôi xuất chúng như vậy, thì có lẽ đời tôi đã ngả ra hướng khác tốt hơn, chứ đâu mà khó khăn như bây giờ.
Thêm 2 năm lận đận với tình trạng không trường, không lớp, không nghề nghiệp, tôi đi học đủ thứ, từ thêu, may, đến điện ảnh, kịch nghệ, và rồi học cả tiếng Anh để đi nước ngoài. Mỗi một con người có một cái số. Tử vi nói tôi có số ra nước ngoài, nên đến năm 85, tôi được ra nước ngoài thật.
Hai mươi năm sống trong đất nước văn minh Canada, tôi lại bị con tạo xoay vần theo những khó khăn khác.
Qua xứ lạ quê người, cái khó khăn trước tiên thường là ngôn ngữ. Tôi cũng muốn đi học Y, Dược hay Khoa Học lắm, nhưng tôi lại viện cớ là tiếng Anh tôi không giỏi, nên tôi không thể theo học những ngành đó. Thật ra là vì tôi chỉ trên trung bình có một chút xíu, lại cộng thêm khó khăn của ngôn ngữ, nên tôi có cớ để học nghề vẽ Kiến trúc như ở Việt Nam vậy.
Thế rồi tôi lại đi học. Đi từ thất bại này đến thất bại khác, cuối cùng tôi cũng ra trường như ai nhưng mà lại không kiếm được việc làm đúng ngành mình học . Bây giờ đã 40, nếu có ai hỏi tôi: "Nếu được đi ngược lại quá khứ, bạn sẽ làm gì?". Tôi xin trả lời rằng: "Tôi cũng sẽ làm y chang những gì tôi đã làm", bởi vì ở tuổi đó, tôi chỉ biết đến đó, không biết gì hơn, và tôi đã sống thực với cái tuổi của mình. Bây giờ có quay ngược trở lại, theo đúng định luật của cuộc sống, tôi cũng sẽ làm y chang như vậy. Người ta không thể nào sống ở tuổi 40 trước, rồi mới sống ở tuổi 20 sau được, phải không?
Sau 5 năm học, tôi có người yêu (cũng có người yêu như ai!), tôi mừng hết lớn, vì tôi đã có quá nhiều thất bại rồi, nên vớ được người nào vừa ý tàm tạm thôi là tôi đồng ý ngay. Người ta bảo con gái chỉ có một thời, nếu mà không chộp lấy cơ hội tốt nhất, thì sẽ không có cơ hội nữa. Trong tình yêu phải có một tí bồng bột của tuổi trẻ, thì mới yêu nhau được, chứ suốt ngày ngồi tính toán từng ly, từng tí, thì người ta sẽ không bao giờ lập gia đình nữa. Đi lại với nhau hơn 3 năm, chúng tôi làm đám cưới, năm đó tôi được 29 tuổi, cũng là cái tuổi lấy chồng cho rồi, để không người ta bảo "Gái 30 tuổi đã toan về già".
Lấy chồng xong theo chồng, đời tôi lại lận đận theo "vận nước" Canada. Kinh tế lên chúng tôi lên, kinh tế xuống, chúng tôi xuống ... thê thảm! May mà chúng tôi vẫn thương yêu nhau, vẫn dựa vào nhau để mà sống, và cho ra đời những đứa con. Hy vọng đời chúng nó sẽ đỡ hơn đời chúng tôi, vì ít nhất chúng nó cũng không bị "nổi trôi" theo "vận nước" như chúng tôi.
Tháng 8 năm nay, con lớn nhất của tôi đã được 10 tuổi, còn tôi đã 40. Nếu có ai hỏi tôi sẽ làm gì nếu được đi ngược lại thời gian, tôi xin trả lời rằng: "Mỗi một con người có một cái số, số mình thế nào thì nó sẽ như thế đó, không thể nào biết được mình sẽ làm gì cả".
* Tựa đề của một truyện Nhã Ca, và lời của bài hát "Chuyện một đêm" (hình như của Nhạc sĩ Anh Bằng).
Viết cho Sinh Nhật thứ 40, tháng 8, 2005.
