Lilac in Rochester
Dường như mỗi Tiểu Bang của Hoa Kỳ đều có lễ hội riêng tùy theo mùa, thì Rochester thành phố lớn đứng hàng thứ tư của New York kể theo thứ tự sau những thành phố Albany, Buffalo và Syvacuse. Hàng năm khi tuyết vừa tan hết bắt đầu vào Xuân, tiết trời ấm áp thì Rochester ngạt ngào mùi hương và vẻ đẹp dịu dàng không kém phần rực rỡ của hoa Lilac. Do vậy, có thể xê xích chút ít tùy vào tiết Xuân, Rochester thường tổ chức Lilac Festival ở Highland Park một trong nhiều công viên lớn và đẹp của Rochester
Tôi nghe kể rằng cách đây 30 năm Rochester là thành phố đẹp đứng hàng thứ 6 và lớn đứng hàng thứ 36 cùa Hoa Kỳ. Còn bây giờ thế nào tôi không biết. Rochester nằm bên bờ Ngũ Đại Hồ sát biên giới Canada. Ngoài bức tượng Nữ Thần Tự Do mà hầu như toàn thế giới đều biết, nằm trên hòn đảo nhỏ của New York City thuộc Đại tây Dương do nước Pháp mang tặng đã hơn 100 năm ( NY Citty là thành phố biệt lập nhưng trực thuộc vào New York, còn 4 thành phố vừa kể là Up State ) ; Rochester còn có thác Niagara Fall chảy từ Hồ Erie xuống Hồ Outorio ( chính xác thì thác nước chảy xuống Buffalo, cách Rochester 78 dặm về hướng Tây, nhưng Rochester vẫn mang dáng vẻ gợi cảm của thác nước ) Với non nước hữu tình như vậy nên một loại hoa đặc biệt làm cho ai đến Rochester sẽ vương vấn khi dời gót cũng là lẽ tự nhiên, phải không?
Có thể ở Tiểu bang khác cũng có hoa Lilac, nhưng hình như chỉ có Rochester là có lễ hội hoa Lilac mỗi năm vào khoảng từ đầu tháng 5 theo tây Lịch đến cuối tháng 5 hoặc có kéo dài thì cũng chỉ đến giữa tháng 6 là hoa Lilac tàn nhường cho lòai hoa khác như Tulip chẳng hạn. Đấy là tôi nói đến loại hoa có nhiều vào dịp này, chứ dĩ nhiên Hội Hoa thi có nhiếu loại Hoa khoe hương sắc lắm !
Giống như hoa Mai của Miền Nam, hoa Đào của Miền Bắc Việt Nam, hoa Lilac cũng là biểu tượng mùa Xuân ở Rochester. Không xoè nằm trên cùng mặt phẳng như hoa Mai, từng đóa hoa Lilac bé xíu, khi nở vẫn chúm chím kết lại thành chùm như chùm nho, nhưng nho thì chúi xuống trong khi Lilac hướng hình tháp lên trên, cho đến khi tàn, từng cách hoa rơi rụng, đài hoa Lilac vẫn đứng vững trên cành. Cây hoa Lilac chỉ cao từ 1.50m đến 2.00m nên đứng cạnh cây hoa, người ta cò thể dễ dàng vin cành mà ngửi, hay ngắm nghía thỏa lòng. Hoa mọc suốt từ những cành sát đất lên đến ngon, nên cả cây hoa vứa đẹp vứa thơm, rồi cả một khu vực rộng lớn toàn hoa Lilac, làm sao mà người ta không nghĩ rằng mình đang lạc bước cảnh tiên, nhất là những người ưa mơ mộng, thơ thẩn, thẩn thơ .
Lilac có hai màu khác nhau dù cấu trúc hoa y hệt nhau, màu trắng, từ nhụy ra gần sát bìa cánh hoa mới phớt hồng hay vàng là Bạch Đinh Hương. màu tím là Tử Đinh Hương, trắng hay tím đều đẹp vì mỗi màu có vẻ khuyến rũ riêng, Lilac nở kín cả cây nhưng ở đây người ta không tỉa hết lá như hoa Mai, nên màu xanh của lá làm nền cho loại hoa phớt tím mang dáng vẻ e ấp như con gái, màu xanh lá làm nền cho lọai trắng phớt hồng hay vàng lại mang dáng vẻ kiêu kỳ như người đàn bà có vẻ đẹp trời cho.
Lilac có mùi thơm rất nồng nàn, ngây ngất. Tôi không biết với kỹ thuật hiện đại ngày nay ở xứ Hoa Kỳ này ngưới ta có chiết xuất hương tự nhiên cùa Lilac làm nước hoa hay không? Nếu có tôi cho rằng quý bà quý cô nào dùng đảm bảo chồng hay người yêu sẽ quyến luyến khó quên. Ấy ấy, xin quý ông đọc đến đây chớ dãy nãy phản đối cho rằng tôi phét lác, vì mỗi người mỗi gout, làm gì có chuyện ai cũng phải luyến lưu? cũng đừng phản đối kịch liệt, mắng tôi là dzớ dzẩn, kể lể làm gì để cho bà nhà quý ông cứ nũng nịu đòi tìm mua thì chết cái túi tiền đã có hạn định của quý ông. tôi chỉ kể lại sự thật mà một lần tôi được đến thưởng ngoạn nhân dịp Lễ Hội Lilac va ghi trung thực một đồng minh của quý ông là chồng tôi đã khen như vậy khi tôi thích quá giữ trên tay một cánh hoa Lilac, hương hoa cứ vương vấn quanh tôi suốt mấy hôm sau.
Tiện có nhắc đến công viên Highland, tôi kể thêm, trong Highland Park có môt Bia tưởng niệm các Chiến Sĩ Hoa Kỳ đã tử trận ở chiến trường Việt Nam trước năm 1975, nơi đây ghi rất nhiều địa danh của VN và tên tuôi những người lính Hoa Kỳ đã ngã xuống khi là đồng minh với Miền Nam VN trong cuộc nội chiến VN. Mỗi năm vào lễ hội là dịp những Cựu chiến binh Hoa Kỳ tề chỉnh trong quân phục với đầy đủ huân chương, huy chương trên vai, trên ngực, ho gặp nhau và ngồi quanh chiếc bàn chữ nhật dài, nhâm nhi cafe, và có lẽ hồi tưởng lại chuyện xưa.... khi chúng tôi đi ngang qua và nhìn thấy trên cánh tay áo của họ có gắn lá cờ vàng ba sọc đỏ, dù là phụ nữ, chẳng quan tâm nhiều đến chính trị, quân sự nhưng dù sao tôi cũng từng sống dưới chính thể Cộng Hòa, cha anh rôi chồng cũng từng tham chiến... lại nhìn thấy lá cờ, tôi xúc động, níu chồng tôi đứng lại và hỏi chuyện họ, họ vui vẻ tiếp chuyện và nói về ngày tháng tham chiến ở VN. Thế là chồng tôi và họ hợp chuyện nói mãi..... Đây cũng là dịp tôi chỉ cho con tôi thấy những chi tiết người ta ghi chép về VN mà vi quá nhỏ con tôi chỉ nghe kể, chưa được biết ....
Có thể với người khác, Lilac cũng chỉ là một loại hoa như bao nhiêu loại hoa, nhưng với tôi, mùi hương hoa, vẻ đẹp của hoa, phong cảnh công viên Highland, thời gian, và không gian đối vơi hoàn cảnh riêng của gia đình tôi khiến tôi cứ vương vấn mãi chuyến đi chơi mùa hè năm ngoái, sự nhớ nhung cứ thoang thoảng nhẹ nhàng như nhớ đến một người tình mà bị trắc trở không thành, nên cứ giữ mãi lòng yêu
Hè 2005