Vá Xe Đạp
Nơi cuối góc phố, người thanh niên, tuổi còn rất trẻ, đang loay hoay bày dọn thùng đồ nghề của mình. Tất cả chỉ vỏn vẹn vài miếng da cao su nằm lăn lóc, một cái thau nhôm móp méo đựng nước được hứng từ cái vòi công cộng trong xóm, mấy khung sườn xe rỉ sét nằm chênh vênh dọc theo vách tường, một lon thiếc chứa dầu hôi với ngọn lửa bập bùng bốc khói xám xì, dùng để hơ chảy nhựa lốp xe cũng vừa là tín hiệu cho ngươì qua đường biết mà tìm đến. Anh với tay treo lên góc cây cao một miếng carton cũ, viền rách tua tủa. Nó là cái bảng hiệu bình dân tự tay anh chế biến với hàng chữ ngoằn ngoèo "Nhận vá lốp, đắp vỏ, bơm bánh xe, châm dâù thắng tay, sửa chữa đủ loại xe hai bánh". Anh đưa mắt rảo vòng quanh, mọi thứ đã chuẩn bị sẳn sàng cho một ngày làm ăn, kiếm sống. Lom khom ngồi xuống đất, anh với tay lấy cái vỏ sờn cùn bên cạnh, cắt từng miếng nhỏ. Mươì ngón tay anh chai cứng, đen đủi, thô kệch, đầy vết sẹo ngắn dài khắc khổ, cầm con dao lam lụt nhách, hì hục rạch những vết cắt nông, sâu. Đáng lý ra, vào lứa tuổi của anh, chổ ngôì phải là lớp học, khoanh tay chăm chú lắng nghe thầy cô giảng bài, hoặc tụm năm, tụm bảy trong quán nước cạnh trường, cười nói bô bô, huýt gió trêu chọc mỗi khi trông thấy một mái tóc dài tha thướt đi ngang qua. Tuổi của anh là tuổi của những mối tình học trò ngây ngô, nhét vội vàng vào cặp ai lá thư viết bằng màu mực tím, mà anh đã nắn nót từng nét chữ giữa đêm khuya, hay lẽo đẽo theo sau các tà áo trắng lúc tan trường về. Trái lại, bây giờ anh đang ngồi đây với cái lưng trần rám nắng. Trên người anh chỉ mặc độc nhất cái quần dài rách tả tơi, dính đầy vết dâù nhớt dơ dáy. Nước da anh sạm đen bởi những tháng năm dài dãi nắng, dầm mưa. Anh đóng đô ven lề đường hành nghề sửa xe, vá lốp như đang vá chính mảnh đời đau thương nghèo đói, khốn khổ của mình. Anh đã đánh mất tuổi trẻ của mình bên đống sắt vụn vô tri, sau cuộc đổi thay vô lý của một chế độ. Mồi điếu thuốc trên môi, anh rít một hơi dài. Dõi mắt ra xa, anh nhìn về vô định với tia nhìn vô hồn rơi vào khoảng hư không. Giữa cơn nắng chang chang, anh mong manh hy vọng sẽ có thêm vài ba người khách bị hư xe nổ bánh, dừng lại để anh có việc làm, để anh có thể kiếm được vài đồng mua bữa cơm rau thanh đạm, không độn khoai sắn với bo bo. Thời buổi gạo châu củi quế, tình người đi vắng, anh biết lời cầu xin của anh có lẽ hơi "ác tâm" nhưng anh không biết làm gì hơn vì đó là chính sự sống còn của bản thân và gia đình anh.
Anh cúi đầu cắm cúi làm. Một ý tưởng táo bạo chợt nhen nhúm trong lòng. Anh âm thầm tìm ngõ ngách cho một tương lai sáng lạng hơn, một cuộc sống mới nhiều hứa hẹn...
Ba mươi năm nhanh như một cái chớp mắt. Thời gian đủ để làm một người trưởng thành, chín chắn với bao thăng trầm trong cuộc đời. Vẫn dáng dấp vạm vỡ, cũng cách ngồi "chồm hổm", chung quanh là mớ kìm, búa, mỏ lét, bù lon, đinh, móc sắt nằm ngổn ngang lung tung, người đàn ông lui cui, lần mò vặn mấy con ốc trên chiếc xe đạp nhỏ. Anh tháo cái bánh xe mòn sát rạt đến lòi cả chiếc ruột đen xì bên trong, lắp ráp vào cái vỏ mới toanh. Xoa hai tay vào nhau, anh cảm thấy thật hài lòng với công việc vừa làm xong. Coi vậy mà tay nghề của anh không đến nỗi tệ lắm. Anh vẫn còn thông thạo tuy chậm chạp chút đỉnh. Lát nữa đây, anh sẽ được nhìn thấy nụ cười má lúm, rạng rỡ trên gương mặt xinh xắn dễ thương của đứa con gái bé bỏng của anh. Nghĩ đến đó, anh tự mỉm cười. Ít ra, anh đã làm được một điêù có ý nghĩa, tạo niềm vui nho nhỏ cho đứa con của mình, cùng lúc tiết kiệm thêm mấy chục bạc cho những việc cần thiết khác. Thong thả đứng dậy, anh quơ tay chùi những giọt mồ hôi lấm tấm trên trán, quàng tay kia ra sau xoa xoa, đấm đấm chiếc lưng còng, miệng lẩm bẩm "mới làm có tí xíu mà đã đau nhức thế này rồi". Anh lắc đâù buông tiếng thở dài pha lẫn chút ngậm ngùi. Quá khứ xưa chợt hiện về như một đoạn phim quay chậm, chiếu ngút ngàn những kỷ niệm tuổi ấu thơ ở quê Mẹ, mới hôm nào rất gần ...
Anh lững thững bước ra vườn. Bóng tối bắt đâù xuống thấp, phủ trùm cả khoảng sân rộng sau nhà ...