Nhịp bước hoang vu
Phần 1
(Edited by Tigon)
Thế mà thấm thoắt đã hơn 25 năm rồi, gần một nửa đời người đã trôi qua. Từng ngày, mỗi ngày một chồng chất và đè nặng lên đôi vai. Đôi khi tôi thấy đời người thật ngắn ngủi. Mới hôm nào đó còn nhìn thấy nhau mà bây giờ đã cách biệt ngàn trùng. Trong khoảng gần một phần tư của thế kỷ trôi qua, tôi đã đi và để lại những dấu chân kỷ niệm trên những vùng đất mà tôi gọi là quê hương thứ hai này. Từ cái lạnh tái tê của thành phố Minneapolis, MN, cho đến vùng nắng cháy da người của thành phố Austin, TX. Từ miền nắng ấm của vùng Nam Caifornia ,cho đến cái nét đẹp dịu dàng và lãng mạn của miền đông bắc vùng New England trong những độ thu về. Có nhiều lúc tôi ước mơ được như những đám mây trắng bay về nơi thật xa. Một khung trời kỷ niệm đầy ắp những yêu thương và gắn bó. Nơi mà tôi nghĩ tôi có thể tìm thấy những gì đẹp nhất của một đời người: tình bạn, tình yêu và kỷ niệm. Xuân, hạ, thu, đông, trong bốn mùa tôi thích nhất là mùa thu của vùng Boston. Ở đó trái tim tôi đã một lần rung động. Mùa thu ở nơi này thật là rõ rệt, không như những thành phố vùng Trung Mỹ. Hình ảnh một buổi chiều thu với những chiếc lá vàng rơi rụng trên khuôn viên của một trường đại học, như những giọt buồn nhỏ buốt tim côi. Một giọng nói, một nụ cười, một bóng hồng dường như đã tan biến đi theo những hoang tàn và phũ phàng của ngày tháng. Ở đây có dịp đi ăn tối ở the Union Oyster house, một nhà hàng đã ra đời hơn 200 năm trước. Với món đặc biệt là New England clam chowder và steam hay grill lobster thì không còn gì hạnh phúc hơn.
Mang thân phận của một kẻ mồ côi cha từ thuở nhỏ, tôi lớn lên trong tình thương và ấp ủ của một người mẹ đã suốt đời tận tụy vì con. Đôi khi tôi nghĩ là số phận của tôi không được may mắn vì thiếu đi sự đùm bọc và tình thương của gia đình. Từ khi tôi bắt đầu biết suy nghĩ để được mang kiếp người, tôi không bao giờ được thấy một nụ cười rạng rỡ trên khuôn mặt của người cha yêu dấu. Tôi chỉ nhìn thấy những giọt nước mắt khóc thương của người mẹ đã dành hết tình yêu thương cho tôi, cho anh chị em tôi. Tình yêu thương vô bờ bến này tôi nghĩ là suốt một đời tôi không bao giờ trả hết. Thêm vào những mặc cảm tự ti và ganh tị của một tâm hồn lẻ loi và cô độc, tôi đã bước vào đời bằng một niềm tự tin. Trong niềm tự tin ấy tôi đã tạo cho mình một lối đi, một nếp sống mà tôi tự hào là "bất khả xâm phạm". Cho đến một ngày ấy, một ngày mưa rơi. Tình yêu đến thật bất ngờ như một ngọn sóng trào cuốn xô đời tôi vào vùng giông bão. Rồi khi cơn giông bão ấy qua đi, tôi mới thấy mình thật là khờ khạo như đứa trẻ mới lên ba. Những đam mê cuồng nhiệt của một thời chỉ là những huyền thoại xa vời. Tôi chỉ là một người sống trong cơn mơ, một cơn mơ thật hoang đường. Khi tỉnh giấc, những khát vọng, nhung nhớ và chờ đợi vẫn còn gào thét và cào cấu trong trái tim, mà hình như đã khô cạn đi dòng máu từ thuở chào đời. Suốt một đời rong ruổi, lần mò tìm kiếm tôi vẫn chưa qua khỏi được vực sâu của tình yêu.
Tôi yêu những ngày nắng đẹp của vùng New Hampshire. Ở đó, hình như một ngày như mọi ngày. Thật là êm đềm, không vướng bận những ưu phiền và tất cả đến thật tự nhiên. Những cánh chim biển của hải cảng Baltimore làm cho tôi mơ ước biến thành những cánh vạc bay đi tìm mùa hạ trắng. Hải cảng này cũng rất đẹp. Vào những ngày đẹp trời, cứ rảo bước trên bến Inner habor thì cũng thú vị lắm. Có nhiều khi đi water taxi qua phía bên kia bờ của hòn đảo, vào phố mua sắm những món đồ cổ(antique) cũng vui không kém. Tuy nhiên nước ở đây đục, nước chỉ có tới cổ chân mà nhìn không thấy bàn chân. Xuôi về phía nam của vùng Washington DC, tôi nhớ đến những đêm dài trằn trọc không ngủ, theo những lối chằng chịt của xe điện ngầm thành phố (the metro). Một mình lê bước trong đêm khuya, từ toà nhà Quốc hội cho đến Toà Bạch ốc. Từ sân trường đại học Georgetown cho đến Ngũ giác đài. Nơi nào tôi cũng đã đi qua, một mình lặng ngắm sao trời, tìm kiếm đôi mắt người yêu. ĐIN như thế tôi thấy tâm hồn được thảnh thơi đi đôi chút, dù sao cũng còn đỡ hơn là sự im lặng và thở dài. Ở đây có đến hơn 20 viện bảo tàng.Tôi đã đến và trở về đây hơn 6, 7 lần nhưng vẫn chưa có dịp di xem cho hết. Có lần xuống thủ phủ của tiểu bang Maryland, tôi đã có dịp ghé xem qua trường đại học Hải quân của Hoa Kỳ (Naval Academy) ở thành phố Annapolis và một tiệm ăn lâu đời nhất ở thành phố này. Trở về vùng thành thị với những tiếng động ồn ào và náo nhiệt của thành phố New York, như đánh thức tôi dậy sau một cơn mê dài. Khung cảnh nơi đây thật sầm uất và náo nhiệt. Nhất là khi rảo bước qua góc phố của Times-Square, ngày cũng như đêm. Với những ánh đèn rực rỡ, những lời chào nói náo nhiệt và xe cộ thật là tấp nập đã không bao giờ cho tôi một cơ hội để mà buồn. Ở NYC, khuôn viên của Central Park thật đẹp. Nhìn những cặp tình nhân rảo bước trên những lối đi dài, dưới những tàng cây, bên bờ hồ, tôi nghĩ tình yêu chỉ đẹp đến thế là cùng, chắc không bao giờ đẹp hơn như vậy. Hình như một bài hát nào đó, đã xa lắm rồi làm cho tôi hình dung đến một vùng suối tóc, mà nơi đó thuyền anh đã lạc lối đi sâu vào lòng mắt em. Và ước mơ thật giản dị chợt đến để rồi cho tôi được một lần nhìn thấy... được vuốt tóc em một lần cuối... một lần cuối cùng rồi thôi...
Lang thang vào phố Tàu(Chinatown ở NY) tôi ăn vội vã những món ăn chiều, nhai ngấu nghiến như kẻ đói khát bao ngày. Những con mắt trần gian ở đây thật là lạ, làm tôi tưởng mình như đi lạc vào một hành tinh xa xôi nào đó. Trời tự nhiên đổ mưa, mọi người chung quanh tôi bước đi thật vội vã. Có lẽ là họ muốn tránh mưa, riêng tôi, tôi muốn mình đi dưới cơn mưa. Tôi muốn thử xem cái lạnh của cơn mưa bên ngoài có lạnh bằng cái lạnh của tâm hồn. Sau ngày hôm ấy tôi bị cảm, lúc đó mới thấy mình thật là dại. Hồi còn nhỏ mẹ tôi vẫn thường dặn là đừng bao giờ đi dầm mưa. Đúng là cái câu tục ngữ của người Việt nói không sai chút nào: "con cãi cha mẹ trăm đường con hư". Hôm ấy tôi ngồi trong khách sạn, đó là một ngày chủ nhật buồn, trời vẫn còn mưa. Không có gì làm, tôi ngồi nhìn ra khung cửa sổ, nhìn xuống công viên Central Park, tôi viết vội những vần thơ. Tôi muốn viết thật nhiều, viết cho những tâm hồn cô quạnh như tôi, viết cho những nỗi nhớ, những niềm đau, một cuộc tình và một mối tình:
Phố chiều lặng lẽ mưa rơi
Tình buồn lệ nhỏ cho vơi nỗi sầu
Ai còn đứng dưới mưa ngâu?
Tim còn thổn thức tình sầu chưa nguôi
Em đang chiếm lấy tim tôi
Bão tình bùng cháy đơn côi giữa dòng
Phải chăng áo gối tình nồng?
Lệ tràn giấc mộng mi hồng bờ môi
Tôi đang xa lánh cuộc vui
Em còn đùa giỡn cho tôi nát lòng
Tuyết còn e thẹn mùa đông
Vầng trăng ai xẻ lạnh lùng ai hay
Xa người mưa khóc đêm nay
Nhớ người tim nhói bờ vai độc hành
Thương ai chim khóc trên cành
Bến bờ thương nhớ tâm tình ai hay?...
Tôi thấy hoa lan thật là đẹp, đẹp lạ lùng. Hồi nhỏ tôi còn nhớ mẹ tôi nói ở VN có những người họ thưởng thức hoa lan bằng cách mua về trồng trong nhà, chăm sóc thật kỹ lưỡng như là nuôi súc vật. Lúc đó, tôi chỉ nhìn thấy hoa lan từ những hình ảnh trên sách báo mà thôi. Có một lần, một người bạn ra rủ tôi đến nhà xem hoa Quỳnh Hương nở. Hoa này chỉ nở về đêm, và lúc ấy vào khoảng 10 giờ 30 đêm. Tôi rất thích chụp hình, vì vậy tôi đã không bỏ lỡ cơ hội, tôi đem theo máy hình để chụp. Tôi ngỡ tôi nhìn thấy một nụ hoa đẹp nhất trên đời, người tình trong mộng chắc cũng chỉ đẹp đến thế mà thôi. Cho đến khi tôi có dịp viếng thăm vườn hoa "Longwood" ở bên ngoài thành phố Philadephia, gần Wilmington, DE, tôi tưởng mình đi lạc vào cõi thiên thai như Lưu Nguyễn ngày xưa. Ở đây có hơn 117 loài hoa lan, đủ màu, nhìn mãi cũng không chán mắt. Tôi tự nhủ với lòng: hoa gì mà đẹp đến thế, không trách sao những ông vua thời xưa ở trong cung có tới cả trăm cung nga mỹ nữ. Ước gì mình được làm vua, chắc là phải đem hết những hoa này về trồng để tô điểm cho nhan sắc của những cung phi này. Nghĩ cũng thật là buồn cười, nhưng là người ai cũng có những ước mơ. Có những ước mơ thật giản dị, có những ước mơ thật cao sang. Nhưng đối với tâm hồn người nghệ sĩ, thì những ước mơ ấy đôi khi vượt khỏi tầm tay với.
Tôi còn nhớ ở Philadelphia có một tiệm ăn rất ngon và nổi tiếng (City Tavern). Đã ăn ở đó một lần là nhớ đến cả đời. Ở tiệm ăn này có một cái lạ là những người hầu bàn họ mặc trang phục của thời xưa :”colonial”, và họ nấu những thức ăn thật là khác lạ. Mỗi một lần họ đem thức ăn ra chẳng hạn như là món ăn mở đầu, món ăn chính, món ăn tráng miệng, thì họ diễn như là một màn kịch sống ở trên sân khấu. Thường thường những món ăn Pháp, nhất là món ăn tráng miệng như món “crème bulee” thì ngon hết chỗ chê, ngon tuyệt cú mèo, ăn ngon đến chảy nước mắt, quên hết chuyện đời. Tôi còn nhớ rõ, lần viếng thăm thành phố ấy là vào tháng 10, đi dưới đường phố ăn món ăn “tay cầm” nổi tiếng như là món hotdog của đường phố New York. Món này gọi là món Philly steak, uống một ly chanh đường, rồi xem football ở Veteran stadium thì thật là tuyệt, thiên đường cũng biến mất. Buổi tối thì đến Chinatown ăn “Dimsum”, mấy ngày hôm đó tôi quên hết quá khứ, chẳng nhớ gì về tình yêu. Tối về ngủ, sáng dậy tôi tướng là tôi quên mất tên của mình luôn.
Những ngày hè của vùng đông nam cũng thật là vui. Bước dài trên những bãi cát của bờ biển Wilmington của tiểu bang North Carolina với những kỷ niệm không bao giờ quên. Biển ở đây có phần thơ mộng hơn là biển ở bên Cali. Tôi đi ngang rồi lại đi dọc. Lội dọc theo cùng với mây trời dùng những ngọn sóng biển làm những trò chơi thú vị, vui như một đứa trẻ thơ. Nhớ những lần xếp hàng để được là những người đầu tiên thử những trò chơi (rides) ở trong vùng Disneyworld, ở thành phố Orlando, FL, tôi thấy mình như trẻ lại. Epcot center có lẽ là nơi hợp với tất cả mọi lứa tuổi. Đang đi dạo trên bờ hồ của vùng International, tự nhiên một cơn mưa ào đổ xuống, ướt như chuột lột, chẳng có cơ hội để mà tránh mưa. Ước gì có người tình đi bên cạnh, dù lúc không có áo mưa, chắc là tôi cũng sẽ làm người hùng cởi áo, che mưa cho người yêu...chắc cũng chẳng có ai ở đó để mà cuời mình vì ai cũng bận rộn để tránh mưa. Besides...only fools are falling in love...
Tôi không có thiên tài về đánh golf. Có một lần đánh, thì trái banh bay mất tiêu, chẳng bao giờ tìm thấy. Lại thêm cái tội háo nước, hễ trái banh nhìn thấy nước là nhảy xuống dưới trốn biệt, cho nên tôi bỏ nghề đánh golf để đi xem football. Mỗi người có những sở thích khác nhau, lúc mới sang bên này và lúc đó còn nhỏ, lúc đó tôi ghét football, ghét cay ghét đắng. Chẳng biết vì sao mà họ cứ xô đẩy để mà đánh đấm nhau vì một trái banh. Đến lúc đi học ở đại học, tới cuối tuần ai cũng ngồi lại ở phòng khách của dormitory để xem football. Tôi bực mình vì không hiểu, thấy ai cũng xem rất là hào hứng. Mùa hè năm ấy, thay vì ra ngoài để tìm việc làm, tôi ở lại trong trường, xin làm work study, lấy một khoá học (selective) về football. Kể từ sau dạo ấy, tôi mê football, mê còn hơn là mê người tình. Những ngày cuối của mùa football tôi không đi đâu cả, chỉ ngồi dán mắt để mà xem football. Lúc đó mùa giáng sinh và mùa Tết đối với tôi không quan trọng bằng football, football là trên hết...
Tôi là một người công giáo, theo tiếng Việt nam thì người ta gọi là người có đạo. Bố mẹ tôi là người Bắc di cư vào Nam sau 1954, nên lúc nhỏ mẹ tôi thường hay gọi tôi là thằng "bắc kỳ". Vì gia đình tôi rất là sùng đạo, cho nên chủ nhật nào tôi cũng theo mẹ và anh chị để đi lễ ở nhà thờ. Đi xem lễ Việt Nam cho nên từ đầu đến cuối là bằng tiếng VN, thú thật lúc ấy tôi còn nhỏ lắm. Vừa mới ở VN sang Mỹ, tôi đi học tiểu học, học tiếng Mỹ rất nhanh, nhưng về chữ VN thì tôi mù tịt, chẳng biết gì hết. Mẹ tôi và anh chị tôi dạy tiếng VN cho tôi, càng học tôi càng thấy khó, nhưng mỗi lần đi lễ, không hiểu gì tôi bực mình lắm. Nên tôi cố gắng học, ít nhất còn hiểu được đôi chút. Dần dà rồi cũng quen đi, hơn 8 năm trau dồi đèn sách tôi đã bắt đầu biết đọc và biết viết. Nói cho suông thôi chứ cái tài viết lách của tôi lúc đó chẳng khác nào "múa rìu qua mắt thợ" mà thôi. Cứ mỗi lần đến nhà chơi, cậu tôi (uncle) lúc nào cũng muốn thử bài vở của tôi, nên cậu rất là khắt khe đối với về vấn đề học vấn, nhất là học tiếng VN.
Lúc đó tôi rất là sợ cậu, sợ cậu hơn là mẹ và anh chị tôi. Tôi còn nhớ, có một lần, cậu tôi nói với tôi là: nếu như cháu muốn học tiếng VN cho giỏi, thì cậu muốn cháu đọc cho xong Truyện Kiều của Nguyễn Du trong vòng 3 tháng. Nói thì thật là dễ, bởi vì đọc thì dễ, mà phân tích thì thật là khó vô cùng. Nào là mở đề, thân đề, kết luận rồi bố cục và nội dung. Càng đọc càng chóng mặt, chẳng hiểu gì hết, chẳng hạn như là 2 câu thơ lục bát:
Đầu lòng hai ả tố nga
Thuý Kiều là chị em là Thuý Vân
Lúc đó tôi khoảng 12 tuổi, đọc xong 2 câu thơ đó, câu thứ 2 thì hiểu, câu đầu tôi chẳng hiểu. 2 ả tố nga là cái quái gì, Thuý Kiều là chị thì dễ hiểu quá, em là Thuý Vân thì cũng dễ thôi. Đầu lòng là cái quái gì, sao mà tiếng VN của mình khúc mắc quá chừng. Tôi nghĩ thầm trong lòng, lúc đó chắc là ông trời muốn trêu ghẹo mình. Đúng là số phận không may mắn, sinh ra giữa một ngôi sao xấu cho nên mới gặt lấy kết quả này. Nhìn qua nhìn lại, lúc đó các bạn VN của tôi, đâu có ai phải học thơ bao giờ. Sau này nghĩ lại, tôi là một người rất may mắn. Nếu không giờ này, tôi đâu có trở thành một người VN thuần tuý, đâu có cơ hội để mà yêu thơ, yêu nhạc của Đàm Vĩnh Hưng, Mỹ Tâm??? Tôi đã trách nhầm cậu tôi. Thật sự mà nói, tôi phải mang ơn cậu tôi rất nhiều. Đúng là trong cái may cũng có cái rủi. Tất cả mọi thứ trên đời có thể chúng ta đều có thể có nếu chúng ta cố gắng.
Tôi không tự hào hay tự hãnh diện gì cả. Tôi nghĩ là trên đời này không có sự tuyệt đối, mình giỏi sẽ có người giỏi hơn mình. Nhưng ít nhất mình cũng phải tự đặt cho mình một tiêu chuẩn, vạch một con đường để mà đi, chứ đừng có tốn thì giờ để biện luận, để rồi không biết tương lai sẽ đi về đâu? Thực sự mà nói, có nhiều lúc tôi thấy mình dốt tệ, học mười mấy năm trời mà chẳng đọc và viết bằng ai hết. Tuy nhiên có một điều tôi biết là tôi đã có một cơ hội tốt, để giờ đây tôi tự hào tôi là một người VN. Và nhờ vậy mà sau những lần trở về VN, tôi đã không gặp phải những trở ngại nào về vấn đề ngôn ngữ (đấy là những chuyến đi kỳ thú, tôi sẽ nói rõ trong phần sau)...
Thành phố Seattle là nơi đã nuôi tôi lớn lên theo mùa mưa mùa nắng. Mùa mưa ở nơi này thì nhiều hơn mùa nắng nhiều lắm. Có thể nói là nhiều hơn tới bốn lần. Mưa hoài không dứt. Cơn mưa này chưa đi thì cơn mưa khác đã kéo tới. Nếu như nói ví dụ: mưa như những giọt nước mắt của người tình thì có lẽ người tình ấy sẽ biến thành "hiệp sĩ mù nghe gió kiếm", cả đời chắc sẽ không bao giờ có dịp nhìn thấy mặt mũi của người yêu mình. Tuy là mưa nhiều nhưng thành phố này thật là thơ mộng. Lớn lên ở đây từ thuở nhỏ, tôi thấy nhìn cái gì cũng đẹp hết. Từ cảnh đẹp của một hải cảng sầm uất với những ánh chim biển bay lượn trên không trung, như bài "bay đi cánh chim biển" của Đức Huy vậy, cho đến những cảnh hùng vĩ núi non, trời mây và biển của vùng Northwest. Tôi ghét cay ghét đắng cái Kingdome cũ kỹ của thành phố này. Cứ mỗi lần nhìn thấy là tôi lại hình dung đến hình ảnh thằng gù trên mặt của Hằng Nga. Tôi thấy thật không may cho thằng cuội ngồi dưới gốc cây đa, trông đến là vô duyên. Cho đến lúc sau khi tôi trở về thành phố, cách đây vài năm, người ta thật sự đã đuổi thằng gù ra khỏi thành phố. Họ đập đổ cái Kingdome và thay vào đó bằng hai stadiums mới đã được xây xong, đứng ngạo nghễ trên thành phố mưa bay. Rồi những thương xá của Nhật và Đại Hàn được khánh thành, Purple dot restaurant được ra đời. Bây giờ Seattle nhìn xuống thật là tuyệt đẹp trong những chuyến bay đêm trở về thành phố thân yêu này. Nhìn xuống từ khung cửa sổ của phi cơ, thành phố đẹp tuyệt vời, đẹp hơn tất cả những cung hoàng điện ngọc của vua chúa ngày xưa. Thành phố sáng rực với những ánh đèn đêm, nổi bật lên khung trời làm cho tôi cảm thấy hồi hộp làm sao. Mỗi lần đáp xuống sân bay, mỗi lần đi, mỗi lần trở về là những kỷ niệm. Buồn và vui đều là những kỷ niệm, và những kỷ niệm của thành phố này đối với tôi là kỷ niệm không bao giờ quên. Một kỷ niệm gởi gắm trọn tuổi thơ, tuổi thần tiên, tuổi ngọc. Tuổi của những đam mê chất ngất, của những xót xa, những phôi pha đang sống dậy trong tôi.
Tôi rất thích bài hát "Và mùa xuân trong đôi mắt em" của Đức Huy, nội dung bài hát này rất thích hợp với khung cảnh của thành phố mưa bay... :"và mùa xuân trong đôi mắt em... là mùa xuân anh mãi đi tìm..." Tìm hoài vẫn chưa tìm thấy, mặc dù đã lang thang khắp bốn phương trời. Ròng rã từng ngày với những nhịp bước hoang vu với một ước mơ thật giản dị, đưa quá khứ trở về với hiện tại, đem thời gian trở thành những liều thuốc nhiệm mầu để xoa dịu trái tim. Một trái tim vẫn mãi đi tìm một trái tim...
