Ghi nhanh ở ấp Long Hà
Họ đạo Long Hà (Đông Hải, Bạc Liêu) được thành lập năm 1989. Cũng trong năm ấy, nhà Nguyện Long Hà cũng được dựng tạm làm nơi sinh hoạt cho bà con giáo dân. Lúc đầu chỉ là tre lá, sau này nhờ giúp đỡ của Cha bề trên và việc vận động, quyên góp mà Nhà nguyện đã dần khang trang hơn. Giáo dân ở đây đa số là dân huyện Giao Thủy, Nam Định vào đây lập nghiệp từ năm 1977. Họ thuộc các Giáo xứ Giao Hương, Đại Đồng, Giao Thiện… Cũng có một số người từ Xuân Phong (Xuân Trường, Nam Định). Số còn lại là dân tứ xứ, phiêu bạt tìm sinh kế, nhiều năm, nay đến nương tìm ân Chúa.
Trước đây, khi chưa dựng được nhà nguyện, trong những ngày lễ lớn của đức tin, bà con ngoan đạo phải khăn gói đi đò ra mãi nhà thờ Ninh Sơn (thị trấn Hộ Phòng). Mỗi ngày chỉ có một chuyến đò từ ngã ba Khâu lên Hộ Phòng thường đi vào ban đêm. Thông thường cứ phải đến trước, ngủ trọ, làm bạn với lũ rệp… Nếu nói đúng hơn thì là “ở trọ” vì thật khó mà ngủ được! Khi đò chạy thì kêu khách. Giờ giấc không nhất quán. Ai trễ thì quay về hoặc phải hôm sau mới đi được. Khi về cũng lại một chặng chờ nữa từ bến đò phía Hộ Phòng.
Khi mới vô, cỏ chân tượng mọc um tùm. Để khẩn hoang, bà con phải phát cỏ, mướn trâu cày, bừa rồi phải kịp thời đem mạ cấy. Mạ cũng phải gieo trên đất mướn. Cây lúa sinh trưởng thường bị đóng rêu, nên năng suất hầu như chỉ trên dưới 5 giạ/công (1 giạ lúa nặng 20kg, 1 công đất tương đương 1000m2). Nhờ trời, năng suất lúa tăng dần đến 10 hoặc 15 giạ/công ở những năm sau. Đến khi có máy làm đất thì năng suất đã đạt 20-32 giạ/công. Mỗi năm chỉ làm được 1 vụ lúa duy nhất. Tới năm 1998 nhờ có giống mới, 1 số bà con mới gieo thêm vụ thứ 2, nhưng năng suất vụ sau kém hơn. Cao nhất cũng chỉ đạt 20 giạ/công.
Năm 2000, nhờ có chủ trương chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, hầu hết bà con chuyển sang nuôi tôm. Những năm đầu tiên tôm trúng, bình quân lợi nhuận 30-35 triệu đồng/ha, cuộc sống của bà con khởi sắc. Những hộ lúc đầu còn nghi ngại, chần chừ thì cuối năm đó cũng thả nuôi. Một vụ nuôi tôm còn vụ sau làm muối.
Kinh nghiệm quản lý và kiến thức kỹ thuật chưa theo kịp là một trong nhiều nguyên nhân dẫn đến hậu quả làm ăn thua kém ở những vụ sau. Người nuôi tôm giỏi nhất ở ấp cũng chỉ lời 10 triệu đồng/ha.năm. Tuy nhiên, vấn đề nan giải hơn hết là nguồn nước. Nguồn nước vừa nuôi vừa thả đều dẫn từ kinh cụt, nên khó quản lý, chất lượng xấu và không đồng đều. Ai lấy trước thì chất lượng đỡ hơn, lấy sau có khi phải dẫn cả phần nước vừa thải ra của người khác. Giá cả tôm tép thất thường do nhiều biến động và những mâu thuẫn thương mại với các nước nhập khẩu. Nghề muối còn bấp bênh hơn nữa. Năng suất muối chỉ đạt 150 giạ/công (giạ muối 30 kg). Hiện tại, giá bình quân còn chưa đạt 230đ/kg. “Bán 1 giạ lúa chưa đủ mua 2 kg gạo!”.
Họ đạo hiện có 65 hộ ở ấp Long Hà, các hộ còn lại ở Doanh Điền và An Điền. Tổng cộng có 85 hộ (tương ứng với 400 nhân khẩu) thì có đến 27 hộ thuộc diện nghèo (thu nhập dưới 100 ngàn đồng/tháng). Họ nghèo vì không có đất hoặc do làm ăn thua lỗ nên đã bán hết đất canh tác. Cũng có người bỏ xứ đi nơi khác, sau lại tìm về. Họ sống chủ yếu bằng nghề làm mướn. Khó khăn nhất của họ là thiếu nước sạch sinh hoạt. Linh mục Võ Văn Hoài, phó Giáo phận Tắc Sậy (trước đây ngài cai quản Ninh Sơn), người được phân công chăn dắt trực tiếp 2 giáo xứ Long Hà và Gành Hào là một người rất năng nổ. Linh mục thường xuyên bám sát địa bàn và thông qua một số tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước vận động từ thiện giúp cho bà con được một số cây nước. Giá trung bình của một cây nước khoan tại Long Hà khá rẻ, chỉ vào khoảng 2 triệu đồng gồm cả giếng và sân nền, nếu khoan ống Ф42. Hiện còn khoảng 20 hộ chưa có cây nước dùng riêng.
Niềm nở tiếp đón và ân cần tiếp chuyện chúng tôi, ông Bùi Quốc Lập, 58 tuổi, vừa là Chủ tịch hội đồng trị sự giáo xứ lại vừa kiêm đại biểu Hội đồng nhân dân thay mặt bà con kiến nghị:
1) Khai thông đường thoát nước kinh Long Hà để bà con có nước có chất lượng tốt hơn để nuôi tôm và làm muối.
2) Nâng cấp sớm đường giao thông liên ấp.
3) Giúp vốn hoặc tạo công ăn việc làm cho các hộ nghèo.
12/4/2006
Nguyễn Nhật Minh
