Hãy nhìn xuống chân...
Hồi học lớp sáu, cô giáo ra đề một bài luận văn "em hãy tả đàn kiến đang tha mồi" . Bài luận văn đó Diễm đã đặt bút viết một mạch từ đầu đến cuối, không làm nháp (mặc dù lúc đó Diễm ít thích môn văn XHCN ... hmmm ... có thể lần đầu tiên được viết về một đề tài có vẻ tự do ...vào thời kỳ đó ?!)
Và rồi, Diễm đã có lúc ước mơ được hóa làm một loài côn trùng ...Ừ thì làm loài kiến ... bò dưới chân loài người , loay hoay một đời với cây cỏ, đất cát ...mà vui ! :)
Không biết loài kiến là loài vô tri vô giác hay có tri có giác ? Với cái đầu nhỏ bé tí teo kia thì nó có bộ não hay không ? Và bộ não của loài kiến sẽ chứa đựng những gì ? Não kiến có bộ nhớ như những loài vật khác lớn hơn nó không ? Khối óc nhỏ bé của kiến có đủ chỗ để chứa hết những hỉ nộ ái ố, những tham sân si của loài người ? Nó còn có biết tình yêu thương cho đi rồi là không hối tiếc ? Nó còn có biết mất hết tình yêu thương là đau khổ, là héo hon ? Hay là não bộ của kiến nhỏ thó quá, chỉ đủ chứa một một điều thật giản dị, một lòng chịu khó, nhẫn nại và vì đồng loại ...như người ta thường nói "kiến tha lâu đầy tổ" ..."tích tiểu thành đại" ...
Khối óc nhỏ bé đã đành rồi, thân hình loài kiến cũng rất nhỏ bé ... thế mà cái thân hình nhỏ bé tí hon đó đã có thể cưu mang trên lưng, có thể tha một miếng mồi nặng hơn gấp 300 lần trọng lượng thân thể ! Ngày đêm kiên trì tha về tổ, chắt chiu chia sẻ cùng đồng loại từ mùa này sang mùa khác . Chắc hẳn là loài kiến không vô tri cũng chẳng vô giác ! Khi một con đánh hơi được mùi mật ngọt của miếng mồi từ một nơi xa xôi nào đó, là nó lên tiếng gọi đàn cùng đến tha về tổ chung hưởng cái ngọt cái bùi ... Không biết loài kiến truyền thông tin cho nhau bằng cách nào ? Khối óc của loài nó thì nhỏ bé và cũng chẳng có khối óc to lớn như loài người, cũng chẳng có điều kiện văn minh như loài người ? Hay nhỉ !
Một qui luật thật trật tự và lề lối . Không biết loài kiến đặt ra tự hồi nào . Hãy quan sát đàn kiến đang tha mồi ... con này nối dòng theo con kia rất quy củ, không chen lấn đạp lên nhau mà đi, mà chạy để dành phần mồi ngon về mình ... và khi hai dòng kiến ngẫu nhiên đi ngược chiều, con này gặp con kia ... cả hai dừng lại một tích tắc để nhường bước nhau và rồi cứ thế mà bắt kịp theo dòng đi của đàn một cách rất thứ tự !
Có lẽ cũng vì khối óc qúa nhỏ nhoi, cho nên loài kiến không có chỗ để nạp vào bộ nhớ những buồn phiền, phức tạp hay những đố kỵ, hơn thua khác ? Khối óc nho nhoi của kiến chỉ đủ chỗ chứa sự nhẫn nại, tinh thần đoàn kết và yêu thương đồng loại của mình ?
Hãy nhìn xuống chân ... nhìn xuống chân mà tự hổ thẹn với loài côn trùng nhỏ bé ... hổ thẹn với khối óc to lớn của loài người . Thượng Đế cứ tưởng tạo ra con người có khối óc, có bộ nhớ tuyệt vời, sự thông minh tuyệt đỉnh, có tri có giác có suy tư ... là để con người có thể làm những điều gì hay hơn, tốt hơn ...cho nhân loại, cho thế giới hoà bình ? Nào ngờ !
Hãy nhìn xuống chân ... nhìn xuống chân mà tự hổ thẹn với chính mình ...loài côn trùng không vị kỷ, không tranh giành, không giết hại đồng loại ...
Hãy nhìn xuống chân để thấy thua loài côn trùng suốt đời chẳng bon chen nhọc thân (*)
______________________________
(*)Hãy nhìn xuống chân ---Lê Hựu Hà
09.07.2004
