Mẹ!
Mẹ!
Với tôi thì bà mẹ nào cũng đều giống nhau, đều hy sinh tất cả vì con, cho con. Đều dang đôi cánh rộng để che chở, ấp ủ con duới cánh. Bởi mẹ như con chim Bồ Nông móc ruột mình ra để nuôi đàn con dại. Mẹ là chữ O, là vòng tròn bao bọc chung quanh. Mẹ là mặt trời, là cả một biển lớn như biết bao nhà thơ, nhà văn ca tụng đến tình thương yêu hải hà của mẹ mà không một thứ tình cảm nào có thể so sánh. Thế nhưng ngày nay, Mẹ không còn là bà tiên hiền dịu, là giòng suối mát, là những âm thanh êm ái, là bóng mát để các cô, các cậu ở vào cái tuổi teenage, cái tuổi dậy thì cần đến hay mong muốn được nương tựa. Vâng, bởi chính tôi cũng có cái nhìn về mẹ khi tôi vừa lớn lên, như cái nhìn của các con tôi đang có về tôi bây giờ .
Nếu có những lúc vui vẻ, mẹ con nằm gối đầu lên nhau, mẹ hỏi như hay hỏi khi con còn bé:
- Con có thương mẹ không ?
Chắc chắn chúng ta sẽ nghe được câu trả lời thật ngoan, thật dễ thương:
- Dạ có chứ .
Không, không phải thế đâu, đó chỉ là những câu nói trong thoáng chốc muốn làm vui lòng mẹ thế thôi, nhưng nếu đi sâu vào tâm lý các cô, các cậu khi các bà mẹ như tôi chẳng hạn, không biết chiều con trước những đòi hỏi thật nóng lạnh, thật quái đản thì chắc chắn sẽ có sự vùng vằng, nhăn nhó, giận hờn. Từ những cử chỉ đó, chắc chắn chúng ta phải hiểu chúng ta không phải là những bà mẹ dịu dàng, rộng lượng, biết nghe và biết chiều theo ý thích của con. Bởi tôi cũng đang là nguời mẹ khó khăn ích kỷ, là nguời mẹ khó thuyết phục, là một cái gì thật khó nuốt trôi qua cuống họng.
- Mẹ, mẹ cho con ngủ lại nhà bạn được không ?
- Không
- Tại sao không ?
- Tại ba không muốn
- Tại sao ?
- Tại sao gì, ba nói nhà mình sao không ngủ lại muốn ngủ ở nhà nguời ta ? ba không có bằng lòng .
- Tại sao ba không bằng lòng, con đâu có hỏi ba, con hỏi mẹ, mẹ cho không ?
- Khỏi hỏi mẹ, ý mẹ là ý ba, đừng tại sao nữa.
- Mẹ, bạn con đến chở con đi học được không ?
- Bạn con bao nhiêu tuổi ?
- Dạ nó lớn rồi mẹ
- Lớn là bao nhiêu ?
- Dạ nó 16 tuổi .
- Không được, con đi xe bus đi.
- Tại sao ?
- Tại vì nó còn nhỏ, chưa có kinh nghiệm lái xe, con đi chung nguy hiểm lắm.
- Nó 16 tuổi mà nhỏ gì, ai mẹ cũng kêu nhỏ tuổi hết.
Thằng bé năn nỉ:
- Mẹ cho con đi với nó nha ? đi xe bus chất chội mà lại đi lâu nữa .
- Đâu có sao, nguời ta đi được con cũng đi được vậy, đừng năn nỉ nữa, nếu con muốn mẹ chở con đi.
- Mẹ, mẹ cho con đường giây điện thoại riêng được không?
- Để làm gì ? con đâu có cần đến.
Thằng con tâm lý với mẹ, làm ra vẻ hiểu biết, ngoan ngoan lễ phép, giọng thật ngọt làm mẹ choáng váng:
- Dạ cần chứ, để con không làm phiền điện thoại của ba mẹ khi có ai gọi đến.
Với cái tuổi Teenage của con, mẹ cứ phải láo liên nhìn truớc nhìn sau đề phòng kẻo vô tình lại trúng kế của con, tôi cũng bắt chuớc con lịch sự trả lời:
- Khỏi, mẹ cám ơn, con cứ việc làm phiền ba mẹ, không sao đâu, con đừng ngại.
Thằng bé giống bố thích năn nỉ :
- Hay là ... mẹ cho con bíp bờ đi, để khi nào mẹ cần là có con ngay.
Nhà tôi ngồi gần, thấy ngứa tai hay sao vội vã lên tiếng:
- Thôi đừng có ấm ớ nữa, mình đâu có phải là dân buôn bán mà phải cần có bíp bờ ? chỉ có mấy đứa buôn bán drug, hay mấy đứa tụ họp băng đảng mới cần để liên lạc, còn mình đi học thì cần làm gì ? hỏi toàn những chuyện tào lao không à .
Trời nắng chang chang, ngoài đường nóng như thiêu đốt, hay có khi ngoài trời tối đen, thật lạnh, thằng bé dở hơi hỏi mẹ:
- Mẹ, mẹ cho con lái xe đạp vòng vòng nghe ?
- Thôi đừng con, ngoài đường tối lắm, lỡ có chuyện gì xảy ra thì sao ? mẹ không yên tâm .
- Tại sao ?
- Thì tại mẹ lo cho con chứ tại sao ?
- Tại sao mẹ phải lo ? con lớn rồi chứ bộ, con biết take care con, mẹ khỏi phải lo .
- Biết là con lớn rồi, nhưng mẹ không lo không được.
- Tại sao ?
Tôi vừa nói vừa quay lung buớc đi để khỏi phải nghe những câu hỏi "Tại sao" của con:
- Hỏi hoài, đã nói là không mà cứ hỏi tại sao mãi, con dở hơi vừa thôi, vào phòng đi.
Mỗi lần thấy thằng bé bỏ điện thoại đang nghe cầm ở tay, quay sang kêu tiếng "Mẹ!"
tôi đã vội vàng lên tiếng:
- Không
Thằng bé xịu mặt, bắt bẻ:
- Mẹ có biết con hỏi gì đâu mà mẹ đã nói "Không" ?
Tôi tỉnh bơ:
- Mẹ biết con muốn xin mẹ điều gì, tốt hơn là mẹ nói "Không" liền cho tiện, khỏi mất công con.
Thằng bé tiu nghỉu, quay sang nói điện thoại tiếp.
Vấn đề học lái xe, mua xe là vấn đề quan trọng nhất trong cuộc đời Teenage của các cô, các cậu. Thằng bé nhà tôi khi mới vừa 14 tuổi đã phải nhắc chừng ba mẹ :
- Ba mẹ nhớ là sang năm con 15 tuổi rồi đó nghe, ba mẹ phải nhớ cho con học lái xe đó.
Trông ngóng mãi, chờ đợi mãi, đến khi vừa tròn 15 tuổi, thằng bé cẩn thận nhắc lại:
- Mẹ, con 15 tuổi rồi đó, 15 tuổi ruỡi là ba mẹ phải cho con đi thi lấy bằng viết đó nha .
Hoặc ngon hon nữa, thằng bé xin mẹ:
- Mẹ, tý nữa đến chỗ vắng xe, mẹ cho con lái thử được không ? con thấy lái xe dễ chứ đâu có gì khó.
Một lần hội đoàn của con tổ chức đi Lawton, cách OKC khoảng 1 tiếng ruỡi, mẹ ngần ngại không dám đi, cho dù là lái xe theo, vì mẹ chẳng dám lái xe đâu xa bao giờ. Biết thế, thằng bé an ủi mẹ một câu tỉnh bơ, xanh rờn làm mẹ ngẩn người :
- Mẹ, mẹ cứ lái đi, không sao đâu, nếu mẹ mệt con sẽ lái phụ mẹ.
Tôi sửng sốt nhìn con như không tin những gì mình vừa nghe. Nhìn con không hết ngỡ ngàng, tôi nhẹ nhàng từ chối :
- Ồ, cám ơn con, nhưng mà ... con nói thật hay nói đùa?
Thằng bé uỡn ngực tự tin:
- Con nói thật mà mẹ không tin, mẹ cứ đưa con lái thử xem, cái gì mẹ cũng sợ cả.
Ghê chưa ? Con trai tôi giỏi đến thế thì thôi, chưa biết lái xe mà dám đòi phụ mẹ. Khiếp quá, nghe con nói mà phát sốt cả lên. Tôi chậm rãi nói nhỏ :
- Mẹ biết con muốn giúp mẹ, nhưng con còn nhỏ chưa học lái xe lúc này được, huống gì đòi phụ mẹ, để khi nào con ...
Không để mẹ dứt lời thằng bé đỏ mặt tía tai vì cho rằng mẹ dám đụng vào ổ kiến lửa của hắn:
- Còn nhỏ gì ? mẹ biết sang năm con 16 tuổi rồi không ? cái gì mẹ cũng không cho, cái gì mẹ cũng nói con còn nhỏ, mẹ chỉ kiếm cớ để nói "Không" thôi, mẹ phải để con "grow up", mẹ cứ làm như con còn bé không bằng .
Thằng bé giận quá nói một hơi dài rồi ngồi lui ra phía sau không nói thêm một tiếng nào, về đến nhà, vào phòng đóng cửa một cái rầm để phản đối mẹ. Lúc ấy tôi cũng quên khuấy cái áo 'hiền mẫu" mà tôi đang khoác trên mình nên hét lên:
- Hỗn phải không ? ra đây biểu, đóng cửa như vậy hả ? Ra đóng cửa lại .
Thấy mẹ giận, thằng bé từ từ mở cửa phòng ra rồi đóng lại thật nhẹ đến không nghe tiếng động. Những lúc như thế, tôi biết trong lòng thằng bé rất hậm hực, chỉ có sự bất mãn mà thôi. Giận mẹ, thằng bé ở lì trong phòng không buớc ra ngoài, không thèm ăn cơm. Xót vì sợ con đói nên tôi đã phải dùng chiến luợc khác để áp đảo thằng bé:
- Bây giờ không ra ăn cơm phải không ? được rồi, cứ ở yên trong đó đi, từ giờ đến tối không được bước ra ngoài, không được ngồi vào bàn computer và không được trả lời điện thoại nghe chưa ?
Vừa dứt lời, thằng bé mở cửa buớc ra, ngồi vào bàn ăn, vui vẻ cười nói làm lành với mẹ. Nhìn con, tôi chợt nhớ đến câu nói ngày nào mà mẹ tôi vẫn thường dùng khi chúng tôi còn bé "áo mặc sao qua khỏi đầu" hả con ?
Nhưng làm sao mà trách mẹ cho được khi mà cái xã hội ngày nay quá văn minh, đã làm mẹ lo lắng ngày đêm, đã làm mẹ mất ăn mất ngủ vì lo cánh tay mẹ không đủ dài để che chở các con trước những nguy hiểm, cạm bẫy của cuộc sống hiện tại. Trong khi truờng học còn phải sợ, chính phủ còn e dè không ai dám đụng đến các cô các cậu kể cả bố mẹ, thế mà mẹ dám tỉnh bơ truớc những đòi hỏi của con. Mẹ không biết tôn trọng cái quyền tự do của con cái. Mẹ không chịu học theo cái văn minh của xứ người mà lúc nào cũng cổ lỗ sĩ để lo sợ đủ điều, tự mẹ làm khổ mẹ đấy thôi. Mẹ ngăn cấm hết điều này đến điều khác. Tại mẹ không muốn con của mẹ vui mà lúc nào cũng muốn con của mẹ giận dỗi, hậm hực, bất mãn. Nếu có xin nhuộm tóc, xỏ lỗ tai, mặc quần ống rộng như cái skirt của mẹ, hay có trễ xuống thấy cả quần trong cũng đâu có sao, có mất mát gì ? trông "cool" như thế mà mẹ không biết. Nếu lỡ vui chơi với bạn bè về muộn một tý có sao đâu, đàng nào cũng về đến nhà không sớm thì muộn, có vậy mà mẹ cũng trông đứng trông ngồi, cứ cuống quýt lên như cháy nhà không bằng. Thế mà mẹ cứ nói là mẹ thương, mẹ yêu. Yêu thương gì mà lúc nào mẹ cũng từ chối những điều con xin ? Nếu mẹ thương thì mẹ phải nói "ừ" mẹ đừng có nói "không". Còn như mẹ không muốn nói "ừ" thì mẹ nói "yes" cũng được chứ có chết ai đâu mà lúc nào mẹ cũng hoảng hốt ầm cửa, ầm nhà ?
Đấy, mẹ như thế thì làm sao các cô cậu ở vào cái tuối dậy thì có đôi mắt thiện cảm khi nhìn về mẹ cho đuợc ? Nhưng phải thú thật, ở vào cái tuổi "nửa nạc, nữa mỡ", "nữa nguời, nửa đuời uơi" này đến chỉ làm bố mẹ mất ăn, mất ngủ. Cứ 10 câu, 20 câu hỏi "Mẹ cho con ..." thì chỉ có một câu là nghe tạm đuợc, còn bao nhiêu câu hỏi khác đều nghe chối tai và điên không chịu nổi. Thế là có sự bất đồng ý kiến, không có sự thông cảm giữa mẹ và con. Vì truớc mặt con, mẹ là nguời nói nhiều, mẹ là nguời ích kỷ, khó khăn, là viên kẹo đắng khó nuốt trôi chứ không ngọt lịm như mía lau, êm đềm như giòng suối mát mà nguời ta cứ ca tụng.
Đối với đứa con đang ở vào cái tuổi dậy thì của tôi, bảng kỷ luật lúc nào cũng dán trên tủ lạnh và trên cửa phòng ngủ của thằng bé để nhắc nhở ngày đêm. Nhưng thỉnh thoảng tôi cũng cứ phải ghé mắt vào để xem lại cái bảng nội quy, xem có điều gì cần thêm hay bớt, hoặc sửa đổi lại cho phù hợp với tình thế. Vậy mà cũng có lúc tôi phải dùng nuớc mắt để nghẹn ngào cắt nghĩa cho con nghe, cho con hiểu:
- Con có biết không ? con còn quá nhỏ để thoát khỏi sự ảnh huởng của mẹ, con như con chim non chưa đủ lông đủ cánh làm sao mẹ dám để con bay xa khỏi tầm nhìn của mẹ? Mẹ muốn giữ con duới cánh tay mẹ để bảo vệ con, để con không bị sa ngã, bị cuốn hút vào cái xã hội quay cuồng này. Những lúc mẹ khó khăn với con là những lúc mẹ muốn cắm thêm vào đôi cánh của con những sợi lông dài và chắc chắn, để một ngày nào đó đủ lông, đủ cánh con có thể tự bay ra khỏi vòng tay mẹ, bay vào vùng trời rộng mà không sợ lạc lối, không sợ bất cứ một trở ngại nào. Con biết không ? tương lai của con nằm trong tay con, không nằm trong tay ba, không nằm trong tay mẹ và nếu con muốn có một tuơng lai tốt đẹp thì con phải chuẩn bị cho con ngay từ bây giờ. Mẹ không làm gì được cho con, mẹ chỉ giúp con thôi, con đừng vội lớn nhanh, con hãy từ từ buớc, những buớc thật chậm nhưng vững chắc, đừng vội vàng mà vấp ngã. Bởi vì có những vấp ngã con có thể đứng dậy, phủi quần và đi tiếp, nhưng cũng có những vấp ngã con không thể đi tiếp hay đi lại từ đầu. Mẹ thương con, mẹ lo cho con từ khi con chỉ là giọt máu trong mẹ, bởi mẹ là chữ O, là vòng tròn và suốt đời chỉ muốn bao bọc con, che chở con cho dù một ngày nào đó con không cần đến mẹ nữa, cho dù có lúc con giận mẹ, trách mẹ hay oán hờn mẹ vì mẹ đã từ chối điều con xin, con năn nỉ ...
Thấy con sụt sùi, tôi nói tiếp:
- Con có biết chuyện con chim Bồ Nông và đàn chim con của nó không ? để mẹ kể con nghe ...
Tôi lập lại câu chuyện thương tâm về một loài chim đã móc ruột mình ra để cứu đàn con qua cơn đói lòng mà tôi đã nghe ngày nào. Câu chuyện thương tâm ấy mỗi lần nghĩ đến đều làm tôi xúc động. Cắt nghĩa cho con mà nước mắt tôi ràn rụa, nước mắt con trai tôi đầm đìa. Vâng, đó là lòng mẹ, lòng mẹ bao dung và độ lượng cho dù các con của mẹ có làm lòng mẹ đau, tim mẹ tan nát, tóc mẹ rơi rụng vì những đêm trằn trọc không ngủ... Bởi suốt đời, mẹ lúc nào cũng thương con.
Nguyễn Thị Tê Hát
Trước khi có ta ...Ai đã là ta ?
Sau ta bây giờ ...Ai sẽ là ta ?
