đoạn chúc thư dang dở
Những buổi sáng, mở mắt, thấy mình còn sống. Mừng. Cám ơn Trời. Và cười, nói với mình (như nói với đứa bạn thân rằng), "Thấy không, God's still on my side." Chúa vẫn ở cùng phe với mình. Như Chúa đã che chở cho từng giây phút một trong đời sống.
Mùa hè năm trước. Bắt đầu của những triệu chứng lạ lùng. Nóng, lạnh, nhức đầu, và mệt đôi khi ngỡ như mình sắp lăn ra mà chết. Mùa hạ qua. Vẫn thế. Bác sĩ gia đình cho thử, cho chụp đủ thứ. Nhìn kết quả, ông ta ngẩn ngơ.
Mùa thu trời thì vẫn lá vàng, vẫn gió (như heo may ở quê nhà), còn mình vẫn nóng, lạnh, nhức đầu và mệt đuối người. Bác sĩ gia đình cho chuyển sang chuyên khoa. Chờ từ tháng tám tới tháng một năm sau, mình bảo đến lúc ấy chắc tôi chết rồi. Bác sĩ gia đình - vẫn khôi hài như thuở nào - dặn dò, "Don't die!"
Mình rán không chết, nhưng sao đầu óc ngẩn ngơ. Và lòng thì yêu quá là yêu cõi sống này. Hỏi lũ bạn hành nghề ở Việt Nam, chúng nó kể cho nghe về một thằng bạn cùng lớp, cũng nóng, lạnh, nhức đầu và mệt mỏi. Chữa lòng vòng hết thuốc này tới thuốc kia. Tới khi phát hiện tế bào ung thư trong phổi. Không đầy hai tháng sau nó chết. Mình dỗ dành lòng rằng mình không uống rượu, không hút thuốc làm sao mà ung thư phổi được, nhưng thằng bạn cũng đâu có hút thuốc, uống rượu.
Từ đó, đêm ngủ nhiều khi thấy như đá tảng đè trên lồng ngực. Tự trách mình giàu tưởng tượng. Nhưng bác sĩ gia đình sao miệng không nói ra mà tay lại ký giấy bắt đi thử chức năng phổi.
Có những đêm khuya, mơ màng thấy bốn bức tường phòng ngủ co rút lại, thấy trần nhà võng xuống, o ép, chật chội. Bừng tỉnh. Mỉm cười với Chúa, và thầm nhắc mình, God's still on my side!
Đã có những lúc nhìn đời sống chung quanh, sao chỉ thấy một mầu. Chẳng ai hiểu. Bao nhiêu lời trách móc, bao nhiêu chuyện hơn thua, một thoáng giây bỗng trở nên nhạt nhẽo, vô nghĩa trước bóng dáng cái chết vẫn đêm ngày rình rập.
Rồi một buổi sáng, dặn lòng rằng ừ thì trước sau gì cũng chết. Phải chết sao cho coi được. Như tụi Mỹ vẫn bảo die in style. Thương biết bao nhiêu người nghệ sĩ cải lương, đã lãnh trọn mũi gươm trên lồng ngực, vẫn gồng mình hát cho thật mùi câu vọng cổ sau cùng.
Có người hỏi anh có cầu nguyện với Chúa không. Mỉm cười bảo không, bởi ai lại đi làm phiền Chúa vì cái chuyện nhỏ nhoi.
Những bài thơ nở hoa. Những hẹn hò ngát hương. Những khoảnh khắc hạnh phúc. Bình an trong lòng, bình an trên cả mười đầu ngón tay tê dại. Gửi gấm kỷ niệm; gửi gấm tuổi thơ, gửi gấm những ước mơ. May mà có người chắt chiu giữ hộ.
Nhưng cũng còn rải rác đâu đây vài ba câu trách móc. Ngôn từ khô như lá cuối mùa. Mình thành đứa bé, loay hoay góp nhặt. Phải như người ta hiểu được rằng họ đang khắt khe với một người đang bấu víu lấy sự sống; một người thắt tim, siết lồng ngực đo đếm từng vệt rung nhỏ nhoi trên khuôn mặt người chuyên viên siêu âm lúc người ấy nhìn hình ảnh tim gan mình trên màn ảnh quang tuyến.
Gặp bác sĩ chuyên khoa, lại những cái nhíu mày kín đáo. Lại kim đâm vào mạch máu, lại chất đỏ trào lên ống nghiệm. Lại hít mạnh, thở đều. Lại quang tuyến, lại siêu âm; lần này còn héo lánh tới cả cái môn y khoa nguyên tử với ba cái thứ đồng vị phóng xạ nọ kia.
Anh Nguyễn Xuân Hoàng bảo sẽ đăng Tình Muộn từng kỳ trên Văn. Và anh nhận xuất bản tập truyện ngắn Một Đoạn Trong Thánh Kinh. Anh ấy bảo Tình Muộn nên đổi tên khác. Cũng đúng chứ. Nguyên cái chữ "muộn", chỉ nghe đã biết muộn màng. Nhưng sao đầu óc mình bồng bềnh, trôi nổi. Nghĩ hoài không ra nổi cái tên.
Những con vi trùng trốn nơi đâu sao máu thử hoài cứ bình thường mà người thì èo uột. Bắt đầu đếm ngày qua bằng mười đầu ngón tay. Những truyện dài, truyện ngắn tự nhủ phải viết xong trước ngày kia tháng nọ. Và làm việc như người say. Kẻ nào đó (bạn ư, mình có bạn nào như thế đâu) bảo hắn thôi viết rồi! Mình cười một mình, tay nâng niu những cuốn báo biếu có truyện, có thơ mình mới viết, vừa mới nhận được. Nghĩ chả cần giải thích cho ai. Mình chả còn nhiều thời gian mà tranh luận với những kẻ thứ gì cũng có nhưng chỉ thiếu một tấm lòng.
Giáng sinh nhận tin buồn. Bố vào bệnh viện cấp cứu. Đất nước của những đỉnh cao. Một trăm đô Mỹ một ngày. Người nghèo lấy đâu ra tiền mà chữa chạy.
Cô bạn nhỏ gửi cho bài phát thanh truyện ngắn Mùa Giáng Sinh Xưa. Nghe mà lòng xớn xác niềm vui. Nhớ ơi là nhớ cái người tóc thả vai ngoan. Mà lạ nữa. Cô xướng ngôn đọc cái truyện ấy trùng tên với nhân vật nữ của mình trong Tình Khúc.
Tết dương lịch bố được xuất viện nhưng lại một tin buồn hơn cả trăm lần: cô em gái thân nhất - ngày xưa, chọc ghẹo ai (trong lớp học), quen được ai (ngoài đường phố), anh cũng kể cho nghe - đang sống những ngày cuối cùng của chứng bệnh nan y.
Bên kia trôi nổi, bên này bấp bênh, bên kia tàn lụi. Người ta bảo họa vô đơn chí là thế. May mà bấy lâu nay, chuyện ốm đau mình chả nói cho ai nghe. Dù sao Chúa bao giờ cũng ở cùng phe với mình. God's always on my side. Lời kinh nhật tụng của riêng mình.
Hôm qua, trong bệnh viện, thử máu xong, lăn quay ra xỉu. Cái cảm giác lúc vừa tỉnh lại thấy lạ lẫm chi đâu. Chắc lúc gần chết, cũng thấy lâng lâng như thế.
Cuối tháng, sẽ gặp bác sĩ chuyên khoa khác. Lạ cái là lần này không còn phải chờ lâu. Sao thế nhỉ. Nội Khoa, Chuyên khoa tim, phổi, Y học nhiệt đới. Chắc khi mà tất cả chuyên khoa đều lắc đầu, nguời ta sẽ giới thiệu mình tới ông bà oncologist nào đó. Vẫn còn giữ cái tật hồi học y khoa, tránh nói những chữ xui xẻo trước mặt bệnh nhân. Ung thư thì nói "K" hoặc văn vẻ hơn thì tiếng Pháp "néo", bác sĩ ung thư thì vắn tắt là "onco".
Chán những mũi kim của bệnh viện lắm rồi!
Ai đó bảo đừng viết truyện buồn nữa, như Ngọc Lan hát nhạc buồn, riết rồi nó "vận" vào người. Buồn hay vui, tùy cách nhìn, mình vẫn tin như thế. Câu hát ngày xưa mỗi lần nghe mình lại cười, thầm chê là cải lương, bây giờ lẩm nhẩm một mình mà nghe thâm gan tím ruột. Nếu mai anh chết em có buồn không? Nếu mai anh chết em có buồn không?
Ừ nhỉ, nếu mai mình chết, có còn ai chép hộ những câu thơ. Và có ai ra nghĩa trang, đọc thầm cho mình nghe với, những câu thơ của cõi sống này.
Bao nhiêu là cái nhìn ái ngại của bạn bè ở chỗ làm. Bạn khỏe không. Đã bảo hình ảnh cuối cùng để lại cho nhân gian phải là hình ảnh đẹp, nên rộn ràng, vâng tôi khỏe. Thật không đó. Bạn có vẻ mệt mỏi. Đã cố che dấu bằng nụ cười. Nhưng nét tiều tụy thì che làm sao được. Bạn xanh quá. Lúc nào tôi cũng cầu nguyện cho bạn. Người đàn bà Á Rập. Tôi có quen ông bác sĩ này ở lục địa di dân sang đây, hay là bạn thử đến đó xem sao. Người đồng nghiệp Trung quốc. Ông bác sĩ này người Đức, rất giỏi về y hoc thiên nhiên, để tôi nói trước với ông ta. Người nhân viên thiện nguyện có cái tên tiếng Ý. Hay là thử đến với đông y xem sao. Người bạn thơ chân tình. Mày phải để ý kỹ những triệu chứng hô hấp. Thằng bạn học cùng lớp ngày xưa. Không sao đâu. Thời tiết cả đấy. Chỉ cần ăn uống đầy đủ, uống thuốc bổ và tập thể dục đều. Những người thân yêu. Dễ gì mà chết. Sách tướng số bảo anh sống tới chín mươi hai tuổi. Chắc không đó. Sao không. Chín mươi hai tuổi vẫn còn nhớ thế nào là thơ lục bát. Những giọt nước mắt. Ơi, yêu quá là yêu, cõi sống này. Bỏ đi sao đành!
Thế giới vây quanh. Bao nhiêu là thương mến. Ai mà nỡ bỏ đi. Nhưng sao cứ nóng, lạnh, nhức đầu và mệt đuối người. Hay mình có cái gì đó xa lạ, đang lớn lên dần trong bộ óc đã già; hay mình chính là nhân vật thanh niên mình vẽ ra trong truyện dài Tình Khúc hoặc gã trai trẻ trong truyện ngắn Một Đoạn Trong Thánh Kinh.
Tối nay, máy bay cất cánh. Vậy là không đem được cho bố mẹ và bầy em Viết cho Mẹ Ở Quê Nhà. Mỗi cuốn sách có riêng một phần số - như những phận người - nhưng sách mình viết ra, sao cuốn nào cũng long đong.
Chuyến này về, hứa mỗi ngày sẽ đi nhà thờ với mẹ, sẽ ngồi uống cà phê với bố, sẽ coi bóng đá với bố và đứa em trai, coi phim tập Hàn quốc với mấy cô em gái. Và hứa tới những đoạn cải lương Hồ Quảng (hình như bên nhà, người ta dùng chữ "sến") mình sẽ cố dấu đi nụ cười chế nhạo.
Mai mốt trở về đây lại, tha hồ mà viết. Hình ảnh cuối cùng để lại cõi sống này sẽ không là hình ảnh gã bệnh nhân èo uột trong trại ung thư (phải ung thư không?) mà là hình ảnh kẻ làm thơ gục chết trên trang bản thảo vừa viết xong chương cuối. Nếu viết bằng máy vi tính, sẽ nhớ lưu cái truyện hoặc bài thơ, để lỡ có gục xuống trên bàn phím sẽ không vô tình xóa hết đi những gì mới viết.
Ơ, cái chi tiết nho nhỏ này có thể viết thành một truyện ngắn hay. Thấy không, đời sống vẫn đầy những tin vui. Vậy là hai mươi mấy giờ bay sắp tới, mình lại có chuyện để làm.
Và mãi mãi trong lòng, niềm tin God's always on my side sẽ không bao giờ phai nhạt.
Và cho tôi cám ơn những chân tình của cõi sống này.
Trước giờ ra phi trường Toronto - 04 tháng 02, 2006