VU VƠ
VU VƠ
Con Phốc nằm im trong xó cửa. Nó không dám thò đầu ra để đớp cái miếng thịt ăn nham nhở của cu Cún để rồi tức anh ách khi bà mèo quỷ sứ từ đâu phóng lại, ngoặm, lủm mất tiêu. Con Phốc chịu phép nằm im không quên ném cho bà mèo một cái lườm đầy hăm dọa: "Qua hết trận đốt pháo này, mày sẽ biết tay tau!"
- Con Phốc đâu rồi! Trấc! Trấc! Trấc!
Tiếng thằng cu Cún chớ không ai. Thằng này ngó vậy mà ác dữ đa. Mọi ngày Phốc đều theo nó đi khắp xóm để khi thì tha về cho nó con chim bị nó bắn chết không kịp ngáp, khi thì đuổi rắn cho nó... Vậy mà cứ mỗi lần đốt pháo, nó cứ cột ngay đuôi của Phốc khiến Phốc chạy trối chết, mình mảy trầy trụa hết trơn. Ai khoái ba ngày tết thì khoái chớ dòng họ nhà Chó bao đời nay đều bị đọa đày trong đám khói pháo mù mịt như ai ném lựu đạn cay vậy. Trời đất, cu Cún lại kêu nó "Trấc! Trấc! Trấc!" Dù bụng đói cồn cào, chảy nước miếng nhưng Phốc bấm bụng nằm yên.
- Mẹ mày! Kêu mày ra ăn chớ kêu mày ra đập đâu mà mày trốn mất tiêu.
Cu Cún lầm bầm. Mọi bữa con Phốc đều trốn dưới gầm giường vậy mà hôm nay nó bương chạy cái xó xỉnh nào. Không khéo nó chạy một đi không lại chắc tiếc chết. Nó vừa đi, vừa kêu Phốc ơi, Phốc hỡi khắp vườn.
- Cho đáng cái tội chơi xấc của mày, cứ nhè đuôi con người ta mà cột mà đốt. Tau lấy pháo cột ngay đít mày đốt thử coi mày có cháy đít không. Tìm không ra nó là về ăn cáng chổi, con.
Giọng bà Tám ngọt sớt. Bà thương con chó thiệt nhưng chuyện đốt pháo vào ba ngày tết, ba ngày lễ cưới, hỏi là phong tục mất rồi. Biết làm sao! Con gái bà thường than:
- Giá như người ta đừng đốt pháo thì lòi ra không biết bao nhiêu là tiền!
Bà nghe cũng có lý nhưng làm quần quật mười hai tháng trời để ba ngày tết nghe tiếng pháo giòn giã kể cũng sướng cái lỗ nhĩ. Chẳng thà mọi người đừng đốt, chớ nhà trên đốt nhà dưới, nhà bên hông nhịn sao được. Thành thử, dự định ba phong pháo bự cho ba bữa tết thì chỉ một ngày mùng một, cu Cún đốt sạch.
Ôi! Thiên hạ đốt quá trời. Giàu thì pháo Tống mấy chục thước- loại pháo Đà Nẵng- nổ phát to kinh khủng. Nghèo thì chơi pháo trung trung loại pháo Bình Đà cũng ngon. Còn tệ hơn thì đốt pháo chuột. Pháo mà không phơi nắng thì to, nhỏ gì cũng "xẹp" cả đống. Lũ trẻ con cứ chực quanh hễ dứt tiếng cuối là xông vào lượm. Pháo nào cũng có viên xịt khói lâu mới chịu nổ. Vì lẽ đó, khối trẻ con lắm đứa tét tay, tét ngực, tét đầu. Năm nào bệnh viện Huyện, Tỉnh cũng rên rĩ vì hết phòng cho bệnh nhân pháo. Khoa ngoại chấn thương đầy ắp một màu trắng của băng bột. Bác sĩ, y tá lắc đầu liên tù tì. Vậy mà hổng ai chịu chừa.
Năm nay cũng rứa. Nhỏ Trinh vừa bị pháo ở ngoài đường cháy vạt áo dài tết. Nó nằm khóc ti tỉ trong giường, chửi rủa. Con Phốc nghe ngóng một hồi, thấy im tiếng pháo, nó thận trọng bò nhè nhẹ ra chỗ để thức ăn cho nó trong cái mủn dừa. Nó vừa ăn, vừa liếc chừng, thành ra, nó thấy đồ ăn hổng ngon gì ráo. "Meo!" Bà mèo trêu ngươi trước mặt nó. Con Phốc gầm gừ bao nhiêu, bà mèo càng xù lông gừ lại bấy nhiêu. Mèo, chó cũng bao đời có thân thiện gì với nhau đâu. Con Phốc không ưa nổi cái tật làm dáng làm dỏm của họ nhà mèo. Ngủn ngơ, ngủn ngẳn thấy đến ghét. Còn bà mèo nào có ưa nổi cái vẻ dương dương tự đắc của họ chó. Mắt gờm gớm thấy mà gai.
- Ố! Mày chịu về rồi hả Phốc.
Cu Cún tự đâu, xuất hiện. Con Phốc giật nảy, sửa chạy nhưng nó hơi yên tâm vì thấy trên tay cậu chủ trống trơn. Cu Cún dẫn nó ra giếng tắm rửa. Hết mồng một nên hổng kiêng cử gì nữa cả. Giếng nào cũng dán một tờ vàng bạc. Con Phốc không thể hiểu nổi ý định của loài người trên trái đất này mà các loài khác buộc phải tuân theo, chịu phép. Nó cảm thấy mát mẻ và nó đánh một giấc mặc cho ngoài đường xe cộ qua lại nườm nượp với quần xanh, đỏ, vàng tím đủ sắc khoe giữa trời đẹp ơi là đẹp nhưng không gì ngon bằng cái ngủ đang đè sập hai mắt nó.
Nhỏ Trinh thôi nỉ non. Nhỏ bò dậy ra lu nước rửa mặt. Nước chứa trong lu mát ư là mát. Lại uống bằng cái gáo dừa thì mèn ơi thua gì nước tủ lạnh. Hèn nào, mấy nhà ở quê, giàu nghèo gì cũng xài toàn lu đất cả. Trinh nghe nó lu làm bằng đất sét tận Phan Rang mới tốt. Những người Chàm ở Phan Rang thường đội hoặc gánh lu đi dạo xóm bán. Trinh ngẫm nghĩ mà thương thiệt thương. Trinh cứ nài má mua dùm họ một, hai cái để họ bớt đội nặng. Khi họ đi rồi, Trinh cảm thấy buồn vô can, vô cớ. Người Chàm xưa cũng có một thời oanh liệt. Huyền thoại về công chúa chúa Huyền Trân đời Trần gả cho vua Chiêm, Trinh đọc mà nghe man mác! Dân tộc nào mất nước mà không khóc, không oán hờn. Tự dưng, Trinh hết muốn đi chơi khi nghĩ đến cái lu nước.
Năm ngoái, Trinh đã được đi sưu tầm văn học dân gian ở Bình Định nơi xưa nước Chiêm Thành đã có thành Đồ Bàn nổi tiếng ở đấy. Trinh đã đi trên cổng thành đổ nát dưới sắc Chàm pha máu của màu đất đỏ với một cảm giác bùi ngùi. Tháp Chàm, Tháp Báo Thiên, lăng Võ Tánh v.v... đã làm cho Trinh mang biết bao tâm sự hoài cổ. Lần đó, Trinh sưu tầm rất nhiều câu ca dao, nhiều huyền thoại. Trinh đã viết bài tổng kết bằng nổi xúc động như có sức mạnh vô hình nào đó lôi cuốn và thôi thúc. Ôi! Còn đâu sắc chàm pha máu, ngạo nghễ với đời trong cuộc sống hoang vu!
Giờ đây, mọi cái tưởng ngủ yên nay bỗng chốc sống dậy, cựa quậy trong lòng. Trinh tin rằng mọi vật đều có linh hồn cũng như người ta tin có ma, quỷ, thánh, thần, chúa, phật và có cả dĩa bay của người ngoài trái đất. Nhưng thôi! Đời người quá ngắn ngủi. Suy nghĩ chi cho tóc sớm bạc màu.
Trinh trở vào nhà. Bàn thờ tổ tiên cứ chớp nhá, chớp nhá bởi điện màu. Trái cây đủ thứ, đủ màu rực rỡ trong các dĩa. Nhang vòng thơm phứt mùi trầm làm Trinh tưởng tượng bay lên cõi tiên. Nhỏ chuyên mơ mộng, suy nghĩ linh tinh. Tố và Mỹ nhiều khi phải la toánh lên: "Mày dân văn có khác nhưng tau thấy mày suốt ngày chỉ đọc phiêu lưu, mạo hiểm lên trời, xuống biển nghiên cứu trăng, sao. Chắc mày lộn chỗ chắc."
Cũng có thể. Đôi khi thích một nơi nhưng đời đẩy một nẻo là chuyện thường tình.
- Coi nhà cho má đi thắp nhang hay ngủ quách đi để khách khứa ba ngày tết tới không ai tiếp nghe con?
Trinh dạ mà cũng mong đừng ai tới giờ này. Con bé sợ nhất là phải tiếp khách. Nó cứ lầm lỳ, ít nói mà lại hay suy nghĩ nhiều.
Con Phốc thức dậy từ hồi nào. Nó đang khoanh tròn dưới chân cô chủ mặc cho bà mèo đang "meo, meo" ganh tị. Nó theo cu Cún đi khắp xóm nhưng lại thích bình yên bên cạnh cô chủ dễ thương và luôn luôn có lòng nhân hậu của nó. Nó thèm được cái vuốt đầu và tiếp theo là cái cú lú sừng của cô chủ dành cho nó. Bỗng nhiên, con chó buồn buồn. Năm nay, nó cũng đã quá già rồi còn gì. Người ta hay chửi nhau: "Đồ chó" nhưng họ không biết rằng loài vật cũng biết buồn vui và mặc cảm như con người. Và cái điều đáng nhớ là: Tất cả đều sẽ phải nằm dưới đất khi không còn ở trên cõi đời trần tục nữa.
Xuân 1983
ntth
