TRÁI TIM NHÂN ÁI
TRÁI TIM NHÂN ÁI
Cứ mỗi buổi chiều, con đường Trần Phú - Qui Nhơn mọc lên hàng loạt chỗ bán bánh xèo và khách đông hơn ai hết phải nói đến dân sư phạm sau đó là dân xích lô, ba gác, xe thồ.
Bà Bảy Ngọt lum khum quạt lửa vừa càm ràm thằng cu Leo mua trúng loại than "pháo". Bởi vì chúng cứ nổ đom đóm thế kia thì quần áo nào chịu cho xiết nếu vô phúc bị chúng nhảy cỡn vào.
Thằng cu Leo chu mỏ nhăn nhó:
- Làm sao mà con biết than nào là nổ với không nổ mà má nói!
- Trời ơi! Con với cái. Má đã dặn lựa than phải lựa cục đen thật nặng tay không có khía, không xốp xáp. Đó là than đã chín, chúng khó nổ. Thôi ông, đi lấy cho má mớ giá rửa cho thật sạch và lột tôm ra. Nhớ rửa sạch mới lột vỏ chớ lột vỏ xong mới đem rửa là tôm hết ngọt. Thôi đi đi!
- Trời ơi là trời! Cái bà chị Liên đồng tiền tự nhiên được miễn làm ngon ơ, nhảy đi học ở luôn trong trỏng hà. Sướng tổ.
Cu Leo miệng cằn nhằn, tay làm tía lia. Sau đó, nó hát: "Va xi lô ma ní lấy chồng chà già..."
Gọi là bà Bảy Ngọt vì bà ngọt ngào với tất cả. Chẳng ai thấy bà cãi hung, cãi dữ với ai bao giờ. Bà cũng chưa bao giờ xưng tao hay tau với con cái hoặc với mấy đứa trẻ hàng xóm. Vì vậy một mặt thằng cu Leo nó ràm nhưng nó thương má nó đáo để. Nó hay leo trèo từ hồi nứt mắt nên có tên Leo. Ở giữa thị xã này cây cối đâu mà leo, hết giờ đi học rồi học bài cả phụ bán với má còn đâu mà leo với trèo!
Gia đình bà Bảy Ngọt mới dọn lên đây hơn năm năm. Ông Bảy Ngọt mới mất năm ngoái vì chứng sốt rét ác tính chuyển qua gan. Quê bà Bảy ở trong Phú Khánh với mấy đời đúc bánh xèo. Cho nên, bà đổ cả hai loại bánh xèo Qui Nhơn và bánh xèo Nha Trang tùy theo yêu cầu của khách. Đám con gái thích ăn loại bánh xèo dòn. Lớp già khoái bánh xèo mong mỏng. Lũ con trai, đàn ông xơi loại nào cũng được càng nhiều mà rẻ càng ấm bụng. Họ khoái cái món nước mắm của bà. Cái món càng chấm càng mê chỉ chỗ bà mới làm được. Nó cay cay, ngọt ngọt, thơm thơm, chua chua, trắng, vàng dòm cũng đã mắt. Bà nói đó là bí quyết mà bà ngoại dặn không cho ai biết. Riêng bà thì không nghe lời. Bà chỉ cho mấy bà bạn với lý do: -"Đi buôn có số thì bán có thời?" Ai cũng làm kiếm đồng lời để nuôi con với cái. Giấu diếm làm gì cho mất chữ Nhân.
Mà thiệt đúng vậy. Cái thời đến với bà. Khi bà hết bánh bán thì chỗ khác mới đông khách. Không ai nợ bà mà quên hay giả quên mà không trả. Hai đứa con trời cho của bà cũng vậy, mang cái gien thật thà, tốt bụng, thảo ăn, chăm làm. Bà cảm thấy trời bù cho bà sự thiệt thòi khi nửa đường đứt gánh. Bà ước mong duy nhất cho hai đứa con học đến nơi đến chốn tự kiếm tiền nuôi bản thân là đủ.
- Hù! Má!
Bà Bảy giật mình, cái nắp vung rơi "xoảng" suýt nữa đổ chén nước mắm. Liên đồng tiền ôm cổ bà phụng phịu cái miệng.
- Hay chưa, mười tám, mười chín lấy chồng, chồng chê già còn nhõng nhẽo, định "mớ hàng" phải không, cô nương. Này, mớ hàng này!
Dứt tiếng này, Liên chạy mất vì bà Bảy định quất cho cô con gái cưng một đũa bếp gắp than đen thùi lùi vào mông.
- Má! Con về một chút rồi phải vô liền há. Tại tối nay con có họp lớp sớm. Học cái lớp gì đâu không, cãi nhau liên miên. Phải chi hồi đó ba đừng chết sớm, con đi thi ngoài Huế có hơn hông.
- Thôi con! Thời nào theo thời ấy, nếu con thích ngoại ngữ Anh văn, Pháp văn thì đi học thêm. Học trường này cho gần nhà còn kèm cho em con nữa. Giáo viên hợp với con gái hơn con, còn dạy dỗ con cái.
Bà an ủi con gái vừa trút lớp bánh đầu tiên ra dĩa. Đó là phần con Mực. Lớp bánh đầu tiên còn hôi khuôn, bỏ đi không nên ăn. Hơi nóng từ lò bốc lên. Khách đầu tiên bữa nay lại là hai má con bác Hai bán chè bên kia đường.
- Lẹ lên, thím. Đói hung rồi. Con nhỏ hối và kéo ghế cái rột: "Ủa chị Liên về sớm dữ hén. Bữa nay sao hổng thấy đám bạn chị ăn chè?".
- Bị giũa ở trỏng rồi.
Liên đùa: - Bộ em quên bữa nay thứ bảy? Chúng nó đi chợ, nấu ăn rồi mới ra thưởng thức chè của em chớ. À, tụi nó nói chè ngon nhưng chờ lâu và ít nước dừa quá.
Con bé phá lên cười:
- Chờ lâu thì còn sửa chữa chớ ăn nước dừa kiểu các chị thì má con em sụp tiệm. Trời ơi, nước dừa mà chan như nước canh làm sao chịu xiết!
Con nhỏ thành thật:
- Dừa khô mắc lắm chị. Mà ăn nhiều mập ráng chịu à nhen. Bác cho con hai cái bánh xèo!
- Từ từ ăn! Mày làm như... phải chi học giỏi, thi đậu như chị Liên giờ khỏi đứng bán chè hông. Con gái mà ăn hàng quá, chữ nghĩa bay tuốt luốt.
Bà mẹ nãy giờ mới lên tiếng.
- Ứ!
Mọi người phì cười. Bên kia đường, một cậu thanh niên đang đi về chỗ bà Bảy. Nhìn thấy anh ta, bà mẹ la ỏm tỏi:
- Hải ơi Hải! Mày coi con vợ tương lai của mày. Nó ăn vầy mày chịu nổi không con?
- Ứ! Không nổi thì... de.
Anh con trai cười hiền lành ngồi bên cạnh con bé không quên chào mọi người. Thằng cu Leo vụt chạy ra:
- Anh Hải! Xin cho em đi tàu với anh đi.
- Trời đất, em phải học ít nhất xong cấp 3 chớ. Bây giờ lớp mấy rồi. Lớp mười? Ráng hai năm nữa em.
- Cái thằng!
Bà Bảy nạt rồi quay lại Hải.
- Con về mấy hôm?
- Dạ một tuần.
Con bé đang ăn chợt ngậm lại, trợn mắt: - "Có một tuần mà cũng về!".
Thằng cu Leo xỉa vào:
- Cũng là làm dóc hà. Một tuần là quá nhiều há. Nếu gặp em, đừng hòng thèm về thăm cho nhớ rụng tóc hết luôn. Cái...
- Dẹp! Cái mả... mày.
Con bé phùng mang trông gớm ác. Hải cười hiền lành:
- Dân tàu biển mà, về nhiều ngày thì người ta nghi buôn bán hàng lậu, tậu nhà lầu mà tranh thủ về vài ngày thì bị "dzợ" la lối...
- Vợ? Ai vợ mấy người?
Con bé ăn thêm một cái bánh xèo nữa.
- Thôi, lẹ lên. Kệ nó Hải. Con này dở hơi biết đâu mà chìu nó cho mệt. Để nó ngồi nó đi, ăn cho lắm, ú nu lên, ế chồng cho chừa.
Bác Hai vừa nói vừa lôi Hải qua đường. Con bé ứ lên rồi cũng nhanh chóng trả tiền bánh xèo và te te vọt qua đường không thèm coi trước coi sau gì cả. "Két". Hú vía. Chiếc 67 trờ tới. Gã đàn ông buông một tràng dài:
- Thiên địa thánh thần ơi bà nhỏ, muốn tự tử hả con?
Bà Bảy lắc đầu. Thằng cu Leo đang xanh mặt. Liên khẽ cười. Cô nhớ lại lúc hè năm ngoái về quê ngoại, suýt nữa con bò húc phải cô. Ai đời cả khối người đi trên đường hổng sao, bỗng nhiên con bò đang kéo gạch trên đường lao vào cô. Trời đất, Liên rụng rời tay chân, may mà thằng bé đánh xe bò kịp gò dây, lôi cổ kéo bò lại. Té ra vì Liên đang mặc nguyên bộ côm lê đỏ làm con bò nổi hứng tưởng gặp võ sĩ đấu bò nên nổi máu anh hùng xông lên. Khiếp! Rồi lần đầu tập đi xe Honda trên đường Nguyễn Huệ, Liên không làm sao thắng được nên chiếc xe tự vật ngã ềnh ra đường cái cũng suýt nữa bị chiếc xe đi sau đè bẹp rồi. Lần đó lác tay, lác chân hết trơn. Với áo rách túi trái, Liên mang thương tích đầy mình, cà lết về phòng. Cả phòng bữa đó được một bữa cười no. Thấm ý, Liên cười khúc khích. "Bập!"
- Cái con khỉ này!
Bị má cho một cây quạt vào vai Liên sực tỉnh.
- Thôi con vào trường đây. Lát nữa chín giờ con ra dọn cho má nhen.
Nhìn con gái đi bộ trên đường, bà Bảy chạnh lòng. Chắc con bé ước một chiếc xe đạp ghê lắm mà không dám nói. Nỗi thương con bà dồn vào hai tay đổ bánh cho khách thiệt lẹ, thiệt ngon.
- Ê! Sao đi vô trường lại? Bữa ni thứ bảy mà. Lên xe tau chở.
Liên nhận ra nhỏ Thu. Con nhỏ thiệt chi là tốt bụng. Ừ thì chở đi. Liên nhảy lên yên sau thiệt nhẹ vậy mà nhỏ Thu thiếu chút nữa quăng xe luôn. Nó đùa:
- May mà mày mới có bốn sáu ký đó nhen.
Con đường Nguyễn Huệ chạy dài theo biển Qui Nhơn. Muốn vào trường, Liên phải qua cái chỗ gọi là "Eo nín thở". Bởi vì nếu không chịu khó nín thở thì cái mùi hăng hắc, nặng nề của loại tôm, sò, ốc, cá mà người ta phơi trong chỗ sân bay bỏ hoang sẽ xông vào tận ruột gan phèo phổi. Lúc đó, đồ ăn, thức uống chắc chắn sẽ tuôn ra đằng mũi chớ đừng nói ra đằng miệng.
- Nghĩ gì mà êm ru bà rù vậy hả?
- Nghĩ mùi hương nào rất quen đó mà.
Liên đùa.
- Ậy! Vậy chớ mai mốt mi rời xứ của tau, mi sẽ nhớ cái mùi này nhứt đó nha!
- Hứ! Thèm! Thôi, dừng đây đi. Tau đi bộ vào cũng được. Cám ơn mi.
- A! Đồ khách sáo. Mày mà về làm chị ba tao, có ngày tau bóp mũi. Chu cha, bây giờ đạp nhẹ làm sao!
Liên phì cười nhìn nhỏ Thu khuất chỗ cua, cô bé mới bước vào cổng. Khu cán bộ sau hàng dương đang vắng hoe nên chừng này không thấy điện đóm chi ráo. Liên đi qua bãi cỏ - sân đá bóng của trường- cho nó nhanh. Cô nghĩ đến hai từ "chị ba" mà buồn buồn. Nhỏ Thu có ông anh thứ ba. Nó muốn Liên với anh nó. Liên cũng thấy mến mến cái anh chàng ngăm ngăm đen, có duyên nhưng hổng thấy "yêu" thì làm sao mà... Chậc! Con nhỏ Thu ở nhà làm mành trúc, học hành bỏ dở. Gia đình Thu "ngụy" gộc. Ba Thu làm trung tá gì gì đó mà. Ôi, thời cuộc thấy mà chán! Phằm!
- Trời đất ui! Cũng là cô nương nữa hỉ! Đi đứng cái kiểu mô?
Liên sực tỉnh. Cô đã ủi vào một "công tử" dân khoa Toán. Hắn ở Quảng Nam nói khó nghe quá sá. Lần trước, cô cũng "tông" cả người vào hắn khi từ ký túc xá bước ra.
- Xin lỗi nhen!
- Thôi khỏi. Con gái đẹp đụng thì đập đầu, sứt trán cũng "dzui dzẻ" mờ!
Liên hứ một cái rồi lên lầu.
- Đồng chí nào đồng ý xếp loại đạo đức D cho đồng chí H thì giơ tay biểu quyết? Một, hai, mười, hai lăm, ba bảy, bốn tám... Rồi.
Chỉ có Liên và cô bạn T là không giơ tay. Liên cau mày, cô ném cái nhìn về thầy chủ nhiệm và bắt gặp cái nhìn thoáng qua rất nhanh mà đầy ý nghĩa của thầy.
Tan họp. Nhìn lũ bạn cười nói vô tư lự trong khi H đang cúi đầu bước, Liên chạnh lòng. Cô bấm tay T. Hai đứa lùi lại cho đám bạn vượt lên.
- H! Đừng buồn. Lũ tau chỉ có hai đứa. Đôi khi những cái nắm tay giơ lên và cái tám chín chục phần trăm chưa hẳn là công lý. Lũ nó không phải là người thì không đúng nhưng chúng còn quá vô tư. H lắc đầu: - "Cám ơn! Dù sao, tau cũng có hai đứa mày cảm thông".
Liên nói nhỏ với T:
- Cậu đưa H một đoạn, kẻo nó buồn, tớ nói chuyện với thầy chủ nhiệm một tí.
Liên quay lại ngõ xuống văn phòng khoa. Bóng người dắt xe đạp ra cửa, chắc đúng thầy. Liên đứng đợi trước lan can.
- Liên?
- Đúng là em. Tại sao lại đồng ý xét đạo đức H như vậy. Chuyện nó có bầu với bồ của nó thì có ảnh hưởng gì đến ai? Chuyện nó đi phá thai thì cũng đâu làm ai bị tai hại. Đi sâu vào đời tư một người có hay ho gì. Lũ con gái chắc gì không có đứa sau này dẫm vào chân nó. Không an ủi nó mà còn...
Liên ngưng bặt bởi cái nhìn sửng sốt của thầy chủ nhiệm đang xoáy vào cô. Cô cảm thấy mình hơi quá khi trút sự hằn học vào thầy.
- Hết chưa?
Thầy mỉm cười - nụ cười tài tử hiếm khi nở trên môi.
- Chưa. Nhưng hổng nói nữa.
Liên phụng phịu.
- Em mới đáng xếp đạo đức D. Dám nói với thầy chủ nhiệm bằng một loạt câu không có chủ ngữ. Không sợ bị kết tội hả?
Liên cười. Cô biết rằng đối với một ông thầy nghiêm khắc gấp rưỡi số tuổi của cô, cô là con bé học trò duy nhất được cái quyền nói trống không mà không bị lỗi.
- Em đâu có chơi thân với H, tại sao em bênh vực cho cô ta?
- Em bênh vực cho người đáng thương vì em cũng là con gái, là phụ nữ, là đàn bà.
Giọng Liên nhỏ lại, mềm mại hơn lúc nãy.
- Tất nhiên, chuyện này không cần đưa ra khoa đâu. Chỉ cần góp ý cho H là đủ. Em không giơ tay biểu quyết là đúng.
Liên thầm cám ơn người thầy đã hiểu Liên, đã biết cảm thông cho H. Vậy mà người ta nói chỉ có người cùng phái mới hiểu nhau!
- Chúc ngủ ngon. Em là một cô bé giàu lòng nhân ái. Khổ thân đó Liên. Hy vọng em sẽ gặp nhiều may mắn khi em ra trường.
Liên lắc đầu và cô không biết sao cô lại làm thế.
- Chưa ngủ sao, bộ trên trường có chuyện gì hả con gái?
Nghe má hỏi, Liên vội trả lời:
- Không có gì má à, con đang nghĩ để viết một câu chuyện.
- Lại truyện! Một nhà văn ẩn mình trong đống gối! Hổng biết ai vô phước đọc phải truyện của chị.
Cu Leo nhạo. "Bình"! Liên ném cho nó một cái gối vào đầu. Thằng bé le lưỡi, trùm mềm, ngủ.
Liên chuẩn bị khuôn bánh, than, giá, rau để sáng dậy đổ bánh bán sớm cho má. Cô quên hết mọi chuyện hồi chiều: Hai mẹ con, bà Hai bán chè, quên Hải, Thu, H, cả chuyện đi với đứng... Cô chỉ lo cho má, cho thằng em út phá phách tội nghiệp. Và, cô đã mang theo vào giấc ngủ một người: Cái người đã khám phá ra trái tim nhân ái nơi cô.
1985
nthh
