KHÓC GIÓ THƯƠNG MÂY
KHÓC GIÓ THƯƠNG MÂY
Truyện và Ký
An Nhơn tháng 2-1985
Họp lớp chủ nhiệm với cô Thu Ba xong, tôi vội trở về nhà trọ ở Bình Định lo phác thảo kế hoạch "ăn cơm chúa". Cầm cái giáo án cho ngày mai, tôi đâm chán đến lạ lùng. Ai đó ước mơ xanh, ước mơ hồng thì ở đấy mà ước chớ tôi chỉ ao ước lội ruộng, thả con diều, đi lang thang phá làng phá xóm, ôi chao sung sướng!
- Không ăn cơm sao cháu?
Thím chủ nhà nhắc chừng.
- Dạ, chút nữa thím, con không đói.
Tôi sà xuống lượm vỏ chanh ngào đường giúp họ. Cái nghề làm đường bằng tay này xem cũng ngộ ghê, hấp dẫn nhứt là mấy miếng chanh tẩm đường kẹo xoắn lại cho vào mồm, ôi chao ngon. Tôi nhìn họ cho đường cát vào chảo, bỏ chanh vào khuấy cho đến khi đường tới rồi chỉ việc nhặt vỏ chanh ra còn đường đổ vào thùng, bán. Xong! Thấy tôi khoái nhai vỏ chanh nên ngày nào thím chủ nhà cũng để cho tôi cả tô. Hèn nào mấy đứa học trò beo theo nhau... nịnh bợ: "Dạo này, cô hát hay ghê". A! Chanh đường keo keo đả thông dây âm thanh trong cổ họng, thảo nào nhưng mà lũ học trò beo bây sẽ điếc tai vì ta thừa sức chửi bay ra rả...
Làm đường xong, cả nhà dọn cơm ăn vui vẻ. Tôi rúc một góc với dĩa rau muống luộc chấm xì dầu. Vợ chồng chú thím cứ chắc lưỡi hít hà hoài: (chắc bà con gì với giống thằn lằn kiếp trước!). "Sao ăn khổ thế?". Bé Vân em thì cứ bênh:
- Chỉ ăn chay mà mập thì thôi chớ, má không thấy nước da chỉ sao, trắng hồng? Thôi mai con ăn theo chỉ.
- Hừm! Mày ăn theo chỉ mày thành cây tăm xỉa răng.
Tôi cười vô tư, lắc đầu không ai hiểu nổi con này tự nhiên khùng hay sao cứ lắc lư. Giúp họ dọn dẹp xong, tôi chui vào chỗ dành cho tôi khá ấm cúng. Lần thứ hai đi xa nên nỗi nhớ nhà cồn cào đến. Hồi năm thứ hai, nửa đêm nhớ má quá, tôi mua quách vé tàu rồi cầm thẳng tới thầy chủ nhiệm... xin phép "tiền trảm hậu tấu". Thầy lắc đầu nhưng lại là "cho phép" vì không chịu nổi cái mặt lì của tôi. Cho nó đi quách không thì cái nhà này bị nó vào trù ẻo hoài, mạt! Còn giờ thì... chịu nước vì chưa tìm ra chiêu nào khác ngoài cái chiêu "ba đau, má đau nặng về gấp" cũ rích của lũ sinh viên! Chao!
Đợt kiến tập An Nhơn coi như... bế mạc. Một thoáng coi như bay vèo nhưng cũng đầy đủ hương vị "thầy trò". Cô Thu Ba khen tôi thiếu điều lỗ mũi tôi phình to hơn con trâu. Lũ học trò bu quanh như ruồi bu cục mỡ. Khoái quá, tôi làm... oai dằn khước từ những lời mời mọc, khen tụng: "Không dám, không dám". Đêm văn nghệ diễn với kết quả 10E của tôi đứng nhất toàn trường với hai tiết mục mà tôi dày công dàn dựng với moi óc xí đỉnh: Hoạt cảnh "An dương Vương" và đồng ca: "An Nhơn trường em" được chọn lên tỉnh dự thi. Cô Thu Ba cười toe toét. Lớp 10E nhảy múa muốn sập sân khấu. Tôi lặng lẽ nấp sau cánh gà lồng tiếng cho các nhân vật rồi chuồn êm. Sáng hôm sau, cu Anh vác đờn tới chụp mũ liền:
- Bài này cô viết sao cô nói không biết. Em hỏi mấy anh chị em, mấy anh chị đều nói trước giờ không nghe ai hát bao giờ. Thôi, cô cho em ghi tên cô dưới bản nhạc nhen. Cô coi thử em ghi có sai nốt nào không?
Tôi bật cười thầm khen thằng nhỏ tò mò sáng mắt. Hồi lúc nhờ anh Thanh khóa bốn đàn dùm, ảnh đã "đánh hơi" ra nên trợn mắt: "Làm bộ hoài, dám viết cả nhạc cho An Nhơn luôn, bảnh!" Tôi chối bai bải: "Không dám. Không dám".
Trên bục giảng, tôi đã dạy bài: "Câu sai và cách chữa" và "Tục ngữ ca dao", giảng tầm bậy, tầm bạ mà cô Thu Ba khen hoài đến phát... quê. Thường thì ở đời vui tới thì buồn cũng sẽ lại ghé thăm đó thôi!
Buổi chiều cuối cùng ở Bình Định, tôi đứng ngoài đường nhìn xe cộ qua lại đầy những người lam lũ mà nghe bâng khuâng... Hoàng hôn ở đâu mà chả buồn. "Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà" đó sao? Bình Định là nơi Xuân Diệu được sinh ra đó mà. Họ Ngô này thiệt là tài năng: Thơ, Truyện, ký, Phê bình, Dịch thuật mảng nào cũng xông vào liều mình như chẳng có! Tôi bỗng nhiên hóa ngông: "Một ngày nào đó họ Ngô kia, nhà ngươi sẽ phải nhường cho ta một ngôi vị đó là nhà thơ của tình yêu!". Con chó bên đường sủa cái "oẳng" lôi tôi ra cơn mơ u muội. Chiếc xe lam hôi xăng cũ mèm xích tới. Nhỏ Vân vẫy tay. Tạm biệt nha
- Cám ơn chú thím rất nhiều.
- Khi nào chị em về trường, em sẽ gởi chanh cho chị.
Nhỏ Vân nói vói theo. Tôi nghe thiệt ấm lòng. Chao! Cái tình người mà tôi muôn đời trân trọng sao mà ngọt quá đi. Thiệt đúng: ''Khi ta đến chỉ là nơi đất ở, khi ta đi, đất bỗng hóa tâm hồn" quên mất của ai. Tôi kéo cái mũ lác xuống cho sụp con mắt để giấu đi giọt nước nóng hổi đang lò dò xuống miệng mặn chát. Ngu gì để mụ chị Lương và lão Khánh biết mình mít ướt chớ! Hừm. À nhớ rồi, thơ của lão Chế lan Viên dòng họ Chế bồng Nga cha con bé Phan vàng Anh.
Lật lại những dòng lưu bút của lũ học trò beo 10E An Nhơn 1 trong cuốn sổ đen, tôi bất chợt chạm phải nỗi đau của một người: Nguyễn Tùng Tân câu lạc bộ Lao Động Nghĩa Bình. Ngoài bìa cuốn sổ ghi chữ in mạ màu vàng sáng chói "Mười năm giải phóng Nghĩa Bình 1975-1985". Bên trong, Tân cắt hình tờ lịch báo có con bé chụp nghiêng, tóc dài mà Tân cho là: "Rất giống em" và ghi: "Thân tặng em". Tôi lại chợt nhớ tới cũng một người cũng họ Nguyễn, NCH -Công an Diên Khánh từng tặng sách cho tôi. Họ biết rằng ngoài sổ sách giấy bút ra, tôi không cho phép mình lấy bất cứ cái gì của họ nên chỉ mang cho tôi những cuốn sổ mà tôi vẫn cất giữ, nâng niu như báu vật. Rồi tôi bật cười khi đọc những dòng văn, thơ ngây ngô dễ thương của Phương: "Cô giáo của em".
Cô của em cô giáo dịu hiền
Có đôi mắt biếc có làn tóc mây.
Có giọng hát ngân nga trầm bỗng
Có tiếng cười như tiếng pháo xuân
Có đôi tay dịu dàng mềm mại
Có dáng người uyển chuyển như mùa xuân
Cô của em thật là tuyệt vời
Dạy giỏi hát hay chẳng ai bì
Mới bài giảng đầu tiên mà hay thế
Thì sau này chắc chắn sẽ hay hơn. Phút tạm biệt làm con người buồn bã. Thế là hết những ngày êm đẹp nhất. Mà cô từng chung sống với chúng em. Nhưng Cô ơi! Dù cho xa cách. Cô vẫn là cô giáo của chúng em".
Lê kim Phương
Trời đất ơi, Phương tả tôi mà tôi tưởng tượng ra một con mẹ chưa thấy người đã thấy tiếng "pháo" ồn ào quá đỗi. Tôi là con của cái lu mà nó khiêm nhường cho tôi cái dáng "uyển chuyển", tay "dịu dàng mềm mại", khiếp! Cô bé này chưa học ngôn ngữ mà biết nghệ thuật "phóng đại cường điệu" đến ác nhơn! Thôi, nắm "ý" cho điểm là được rồi.
Hồi tôi bằng tuổi chúng nó mười lăm, mười sáu, tôi đã viết ẩu không biết bao thứ. Nhiều khi bí quá, một mình "chơi" luôn tờ báo tường cho lớp dự thi còn sao giờ kêu một đứa học trò làm thơ cho thêm tiền đi nữa, chúng đầu hàng hoặc có viết thì chỉ được như thế, không câu kéo lại lỗi chính tả ôi thôi một trời. Nhỏ Phương như thế cũng là có "tình" lắm rồi. Còn em Huỳnh Văn Long viết những câu ngây thơ hơn: "Em không còn nghe tiếng hát cô N. Em không trông được bàn tay thầy Quý. Từ giờ, lớp 10E sẽ buồn thảm..."
Thế là chết cha tôi, lớp 10E thê thảm kiểu này sao học hành nổi mà lê đến 12? Ngô Văn Tánh viết thật dài, thật "mít ướt": "Chúng em không bao giờ quên được những tháng ngày gấp rút này nhưng thầy cô vẫn tranh thủ đến thăm gia đình của chúng em! Xa rồi thầy trò ta xa nhau mãi. Biết bao giờ gặp lại được mặt nhau?".
Em ơi, ta chẳng tốt đẹp gì, siêng năng gì lê thân ù tới thăm gia đình em đâu vì mấy thằng thầy họ ra tiêu chuẩn phải vậy đó em, bật mí đó! Song cũng vui khi em chịu động não viết cho ta.
Cô bé Lê Thu Hà học sinh khá văn của lớp viết chữ khá xinh: "Nhớ ngày cô mới vào tập sự lớp chúng em, trông cô hiền lành dễ thương quá. Cô dạy cho chúng em những bài hay và lần đầu tiên cô đứng trên bục giảng, tay cô run run viết những dòng chữ xinh trên bảng dạy cho chúng em bài: Câu sai và cách chữa giọng của cô sao mà ấm áp dịu dàng...
Gần nhau cảm thấy bình thường
Xa nhau cảm thấy tình thương dạt dào."
Câu thơ này nếu phải của em làm thì đúng là một triết lý sống đó. Cái bình thường luôn quanh quẩn mà ta không bao giờ biết tới để một ngày mất đi những gì là quen thuộc thì bấy giờ mới tá hỏa ra là...
Nhưng...hì hì, ta lên bục giảng với cái ngạo mạn nên ta không có cái cảm giác "run run" đâu cô em và chả phải "run run" vì xúc động đâu. Ta đói bụng thí mồ tổ đó cô em! "Bụng đói đầu gối còn bò" huống hồ cái tay. Nếu lúc ấy, mấy cục phấn mà ăn được, ta "lủm" quách khỏi dạy luôn. Sướng!
Tìm hoài không thấy nhỏ lớp phó học tập Như Khương viết, chỉ thêm một Hồ văn Sắc:
Chia tay hai tiếng thoáng buồn
Cô trò xa cách lòng buồn muôn phương.
Lần sau viết nhớ tránh từ lặp lại không cần thiết trong câu nhất là thơ nhé!
Còn tôi, tôi đã làm gì cho cô thầy mà tôi yêu quý thời phổ thông? Không một chữ, một lời, tôi thiệt tệ hơn mấy cô bé thằng nhỏ bây giờ. Giờ đây, công việc đầu tiên là viết ít nhất một loạt thư gởi về DK. Tau sẽ cởi cái làm biếng ra cho nhỏ Tố, Tuyến, Khâm, chị Lương cất dùm. Viết xong mấy cái thư, tau lấy lại đó. Tụi bây làm gì ngoài kia ồn quá. Đứa nào chôm chỉa gì nữa rồi. Thôi kệ, tau đem tụi bây vào trang giấy sau này chả đứa nào đọc trộm của tau mà sợ! Một ngày nghỉ ngơi ông nội nó cũng sắp hết! Ngày tàn dần cho chiều lại qua mau nên cuộc đời không biết đâu là đầu là cuối:
Gió đưa trăng thì trăng đưa gió
Trăng lặn rồi gió biết đưa ai!
Ca dao vẫn là những giòng chảy đắng cay mà ngọt ngào mãi mãi truyền qua bao thế hệ. Khóc gió thương mây cho tháng ngày thơ trẻ vuột tầm tay. Suýt chút nữa, tôi lại mò ra ga Qui Nhơn vì nhớ Diên Khánh muốn... trọc đầu!
Tháng 2/3/1985
nthh
