Tiếc Thương - Vĩnh Cửu
Tiếc Thương - Vĩnh Cửu
Thời tiết Houston năm nay bất thường hơn mọi năm. Mưa đã bắt đầu từ trung tuần tháng Năm, mưa hết tháng Sáu và kéo qua đến hôm nay, July 3rd, vẫn đang còn mưa. Vài năm trước, một hãng bán xe đã có cái quảng cáo rất lạ trong tháng Năm là:"Bạn mua xe bây giờ, nếu Lễ Độc Lập, July 4th, mà Trời mưa thì bạn sẽ được FREE..." Tôi không nhớ là Trời có mưa vào ngày 4 Tháng 7 năm đó không, chỉ biết là sau đó, không bao giờ nghe lại cái quảng cáo đó nữa.
Ngày thứ Bẩy đầu tháng, July 1st, Hội Văn Hóa Giáo Dục Việt Mỹ - HVHGDVM- tổ chức buổi họp mặt trong vòng thân hữu, để xem tranh, nghe đàn Tranh, nhưng có lẽ lý do chính là cho giới trẻ có cơ hội gặp nhau, vì anh chị Ý - Linh đã dặn dò tôi mang theo DiAn. Tôi mất cơ hội "khoe" con gái vì Di An đã out-of-town từ hôm trước.
Dĩ An là niềm hãnh diện của tôi. Không phải vì Di An xinh xắn, duyên dáng, không phải vì Di An ngoan giỏi... mà niềm hãnh diện về DiAn trong tôi là ; không bao giờ Di An ngại ngùng cho mọi người thấy và biết là mình "quí" và "mê" Mẹ. Trước đám đông, DiAn không ngại ngùng đến bên Mẹ, ngả đầu vào vai Mẹ rồi mi Mẹ hay thì thầm vài câu rất dễ thương như:
"Mommy à, có ăn thêm gì không, mình lấy cho" hay là
"Mommy à, thấy mình nói đúng không, các bác, các cô cũng khen Mommy trẻ kìa, đâu phải mình con đâu..."
Trận mưa lớn lúc ban chiều làm chúng tôi đến trễ hơn giờ mời. Bác sĩ Đỗ Hoàng Ý và phu nhân đứng ngay cửa chào đón khách. Chị Quí Linh lúc nào cũng ân cần, tươi cười niềm nở làm cho khách cảm thấy thỏai mái, tự nhiên. Đây là lần thứ hai tôi đến HVHGDVM. Lần đầu, cách đây hơn một tháng, tôi cùng Thu Đoan tham dự buổi triển lãm tranh của họa sĩ Nguyễn Trọng Khôi.
Buổi triển lãm lần này, khách chỉ được xem chứ không mua được tranh. Trong ba căn phòng kế cận nhau, Tranh được chưng theo miền của đất nước Việt Nam. Chúng tôi xem tranh Miền Bắc, Miền Trung rồi cuối cùng là Miền Nam. Những bức tranh được vẽ lại rất công phu từ những tấm hình chụp, hoạ sĩ vừa người Mỹ, vừa người Việt.
Khoảng năm 1985, hình ảnh về Việt Nam còn rất hiếm, khó khăn, vất vả lắm mới tìm được. Thường chỉ là những tấm hình đen trắng cũ, lấy ra từ những tờ báo, do đó phẩm chất rất kém. Bác sĩ Đỗ Hoàng Ý và phu nhân muốn mang lại màu sắc vui tươi, trung thực cho những bức hình này. Anh chị lại có ý định in một cuốn sách, nên đã tìm họa sĩ và thuê họ vẽ lại.
Muốn có một bức tranh đẹp và thiết thực, phải cần có vài tấm hình từ nhiều góc cạnh khác nhau, để người họa sĩ có được cái nhìn tổng quát. Anh chị Ý Linh phải chọn màu, chọn thời gian thích hợp để họa sĩ có khái niệm về khung cảnh của bức tranh sẽ được vẽ. Thí dụ khi muốn họa sĩ vẽ Chùa Linh Mụ buổi trưa mùa Hè, anh chị phải nói cho họa sĩ biết là Trưa Hè ở Huế rất nóng và có phượng đỏ... còn khi vẽ Chùa Một Cột thì phải nói cho hoạ sĩ biết là có Hoa Đại Trắng, và địa danh có gì đặc biệt...
Tranh của họa sĩ May Verkaik có: Chùa Linh Mụ, Chùa Một Cột, Vịnh Hạ Long, Nhà Thờ Phát Diệm, Đền Thờ Qốc Tổ Hùng Vương trong Thảo Cầm Viên, Chùa Tây An, Núi Sam Châu Đốc...
Hoạ sĩ Mc Cowen có: Thác Prenn, Cảnh Đồi Đà Lạt, Tòa Đô Chính Sàigòn, Chợ Hoa Nguyễn Huệ.
Họa sĩ Robert Boyle có: Đèo Hải Vân, Hồ Hoàn Kiếm, Cổng Thành Huế, Ngõ Trúc...
Tranh của họa sĩ Lê Văn Trước có đủ ba miền: Miền Bắc có Hồ Hoàn Kiếm, Chùa Cổ Lễ, Chùa Thầy, Chùa Hương, Sapa... Miền Trung thì có Chùa Cầu Hội An, Cảnh làm ruộng Sơn La, Sông Mã, Chùa Thiên Mụ... Vào miền Nam có những bức như Cảnh Sông Nước, Miệt Vườn...
Bức tranh lớn có tên Vĩnh Cửu được treo trên tường đối diện với ba căn phòng nhỏ đã hấp dẫn tôi không ít.
Lá Cờ Vàng Ba Sọc Đỏ bay giữa một nền trời nắng vàng cuối ngày làm tôi xúc động. Sợi nắng như nghiêng nghiêng sau một cơn mưa lớn giữa Mùa Thu. Tôi nghe mình thốt lên nho nhỏ "Nghĩa Trang Quân Đôi." Bao nhiêu kỷ niệm ùa về trong tôi; Tượng Tiếc Thương của Họa sĩ - Điêu Khắc Gia Nguyễn Thanh Thu, với những câu chuyện thần thoại, hoang đường tôi đã nghe kể lại.
Người ta đồn rằng, cứ đêm đến thì dân chúng sống gần Nghĩa Trang Quân Đội, trên đường từ Sàigòn đi Biên Hòa, đều thấy một người lính nhảy dù đến nhà dân cư xin nước uống, gương mặt của Anh giống y như gương mặt của tượng Tiếc Thương làm cho dân chúng rất thương và cũng rất sợ. Tôi còn nghe kể là một buổi chiều năm xưa, khi hoạ sĩ điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu ghé vào một quán nhỏ bên đường, Ông đã gặp một anh chiến sĩ nhảy dù ngồi uống bia một mình. Trên bàn có những hai cái ly. Khi được hỏi tại sao lại có những 2 ly, anh chiến sĩ với đôi mắt buồn xa vắng cho biết một ly là để cho người bạn thân vừa tử trận mà người bạn này lúc còn sống, đã hay đi uống bia với anh...
Điêu Khắc Gia Nguyễn Thanh Thu xúc động vì câu chuyện, vì ánh mắt, vì chân tình của người chiến sĩ dù đó, nên khi được giao phó làm tượng Tiếc Thương cho Nghĩa Trang Quân Đội, Ông phải đi kiếm cho ra người lính dù Ông gặp năm nào và nhờ Anh làm người mẫu...
Bây giờ, Nghĩa Trang Quân Đội đã được san bằng, bức tượng Tiếc Thương không còn nữa, nên khi thấy bức tranh Vĩnh Cửu, lòng tôi xúc động đến nghẹn ngào. "Vĩnh Cửu" nhắc tôi nhớ lại chuyện xưa, nhớ lại những anh hùng vô danh, những chiến sĩ đã bỏ mình vì tổ quốc... Hai chữ "Vĩnh Cửu" cho tôi biết có lẽ tâm trạng của người vẽ bức tranh này muốn nói rằng, cho dù có bị san bằng, cho dù đã không còn nữa, nhưng Nghĩa Trang Quân Đội Việt Nam Cộng Hoà vẫn luôn tồn tại trong tâm hồn Anh, trong tâm hồn tôi, trong tâm hồn chúng ta.
Tôi nhìn kỹ hơn trên bức tranh để tìm tên họa sĩ, ba chữ Đỗ Hoàng Ý đã làm tôi kinh ngạc.
Tôi gặp lại Điêu Khắc Gia Phạm Thông và phu nhân trong dịp này. Gặp anh chị, tôi lại nhớ đến chuyến đi Seattle tháng 10 năm ngóai. Tôi đã được ngồi trong xe anh chị chở đi "diễn hành" trong khu phố Á Đông dưới những hàng phong lá vàng đỏ, đầu Thu. Nhớ lại tượng Trần Hưng Đạo, Anh đã điêu khắc trước năm 75 ở Sàigòn, mà ngày nay, tên Anh, đã ghi trên bức tượng, cùng chịu chung một số phận như tên của thành phố thân yêu. Nhớ đến tượng Chiến Sĩ anh mới hoàn tất cho cộng đồng người Việt ở Houston.
Tôi cũng được gặp lại nhiều người quen, được nghe các anh chị kể chuyện rất vui và cũng bị trêu ghẹo tới tấp khi chương trình "Tâm Tình Trên Làn Sóng" của đài LSR, do chị TM và tôi phụ trách, được nhắc đến. Tôi cũng được gặp những "fans" của Chương Trình Tuổi Trẻ Về Nguồn và Chương Trình Tuổi Thơ. Lâu nay cứ tưởng thính giả của mình là các em thiếu nhi, các em thanh thiếu niên... nay được biết thêm là các bác, các cô chú, các anh chị,... cũng theo dõi chương trình Sử Việt mỗi tuần và rất ái mộ HV và TM ...
Chị Quí Linh cho biết mùa Thu năm nay, tại HVHGDVM sẽ có những lớp về tiếng Việt, Văn Hóa, Sư Phạm và có một lớp dạy Hát Thơ vào mỗi Chúa Nhật. Những lớp này sẽ khai giảng vào ngày 20 tháng 8. Và đến cuối năm, HVHGDVM sẽ có một buổi triển lãm tranh của giới trẻ Việt Nam.
Chúng tôi là một trong những người khách cuối cùng rời Hội Văn Hóa Việt Mỹ tối đó, với lòng mong chờ sẽ được trở lại trong tương lai gần để ngắm lại bức tranh Vĩnh Cửu.
Địa chỉ của Hội Văn Hóa Giáo Dục Việt Mỹ:
8330 Westglen Dr.
Houston, TX 77063
Tel: 713-553-7122 hay 713-823-5338
Email: vascecenter@gmail.com
Hiền Vy
July 4th 2006
http://www.taongo.net
