Nha Trang và Những Ngày Ấu Thơ, Tôi

Yêu dấu, tuy xa, (mà) nhớ của tôi,

Dù xa cách nghìn trùng, dù bất cứ đi đến đâu trên quả địa cầu này, hay dù ra khỏi tầng khí quyển, tôi cũng không thể nào quên được Nha Trang. Khi lượng máu trong người tôi, luôn chảy, trí óc tôi còn làm việc, (thì) Nha Trang vẫn còn in đậm trong tôi.

Nha Trang, quê hương tôi. Nơi tôi sinh ra và trải qua thời thơ ấu. Biết bao kỷ niệm, buồn vui với Nha Trang, mà tôi đã đi qua?

Yêu dấu, tuy xa, (mà) nhớ của tôi,

Với lượng máu, khoảng 5,000cc, của tôi luôn chảy thì mỗi cc là một nỗi nhớ mà tôi dành cho Nha Trang. Nha Trang, và những ngày thơ ấu, tôi.

Nha Trang với những kỷ niệm, vui, buồn đầy ấp trong tôi. Nha Trang với những trái bình bát căng đỏ, Nha Trang với những con cá rô phi chiên giòn, Nha Trang với những lần đi rẫy hái trái, Nha Trang với con sông Ngọc Hội, Nha Trang với bãi biển mát, Nha Trang với những con còng, con dế, Nha Trang với những lần ra khơi, ..... Và, Nha Trang với những người thân yêu.... Đó, Nha Trang đã chiếm hết một nửa của hồn tôi.

Nha Trang, một thành phố biển du lịch, cách 1,287 km về hướng Nam của Hà Nội, 624 km hướng Nam của Huế and 442 km của Sài Gòn. Nha Trang của những hòn đảo nổi tiếng như Hòn Tre, Hòn Yến, Hòn Rùa, Đảo Khỉ.....

Nhiệt độ trung bình của Nha Trang quanh năm là 26 độ C, là nơi có độ ẩm (humidity) thấp nhất Việt Nam. Ngày nay, Nha Trang là nơi có bãi biển được nhiều người ưa chuộng nhất.*

Theo tôi được biết thì tên Nha Trang là cách phát âm do người Việt đọc từ chữ Eatran hay Yjatan của người Chàm. Ea hay Yja nghĩa là dòng sông và tran nghĩa là những khúc quanh do đá ngầm tạo nên.

Một truyền thuyết khác cho rằng tên Nha Trang là do ngôi nhà trắng được xây bằng gạch, sơn trắng, của bác sĩ người Pháp, Yersin. Từ xa người ta có thể nhìn thấy ngôi nhà ấy. Có một lần, người thủy thủ hỏi người thông dịch viên là hiện họ đang ở đâu? Người thông dịch viên không biết cách trả lời sao, cứ nói đại là họ đang ở nhà trắng. Và, vì người ngoại quốc không bỏ dấu, nên nhà trắng biến thành nha trang.

Yêu dấu, tuy xa, (mà) nhớ của tôi,

Tôi còn nhớ, như in đậm trong đầu, những ngày còn ở Vân Đồn, mỗi sáng thức dậy thật sớm để chạy bộ xuống biển Nha Trang để tắm. Từ Vân Đồn chạy thẳng xuống Hàm Nghi, (giờ là Nguyễn Thị Minh Khai) rồi nhảy ùm xuống biển bơi một vòng, cảm giác thật thoải mái. Sau đó, lên bờ nằm lăn ra cát ngắm mặt trời mọc. Những hôm nào cuối tuần không phải đi học, chúng tôi đi dọc theo đường Duy Tân (giờ là Trần Phú) để chọc những cô thiếu nữ đạp xe dọc bờ biển buổi sáng, hay đi đâm cá cút đem về chiên giòn.

Xế chiều, chúng tôi chui rào qua phi trường Nha Trang, để tìm tổ chim hay hái trái bình bát cho chim ăn. Những trái bình bát đỏ hồng, căn phồng, ăn ngòn ngọt, nhơn nhớt, là những thứ tiêu khiển của buổi xế chiều.

Tối đến, chúng tôi tập họp lại để chơi năm mười dưới các trụ đèn đường. Những bài hát, những câu vè, được các anh chị trong xóm viết ra để chọc những người của xóm bên cạnh, tất cả đều sảy ra vào dịp chập tối.

Tôi chỉ ở Vân Đồn được một thời gian, sau đó, gia đình tôi dọn về Lữ Gia (giờ là Lê Hồng Phong), cạnh lò mổ để sống. Ở đây, chúng tôi có nhiều thú tiêu khiển hơn ở Vân Đồn. Tuy ít dịp đi tắm biển và thăm bãi cát trắng, nhưng chúng tôi có những thứ khác, vui hơn. Thời gian ở Lữ Gia là thời gian chứa nhiều kỷ niệm thời ấu thơ của tôi nhất. Hầu hết, ngày nào cũng vậy, đi học về là tôi đều ra ruộng để chơi. Những ao nước, những đìa cá là những nơi tôi thích nhất. Các ngày cuối tuần, Hiển, Vi, Cốm, Linh, và những người bạn khác của tôi cầm cần đi câu. Đìa thì vô số cá, (mà) cá bọn tôi thích nhất đó là cá rô phi. Những con cá rô phi to bằng ba ngón tay, sau khi câu lên, móc lấy hết ruột và mang, rồi bỏ vào chảo dầu đang nóng, con cá khi chín vàng hườm, đem chấm mắm ớt tỏi, ăn với cơm vắt, ngon tuyệt.

Những ngày cận tết, chúng tôi thi nhau nhổ hành, nhổ kiệu, hay cắt xú-lơ (cauliflower) dùm người ta để có tiền tiêu tết mà khỏi phải xin ba mẹ. Tuy còn nhỏ, nhưng chúng tôi luôn có tiền rủng rỉnh do những lần nhổ mướn, hay mót hành, mót kiệu, hay hái rau má, hay vớt bèo, cắt rau gốc để bán. Đám chúng tôi, tết nào cũng có tiền chơi bạc.

Nhưng ở Lữ Gia không bao lâu, một lần nữa, gia đình tôi lại dọn ra Lương Sơn để sống. Những ngày đầu của cuộc sống mới, ở Lương Sơn, tôi không thích thú lắm. Vì tôi nhớ đám bạn cũ, nhớ những con cá rô, những trái bình bát, bãi biển trắng tinh, không dơ như bãi biển Lương Sơn. Và, một lý do nữa là tôi có giọng nói khác với đám trẻ con cùng trang lứa của tôi. Chỉ cách nhau khoảng 40 km mà cách sống, giọng nói, và phong tục đều khác hẳn.

Thời gian rồi cũng qua mau, (và) tôi cũng hòa nhập với đám bạn mới. Đám bạn mới của tôi có Trung, có Mót, có Em, có Dung, có Mười, có Chương, có Hoàng...... Những người bạn này tuy không thân như những người bạn cũ, nhưng tôi cũng trãi qua một thời thơ ấu cùng họ.

Ở Lương Sơn, sau những ngày đi học về, tôi được đám bạn cùng xóm dẫn đi rẫy bẻ mía, hái ổi, hái mận, hái me ....vv ...vv.. Những cây mía ba mười ngọt lịm đường, những trái ổi giòn, những trái mận hồng đào chấm muối ớt, những trái me non mới vừa tượng hột đem chấm mắm ruốc là những thứ mà chúng tôi thường ăn vào những buổi chiều khi đi học về.

Rồi những lần chúng tôi đi mò tôm, đi bắt ốc, đi bắn chim, đi câu cá say, và những thứ tiêu khiển khác. Lần đầu tiên tôi đi mò tôm, không bắt được con nào, trong khi đám bạn đứa nào cũng có năm, mười con. Thấy tôi không có con nào chúng mới cho tôi mỗi đứa một con, thế là tôi cũng có tôm nướng ăn. Những con tôm rằng (tiger shrimp) mới bắt lên, đem nướng với xác mía khô, ăn ngọt làm sao.

Đợi ngày rằm, mồng một, nước cạn, chúng tôi rủ nhau đi bắt ốc. Có vô số loại ốc cho chúng tôi bắt, ốc bàn tay, ốc đá, ốc gai, ốc ngựa, ốc l....vv...vv... Sau khi bắt ốc về, đem luộc chấm mắm me, ăn ngon khủng khiếp. Còn những lần đi bắn chim đem quay xả ớt, cũng ngon không kém gì. Trong các thú tiêu khiển ở Lương Sơn, tôi thích nhất là mùa rọi tôm và mùa cá say. Tầm vào khoảng tháng 10 là chúng tôi đi rọi tôm. Chỉ cần một cái đèn bin, một cái vợt là chúng tôi có vô số tôm để đúc bánh xèo, hay làm chả ram để ăn với nem nướng, thì tuyệt. Những con tôm đất, thấy ánh đèn bu lại, chúng tôi chỉ cần để vợt dưới nước rồi vớt lên.

Về mùa cá say thường sãy ra vào dịp có ruốc, những con ruốc nhỏ lớn hơn cọng nhang, (giống hình con tôm) là món ăn khoái khẩu của đàn cá say. Chỉ việc móc vào lưỡi câu một con ruốc rồi đem thả câu, rồi nhấc cần câu lên là có một con cá say. Hôm nào trúng, một người câu có thể câu đến mấy trăm con cá say. Cá say sau khi câu được, đem về kho khô với tiêu, hay nấu canh ngọt cà hành, rắc thêm vào tí tiêu là hết chê. Tuy cá ít thịt, nhưng thịt rất ngọt, nhất là khi chấm với nước mắm nhỉ, dầm trái ớt hiểm tươi.

Rồi những dịp nghĩ hè, đó là mùa thả diều, mùa bắt dế, mùa cá chuồn. Vào một dịp mùa hè được nghĩ, tôi theo Hoàng, đi đánh cá. Tối chúng tôi ra thuyền ngủ để chờ đến khoảng hai giờ sáng thì có thể bắt đầu ra khơi. Lần đầu tiên ngủ trên thuyền, con thuyền bấp bênh, lắc lư, rồi thì những con sóng đánh vào mạng thuyền chành chạch, làm tôi trăn trở đến cả tiếng đồng hồ. (Cũng may tôi là người dễ ngủ, nếu không chắc tôi không thể nào ngủ được?)

Hai giờ sáng, chúng tôi ra khơi. Trong lần ra khơi này có cả thảy bốn người, ngoài Hoàng và tôi ra, còn có bố Hoàng, và anh Dũng, một người bạn thuyền. Nhìn biển nước mênh mong, rồi nhìn lại chiếc thuyền, tôi thấy mình bỏ bé quá. Tôi sợ lắm, nhưng không nói ra. Hơn bốn tiếng đồng hồ ngồi trên thuyền, lướt qua không biết bao nhiêu con sóng, chúng tôi mới bủa lưới. Tôi đang ngủ ngon, thì Hoàng đập tôi dậy.

Tôi dụi mắt ngồi dậy, nhìn trời còn đã sáng hẳn. Tôi hỏi Hoàng mấy giờ rồi, hắn bảo đã sáu giờ rưỡi sáng. Đang dụi mắt, tôi thấy những con gì bay trên bầu trời. Tôi la lên:

-- Chim, chim....Chim nhiều quá.

Mọi người nhìn tôi rồi cười. Tôi ngơ ngác không hiểu chuyện gì sãy ra, thì Hoàng mới giải thích:

-- Đó không phải là chim, mà là cá đó.

-- Cá mà cũng biết bay, mà còn bay xa và cao vậy nữa sao?

-- Cá chuồn mà.

Tôi im lặng không thắc mắc nữa, (có thắc mắc cũng không ai trả lời) vì mọi người đang bận rộn việc bủa lưới. Khi lưới được bủa xuống, ba Hoàng cho thuyền chạy vòng theo lưới để đuổi cá vào. Chúng tôi vừa gỏ, vừa hét rất là vui nhộn. Sau khoảng mười lăm phút, chúng tôi kéo lưới. Hàng trăm, hàng ngàn con cá được mắc lưới. Họ vừa kéo vừa gở, còn tôi thì cầm cái vợt thấy con nào rớt ra thì vớt lên. Đang vớt được một nữa thì tôi cảm thấy buồn nôn. Tôi nôn thốc nôn tháo. Tôi biết mình say sóng. Thấy tôi nôn say sóng, bố Hoàng bảo tôi vào cabin để nằm. Vừa đặt lưng xuống cabin là tôi lã ngay. Tôi không còn biết gì nữa.

Đến trưa, Hoàng đập tôi dậy bảo ăn cơm. Nghe mùi cơm chín, bụng tôi đói cồn cào. Vậy mà vừa đưa vào miệng là tôi lại nôn một lần nữa. Tôi bỏ chén cơm xuống, và nằm cho đến khi thuyền cập bến.

Yêu dấu, tuy xa, (mà) nhớ của tôi,

Ngày rời xa quê hương, rời xa Lương Sơn, rời xa Nha Trang, đó là một buổi chiều mưa. Những giọt mưa như đang khóc để tiễn đưa một người bạn nhỏ xa quê hương, (hồi đó tôi chỉ có 15 tuổi) để đến một mãnh đất mới, học một ngôn ngữ mới, và một phong tục tập quán mới.

Nhưng dù ở đâu đi chăng nữa, (thì) Nha Trang vẫn tồn tại trong trí óc của tôi. Sau chín năm sống ở nơi đất mới, (mà) tôi tạm gọi là quê hương thứ hai của tôi, (thì) tôi cũng muốn một lần về thăm lại Nha Trang, thăm lại bãi biển, thăm lại cánh đồng, thăm lại những hòn đảo, thăm lại đám bạn thời thơ ấu, và thăm lại những người thân yêu.

Ôi, Nha Trang! Ôi! những kỷ niệm thời thơ ấu, tôi.

* Trích dịch từ trang http://www.vietscape.com

Trang Chính
Văn | Thơ | Nhạc | Tác Giả