Tấm gương Do Thái 6 (2006)
Cuộc chiến Israël và Hezbollah-Liban
2006
Tháng Giêng:
Cuối 2005 và đầu 2006, bất ngờ Thủ tướng Sharon được đưa vào nằm bệnh viện vì chứng đột quỵ, phải dùng tới hệ thống thở nhân tạo. Phó thủ tướng Ehud Olmert tạm đảm nhiệm việc điều hành chính phủ theo hiến định, kiêm trọng trách tạm đứng đầu đảng Kadima trong cuộc vận động cho cuộc bầu cử sắp tới.
17/01
Chính phủ Liban yêu cầu Liên Hiệp Quốc gia hạn đặc nhiệm của lực lượng mũ xanh bảo vệ trật tự tại Liban đến 31/01/2007. Lực lượng này có tên là Force Intérimaire des Nations Unies au Liban = FINUL)
20/01
Trong một bản báo cáo định kỳ (tam cá nguyệt), Tổng thư ký LHQ, Kofi Annan đã khẳng định có nhiều vi phạm đình chiến dọc biên giới Israël-Liban.
25/01
Sự kiện quan trọng đáng chú ý trong gần cuối tháng 1, đương nhiên là việc phong trào vũ trang Hồi giáo Hamas chiếm đa số trong cuộc bầu cử QH. Thủ tướng Ahmed Qorei từ chức. Ismail Haniyeh lên nắm quyền thủ tướng tại vùng đất thuộc Quyền Lực Palestine, người kế vị Yasser Arafat, chủ tịch Abou Mazen coi như bị cô lập.
Hamas theo tiếng Ả rập có nghĩa nhiệt tâm, là một phong trào hồi giáo vũ trang chống Israël, do ông Ahmed Yassine hình thành năm 1987, thân nhóm Những Huynh Đệ Hồi Giáo bên Ai Cập, hiện diện cả bên Jordanie. Có thể so sánh Hamas ở Palestine với Hezbollah bên Liban vì cả hai đều bị Mỹ và đồng minh như Liên Hiệp Âu Châu, Gia Nã Đại... liệt vào danh sách đen: Khủng bố. (sẽ nói thêm trong cuộc chiến Israël-Hezbollah).
30/01
Gần 130.000 người Do Thái xuống đường tại Jérusalem chống lại quyết định giải toả dải Gaza của thủ tướng Sharon.
31/01
Hội Đồng Bảo An LHQ (HĐBA-LHQ) ra nghị quyết 1655, chỉ triển hạn sự hiện diện của lực lượng FINUL đến 31/07/2006 thay vì 31/07/2007 như yêu cầu của Liban.
Tháng 2
02/02
Lực lượng mũ xanh FINUL tìm thấy 1 xác chết người Liban ven làn ranh xanh giữa Liban và Israël, và lấy quyết định tiến hành một cuộc điều tra, đồng thời tiếp xúc với các phiá hầu dự phòng hảm việc leo thang các vi phạm tại đây.
03/02
Lực lượng vũ trang Hồi giáo, hệ Chiite, Hezbollah (nam Liban) oanh tạc các căn cứ quân sự Israël đặt gần nông trường Chebaa, ven biên xanh nói trên. Israël phản pháo, dùng không quân dội bom xuống các chung cư cũng trong phạm vi nông trường Chebaa nhưng nằm bên này làn ranh thuộc Liban. FINUL làm trung gian giải hoà, lại đình chiến.
04/02
Bộ trưởng Ngoại Giao Liban, ông Fawzi Salloukh, đệ đơn lên HĐBA-LHQ, tố cáo Israël vi phạm đình chiến.
07/02
Khoảng 2.000 người Liban thiên Hezbollah biểu tình trước trụ sở FINUL, phản đối việc báo chí Âu Châu cho phổ biến bức biếm hoạ nhà tiên tri Mahomet, giáo chủ bất khả xâm phạm của đạo Hồi. Chúng ta đừng quên là đa số phương tiện truyền thông ở Âu-Mỹ đều gián tiếp hay trực tiếp nằm trong vòng ảnh hưởng của người Do Thái.
Tháng 3
Ngày 28/03 đảng Kadima giành được thắng lợi trong cuộc bầu cử Lập pháp tại Israël, được 28/120 ghế trong QH, Ehud Olmert lập chính phủ liên hiệp với đảng Lao Động và đảng Shass (gồm những người Do Thái Séfarade, Bắc Phi) và chính thức thành tân thủ tướng của Israël. Sức khỏe của thủ tướng Sharon coi như hết hy vọng phục hồi.
Tháng 4
07/04
Liên Hiệp Âu châu ngưng viện trợ trực tiếp cho Quyền Lực Palestine dưới chính phủ Hamas của thủ tướng Ismail Haniyeh.
Tháng 6
27/06
Hamas ký một văn bản "đồng thuận quốc gia", công nhận Israël như một quốc gia.
28/06
Lực lượng quốc phòng Tsahal của Israël mở chiến dịch "Mưa mùa hè" (pluie d'été) gồm bộ binh có không quân yểm trợ đánh phá dữ dội dải Gaza, hủy hoại nhiều hạ tầng cơ sở của người Palestine. Israël bắt 8 bộ trưởng, 10 dân biểu và nhiều cán bộ cao cấp thuộc Hamas của Palestine.
Tháng 7 :
Đến cuối tháng 7, cuộc đụng độ giữa Israël và Hamas-Palestine làm 29 người chết, trong đó có 13 người thuộc thành phần "cực đoan" Palestine. Quân đội Israël truy kích quân Hamas lan tới gần Cisjordanie.
Cuộc chiến Israël và Hezbollah
Trước khi đi vào cuộc chiến giữa Israël-Hezbollah (Liban) sẽ diễn ra trong suốt mùa hè 2006, chúng ta thử tìm hiểu xem Hezbollah là ai?
Hezbollah theo tiếng Ả-rập có nghĩa là Đảng của Thượng Đế, gồm các tín đồ Hồi giáo người Liban theo hệ Chiite (đối lập là hệ Sunnit), được thành lập năm 1983, sau khi Israël đưa quân qua chiếm đóng Liban năm 1982 (1982-2000), nghĩa là có tính cách Kháng chiến chống ngoại xâm. Mục đích của Hezbollah là dựng nên một quốc gia Hồi giáo theo mẩu Iran và phủ nhận mọi sự hiện diện không Hồi giáo tại Cận Đông. Hezbollah có độ 40.000 người trong đó có những lực lượng đặc biệt được đào tạo và huấn luyện kỹ càng; liên kết chặt chẻ với phong trào Fatah/OLP-PLO của cố chủ tịch Yasser Arafat, được Syrie và Iran ủng hộ, cụ thể về mặt tài chánh. Bản doanh của Hezbollah đặt tại nam Liban. Báo chí Âu Tây ví Hezbollah như một quốc gia trong một quốc gia (Liban). Về mặt truyền thông, tuyên truyền Hezbollah có đài truyền thanh, truyền hình riêng. Lãnh tụ hiện nay là Cheikh Sayyed Hassan Nasrallah, sinh 30/08/1960, lãnh đạo Hezbollah từ 1992, sau khi lãnh tụ Abbas al-Mousawi bị ám sát
Israël và Hezbollah lẻ tẻ đụng nhau đẩm máu, nhớ và ghi không xuể.
12/07
Viện dẫn lý do là nhóm Hezbollah (có sự hổ trợ của Hamas tại Gaza) đã bắt cóc 2 quân nhân của mình tại biên giới Israël-Liban, tân thủ tướng Israël, Ehud Olmert từ chối mọi điều đình của Hezbollah, dùng không quân và hải quân tấn công chớp nhoáng vào căn cứ địa của Hezbollah đặt tại nam Liban, đồng thời dội bom luôn thủ đô Beyrouth của Liban, làm hư hại nhiều hạ tầng cơ sở.
Hezbollah phản công, bắn róc-két vào phiá bắc của Israël, nơi có thành phố kỹ nghệ lớn thứ nhì của Israël là Haifa. Israël phong toả đường hàng không và đường biển của Liban.
[«Cuộc chiến Liban-Israël nhìn bởi một phụ nữ Liban
Rita là một chị bạn người Liban (nên nói tiếng Pháp rất sõi), hiện đang sống trong lòng cuộc khủng hoảng. Tôi cho đăng ở đây những giải thích của cô ấy về cuộc chiến bẩn thỉu gửi đến những ai không theo dõi kỹ và những ai thích tìm hiểu:
Tình hình ở Liban thật là kinh hoàng ! Những cuộc dội bom bắt đầu từ hôm thứ Năm 13/07/2006, tiếp theo cuộc bắt cóc 2 quân nhân người Israël hôm thứ Tư (12/07/2006) bởi Hezbollah, ven biên giới Liban-Israël.
Hezbollah bắt cóc lính Israël và Israël đã tuyên chiến. Sự việc chỉ đơn giản vậy thôi ! Không quân Israël đã oanh tạc xa lộ quốc tế nối liền thủ đô Beyrouth (Liban) và thủ đô Damas (Syrie), kéo theo là việc đóng cửa. Họ đã nhắm nhiều lần sân bay quốc tế tại Beyrouth, rồi cũng kéo theo việc phải đóng cửa.
Israël đã dội bom xuống 21 cái cầu, những căn cứ địa của Hezbollah và quân đội Liban; xuống những đường sá và trúng cả những nhà cửa.
Sau những chiến dịch của Israël, Liban hầu như bị cắt đứt mọi liên lạc về đường bộ, đường biển và đường hàng không.
Israël không ngần ngại tấn công bằng đạn róc-két vào mọi căn cứ của Hezbollah trên đất Liban, "bất kỳ ở đâu !". Họ muốn giải giới Hezbollah và giải phóng 2 quân nhân bị bắt cóc.
Liban luôn luôn là một quốc gia hoà bình và là vùng đất hiếu khách nơi mà những cộng đồng Hồi giáo khác biệt và Thiên Chúa giáo sống sát cánh bên nhau.
Rõ ràng là tất cả hạ tầng cơ sở của Liban đang bị phá hủy ! Quốc gia này mới bắt đầu tự đứng dậy sau 20 năm bị (Israël) chiếm đóng và bị tàn phá (1982-2000).
Cuộc chiến đã gây hỗn loạn và đó chẳng phải là đất mầu cho Dân Chủ ?
Các vũ khí hoá học bị Quốc tế cấm đã được sử dụng ! Điều gì họ đang dành cho chúng tôi trong tuần tới ?
Tôi nghĩ, những người Israël sẵn sàng tiến hành một chiến dịch "tróc rễ người Hồi giáo hệ Chiites" ở Liban. Những người dân thường sẽ chịu đựng nỗi đau giống nòi. Nhưng cho tới khi nào? Nếu họ (Israël) muốn giải giới Hezbollah, thì cứ làm và chấm dứt tình trạng chó đẻ này! Chúng tôi không thể chịu đựng được nữa !
Không còn thuốc cho bệnh tim, cho bệnh cao áp huyết, cho bệnh ung thư, cho bệnh đái đường... không còn bột, không còn bánh mì, không còn nước...
Những ngôi làng... mà tôi còn có thể liên lạc lần cuối hôm qua, đã đưa tín hiệu SOS của niềm tuyệt vọng. Từ đấy, hệ thống điện thoại cũng chẳng còn. Các gia đình bị chôn sống dưới những đống gạch vụn và những người Israël không cho phép cứu họ ra khỏi đó, thì cứ việc nhìn mưa bom ắt hiểu.
Công xưởng sản xuất sữa tại Liban đã bị phá hủy hoàn toàn. Với việc phong toả, sớm muộn chúng tôi sẽ thiếu thốn mọi thứ ! Lỗi tại ai?
Hezbollah muốn thay thế quân đội Liban, thay vì hoà nhập vào nó. Hezbollah tin tưởng rằng Liban là của riêng họ, mặc tình muốn làm gì thì làm, hoặc Tuyên chiến hoặc tuyên hoà !
Đó là lỗi tại Hassan Nasrallah, lãnh tụ của Hezbollah, mà Israël đã tuyên chiến với chúng tôi. Đó cũng là lỗi của những sự bẩn thỉu từ chính phủ mà cuộc chiến sẽ kéo dài hơn và sẽ chấm dứt bằng một giọng điệu ảm đạm.
Những lời nói từ chính phủ là chứng cớ của sự vô vị phiền chán của những con chuột cống đang cai trị chúng tôi.
Chính phủ là người duy nhất phải quyết định hoà hay chiến ! Chứ không phải cái ông Nasrallah, người đã chuẩn bị từ lâu để chống Israël.
Đây không còn là chiến tranh nữa ! Đây là một cuộc thảm sát có tổ chức mà dân tộc Liban phải trả giá !«] (Rita, 23/07/2006)
(dịch nguyên văn từ bài "La guerre Libano-israélienne vue par une Libanaise", 23/07/06, ký tên Rita. Nguồn:
Tháng 8 và 9
Cuộc chiến Israël và Hezbollah-Liban đã chính thức tạm ngưng ngày thứ hai 14/08/2006, theo nghị quyết LHQ 1701, nhưng vẫn âm ỉ để tái phát bất cứ lúc nào vì trong cuộc khủng hoảng Do Thái và Ả rập từ 1948 đến nay, vai trò của quốc tế xem ra nhẹ tênh.
Tháng 10
Trận đọ sức giữa Israël và Hezbollah (Liban) tuy không lâu nhưng hiện nay (10/2006), thống kê sơ khởi của đôi bên như sau, Liban: 1400 người chết (1280 mạng là thường dân và trẻ em), 4.500 bị thương và 900.000 người buộc phải tản cư; Israël: 157 người chết (122 lính) và 400.000 người tản cư (mà chỉ để giải thoát 2 người lính !). Nhưng cứ nhìn sự tan hoang của cả hai phía thì thực sự, thiệt hại nhân mạng và vật chất (không tính tinh thần), không thể tính đếm chính xác được.
Ở đây tôi không bình luận gì về "chính nghĩa" của phe nào cả, chỉ nhận xét chút đỉnh là 1/ Israël (và các đồng minh khuất mặt từ xa nhưng ai cũng thấy) đã quá xem thường kẻ thù Hezbollah-Liban (và các đồng minh cũng khuất mặt từ xa mà ai nấy đều thấy), nên trận chiến khốc liệt tuy ngắn nhưng cũng đã khá dài (12/07/06-14/08/06: 34 ngày) so với dự tính ban đầu, vả lại "tốc chiến tốc thắng" vốn là sở trường hàng đầu của Israël, nghĩa là trong trận chiến này, song song là trận giặc hình và chữ, Israël "ác" hơn Hezbollah vì đã gây ra số tử vong kinh khủng và sự tan tành thành gạch vụn của 20 năm gầy dựng của người dân Liban; 2/ Tashal kém hiệu năng hơn Hezbollah vì quân đội Israël là quân đội chính quy của một nước, vốn nỗi danh tinh nhuệ, hơn nữa đã phải huy động đến cả thành phần quân dự bị..., còn Hezbollah tuy có đại biểu trong QH Liban, cũng chỉ là một lực lượng nhỏ. Tóm lại, theo tôi, cuộc chiến này hai bên đều đại thắng và đều đại bại.
Vậy ai là kẻ thắng và thủ lợi? Cụ thể trước mắt là ai sẽ đóng các vai chính trong việc tái thiết? và ai sẽ là tác giả bản bản chiết tính về nỗi đau thương mà dân tình đôi bên phải gánh chịu?
Từ lâu tôi vẫn thắc mắc, nước Mỹ và các đồng minh như Gia Nã Đại, Anh, Liên Hiệp Âu Châu...và đương nhiên Israël, dựa vào nguyên tắc "thật sự thật", lý do nhân bản "thật sự thật" nào để chấm điểm nước kia, nhóm nọ (trong đó có Hezbollah), liệt vào danh sách đen, chẳng hạn "khủng bố", "đáng quan ngại"...? Tất nhiên, đời nào tôi lại ủng hộ chuyện độc tài hay khủng bố, nhưng nếu đứng từ ngoài nhìn vào, tôi thấy phe nào cũng hữu lý và phi lý hay siêu lý, đều ranh ma và ngu xuẩn mà đại đại ngu xuẫn là người dân Do Thái và người dân khối Ả rập nói chung, ngu đến bó cả tứ chi. Dĩ nhiên tôi cũng hiểu là họ đều đã tự đánh mất thế chủ động từ 1967. Đức Giê-su, Đức Phật, Đức Mahomet, Đức Yewah, hay bất cứ Đức nào có tái thế, hạ trần và chỉ dùng đối thoại "người" bình thường (vì chẳng thiếu gì người quyết tín rằng các vị này có phép mầu nên tôi phải thủ trước cho chắc), cũng vô phương thuyết phục tôi là Mỹ và đồng minh tự nguyện (hay tự phong) làm giám khảo là bởi cái thiện tâm không tì vết. Vạn sự rối tung rối mù, máu đổ thịt rơi, trước trước hết và sau sau cùng, là từ cái thứ chất lõng màu đen đen cũng vừa chí ích, vừa chí hại là dầu lửa. Nói như cụ Nguyễn Hiến Lê, trong cuốn "Bán Đảo Ả Rập và Dầu Lửa", trang giới thiệu:«Ta cứ ví dụ rằng bao nhiêu kinh sách của các tôn giáo đó bỗng dưng mất hết và tất cả các tu sĩ trên thế giới bỗng ăn cháo lú, quên hết những lời Chúa dạy, Phật dạy, (tôi thêm: Mohamet dạy, Yewah dạy) thì nhân loại có thể kém văn minh một chút, nhưng nhất định là vẫn tồn tại. Nhưng nếu các giếng dầu trên thế giới bỗng nhiên chết "bất tử" như giếng Kirkuk năm 1940 thì chẳng những cả nền văn minh vĩ đại của chúng ta sụp đổ mà nhân loại sẽ chết đói chết rét đến một nửa là ít. Không có dầu lửa thì không có điện, xe hơi, máy bay, máy cày, máy lạnh, máy sưởi, v.v...., kỹ nghệ sẽ chết đứng và canh nông sẽ ngắc ngoải. Đã xây mả cho Dầu Lửa thì tại sao người ta không nghĩ dựng tượng cho Dầu Lửa? Muốn cho xứng thì tượng phải cao lớn gấp hai tượng Thần Tự Do ở New York. Vì Tự Do chỉ là một đứa con đĩnh ngộ của văn minh cơ giới ngày nay - người ta bảo vậy – mà dầu lửa mới chính là cha của văn minh đó. Và tôi xin đề nghị cũng dựng nó ở cửa sông Hudson cho hợp tình hợp lý.»
"[...] Mọi sự sống bị mất đi trong chiến tranh là sự sống của mỗi con người, dẫu là Ả Rập hay Israël. Mọi phụ nữ mất chồng là một con người có quyền sống trong một gia đình hạnh phúc, dẫu là Ả Rập hay Israël. Những đứa trẻ bị cướp đi sự chăm sóc của người cha là những đứa trẻ của mỗi chúng ta, trên đất Ả Rập hay trên đất Israël và chúng ta có bổn phận to lớn là lo toan sao cho chúng có được một hiện tại sung sướng và một tương lai tốt đẹp."
Tôi để ý từ trước tới nay, các cuộc tấn công Israël của OLP, của Hamas, của Hezbollah truyền thông Israël và Âu Mỹ gọi là Khủng Bố - terroriste (bình thường hay kamikaze - tự sát). Còn các tàn sát thường dân Ả-rập nói chung của Israël họ lại kêu là Chiến Dịch (opération), là Đột Kích (Raid). Có khác gì nhan nhản khắp nơi, xâm chiếm, tàn phá xứ người; đày đọa, bỏ tù không xét xử dân bản địa thì xưng là giải phóng, là bảo vệ dân chủ, tự do; người tổ chức kháng chiến nhưng vì yếu thế nên phải chơi trò du kích (đánh lén) thì cho đó là phiến loạn, khủng bố. Ngoại trừ những kẻ chủ mưu và những người chấp hành, chẳng ai (trong đó có tôi) chấp nhận được chuyện đặt bom hay ôm bom giết hại thường dân ở các nơi công cộng như 2 vụ mới đây tại Luân Đôn, Vương Quốc Anh (08/07/2005) và Charm El-Cheikh, Ai Cập (23/07/2005). Tuy nhiên, đôi khi cũng cần bình tâm tò mò nhìn lại, nhìn vào hậu trường, đặt ngược sự tình thành câu hỏi: Do đâu có khủng bố? Mục đích của khủng bố là gì? Chính quyền của các nạn nhân đã làm gì ở hải ngoại để xảy ra nông nổi nầy?
Ý nghĩa của hai danh từ nầy xấu tốt, nặng nhẹ ra sao ai ai cũng thấy rõ:
Ví dụ: Tại Liban, ngày 25/02/2000, thủ tướng Pháp, bấy giờ là ông Lionel Jospin, trong bài diễn văn, đánh giá nhóm Hezbollah là nhóm khủng bố, tức khắc tạo ra khủng hoảng ngoại giao Pháp-Cận Đông. Lần đầu tiên, từ sau 1956, khoảng 5.000 người Liban đưa nhau xuống đường phản đối dữ dội vì Liban vẫn coi Hezbollah là một phong trào kháng chiến chống ngoại xâm Israël.
Nhưng mà thôi, vạn sự hoàn toàn tùy mỗi góc độ nhận định, cứ tạm cho là giặc chữ nghĩa để khỏi phải viết dài hơn. Có điều chúng ta đừng quên rằng, hầu hết các phương tiện truyền thông Âu Mỹ, nếu truy nguyên ra, đều nằm trong tay các công dân bản xứ gốc... Do Thái.
"[...] Tôi nói thật với quí vị rằng, hoà bình chỉ trở thành hiện thực khi nó được đặt nền móng trên lẽ công bằng chứ không phải trên sự chiếm đóng đất đai của kẻ khác. Không thể nào chấp nhận được khi quí vị đòi hỏi cho quí vị những điều mà chính quí vị từ chối cho kẻ khác."(cố Tổng Thống Ai Cập, Anouar El-Sadate).
Tấm gương Do Thái
Đọc lịch sử phục quốc và kiến quốc của dân tộc Do Thái chúng ta học được rất nhiều điều quí báu, từ tinh thần quốc gia dân tộc đến tinh thần đoàn kết; từ ý chí phục quốc đến đức hy sinh, sức chịu đựng ghê gớm; từ kinh nghiệm định cư, giáo dục đến nông lâm mục súc; từ tổ chức cộng đồng đến tổ chức quân đội (1)... Nhưng 2 tấm gương cao quí nhất mà họ đã gián tiếp vạch ra cho chúng ta thấy, đó là cái họa Thực Dân, Đế Quốc và nhất là tinh thần Thượng Tôn Quyền Lợi Quốc Gia.
Thực dân, đế quốc nào, bất luận Đông Tây, cũng chỉ nghĩ đến quyền lợi của họ trước hết và sau cùng và dĩ nhiên bảo hộ, khai hoá, hữu nghị, tương trợ, đồng minh đồng miếc gì gì cũng chỉ là các loại bình phong che đậy những tà vọng trục lợi. Lỡ gian díu với thực dân đế quốc thì chóng chầy thế nào cũng điêu đứng, lầm than, tàn tạ với họ. Trên thế giới, Việt Nam ta là quốc gia gian díu với thực dân đế quốc nhiều nhất (Tàu, Tây, Nhật, Mỹ, Nga Sô); kết quả ra sao, chắc không ai không thấy, đặc biệt trước 1996:
Phong trần đến cả sơn khê,
Tang thương đến cả cây kia cỏ nầy.
(Cung Oán Ngâm Khúc, Nguyễn Gia Thiều)
Từ chế độ bao cấp (40 + 10 năm), một sớm một chiều, nhảy ù qua chế độ kinh tế thị trường (dù cố thòng thêm cho vui mấy chữ định hướng, tư tưởng nầy nọ) trên 10 năm nay, nếp sống của người dân quả có thay đổi trong chiều hướng khả quan. Không ai phủ nhận sự hiển nhiên nầy. Điểm khả quan trong việc đổi mới càng rõ nét hơn khi ta so sánh với thời bao cấp, đóng cửa hay bị cô lập. Hiện nay (2006) ít ra cũng được 430 US$ người/năm. Đó là cái Được hoàn toàn do đổi mới (hoặc là chết) mà người ta muốn sử xanh ghi nhận và người ta cũng muốn và tìm mọi cách xóa hay lờ tịt đi bao nhiêu cái Mất trong 50 năm duy ý chí bay theo"Chiếc Áo Bằng Mây"của thực dân, đế quốc đỏ. Ai là người trách nhiệm với sử xanh khoảng thời gian đăng đẳng bị hoang phí nầy khi so sánh ta với người?
Hiện nay Israël có tất cả 13 đảng phái. Mỗi mùa bầu cử quốc hội các đảng phái cũng sôi nổi, cũng mánh mung như các nơi khác - trừ Việt Nam, nhưng sau đó, đảng nào lên nắm quyền cũng tuyệt đối thượng tôn quyền lợi quốc gia: Quyền lợi quốc gia là trước hết và sau cùng. Quốc gia là trên hết. Có thể tóm gọn thành"Dân vi quí, xã tắc thứ chi, đảng vi khinh". Chẳng bù có nơi, theo tôi biết (mà ai cũng biết), từ nửa thế kỷ qua người ta khơi khơi hiến pháp hoá đảng ngồi trên nhà nước và đứng ngoài pháp luật. Vậy mà cũng có mác dân chủ như ai.
Và người Do Thái gián tiếp cho các dân tộc đang phát triển (nghĩa là chưa phát triển nếu không muốn nói là đang nghèo khó) thấy rằng một dân tộc càng bị đẩy vào chỗ chết càng mau kiếm được lối sống, miễn là dân tộc đó có muốn hay không muốn thôi. Một khi đã quyết sống, tự cho mình là một thực tại dân tộc đặc thù thì thực dân, đế quốc, chủ thuyết đến từ phía nào cũng phải nhượng bộ, nhìn nhận cái thực tại độc lập đó !
Non 20 năm nay tôi làm việc và tiếp xúc khá nhiều với người Do Thái tại Tây Âu, mày mò tìm hiểu về họ và có dịp may qua Israël tu nghiệp hai lần, cho nên ngoài niềm khâm phục dành cho họ trên tổng thể, tôi có chút nhận xét ngoại vi, đó là có sự kỳ thị ngấm ngầm nhưng sâu sắc giữa hai nhóm Do Thái, đặc biệt cộng đồng Do Thái chủ thể Ashkénaze - tự cho mình là dân trí thức - vẫn có cái "nhìn xuống" đối với cộng đồng Do Thái Séfarade (hồi hương từ Bắc Phi) mà họ đánh giá là lái buôn, ít học. Lấy ví dụ ở Israël cho đến nay không hề có bộ trưởng nào cũng như chưa hề có một thẩm phán Do Thái gốc Ả Rập trong Tối Cao Pháp Viện. Từ khi lập quốc năm 1948 đến nay (2006), Israël có 8 tổng thống và 13 thủ tướng, tất cả đều gốc Ashkénaze. Đơn cử : Đương kim tổng thống là Moshé Katsav và trước cuộc chiến với Hezbollah, thủ tướng Ariel Sharon, cả hai trước thuộc đảng Likoud, nay ông Sharon thuộc đảng Kadima, và đương kim thủ tướng Ehud Olmert.
Sau chiến tranh ném đá 2 (Intifada 2), ở Jaffa, người Ả Rập mua bán trong các chợ Ả Rập, người Do Thái mua sắm trong các siêu thị. Thu nhập khác nhau, cách sống khác nhau, hai cộng đồng vẫn song hành, vẫn giao nhau nhưng chẳng thấy nhau. Đạo diễn Avi Mograbi từng viết "họ đã thành công khi làm biến mất người Ả rập trên đất nước"vì ở đây "người ta có thể nghe tiếng Hébreu, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Anh ... và mọi thứ tiếng khác TRỪ tiếng Ả Rập.[...] Văn tự Ả rập biến mất trên các tên đường. Mọi bảng hiệu hoàn toàn được kẻ bằng chữ Hébreu và chữ Anh, kể cả tên họ trên các chuông cửa".
Ngày 01/10/2000, quân đội Israël bắn chết 13 công dân Israël gốc Ả Rập trong một cuộc biểu tình tại Naplouse. Tại Tel Aviv, một số công dân Israël-Séfarade nghiệm ra rằng người ta có thể bắn sả vào họ như bắn người Ả-rập Palestine (năm 2000 có chừng 120.000 nhân công Ả -r â ậ p Palestine qua lại làm việc bên Israël), còn một số công dân Israël-Ashkénaze khám phá ra rằng các thợ thuyền hay các người giúp việc - gốc Ả Rập - trong gia đình mình có thể bất ngờ trở thành hiểm họa, cho nên đã thay thế lần lần bằng các nhân công di cư Nga, Roumanie, Philippine...Cứ đà nầy, Tel Aviv sẽ thực hiện được giấc mơ thuở ban đầu: Thành phố dành riêng cho người Do Thái-Ashkénaze.
Do đó mới nảy ra câu hỏi: Cái gì đã tạo ra cái gì? Khủng hoảng Do Thái - Palestine đã tạo ra sự kỳ thị Ả Rập hay sự kỳ thị Ả Rập là nguyên nhân kéo dài không biết đến bao giờ khủng hoảng Do Thái - Palestine? Và câu hỏi này làm tôi suy nghĩ lung về chúng ta, Trong và Ngoài: "Những chân lý khác biệt ở vẻ ngoài xem chừng tượng tự vô số những chiếc lá trông khác nhau nhưng nằm chung trên một gốc cây". (Bapu Mahatma Gandhi: Lettres à Asbram).
PĐT-Hàn Lệ Nhân
(Cập nhật ngày 07/10/06)
Chú thích
(1) Đề tựa cuốn Les Murailles Israël của Jean Lartéguy, tướng độc nhãn Moshé Dayan (1915-1981) viết đại để "Bí mật sức mạnh của quân đội chúng tôi (Do Thái) bắt nguồn từ nguyên tắc các sĩ quan đã được học hỏi là không bao giờ chiến đấu đàng Sau binh sĩ của mình, nhưng càng về phía Trước họ càng hay". Thông thường khi lâm trận, sĩ quan trong quân đội các xứ khác thường thúc quân"hãy tiến lên", còn sĩ quan Israël lại hô "hãy theo tôi". Cũng như đối với các cộng đồng Do Thái ngoài Israël, chính phủ Israël luôn luôn chủ trương "toàn dân Israël khao khát được liên kết cùng đồng bào", khác hẳn trên kênh truyền hình đối ngoại nào đó, người ta kêu gọi với ngụ ý "Kiều Bào hãy đoàn kết sau lưng (nhóm) chúng tôi" trong khi nơi nơi chính phủ là đại diện duy nhất cho đất nước, cho toàn dân. Và chẳng chính phủ nào dám cuồng ý, cuồng ngôn đánh đồng "chúng tôi và đất nước là Một", "yêu chúng tôi tức yêu nước" hay ngược lại.
---------------------------------------
Tài liệu tham khảo chính:
* Bài Học Israël của Nguyễn Hiến Lê, nxb Nguyễn Hiến Lê - Sàigòn 1969.
* Các sách đã nêu trong bài và Internet.
