Giàu
Giàu
Khi nhắc đến chữ giàu thì ai ai cũng nghĩ đến tiền. Cũng không trách được vì tiền nó thực tế vô cùng. Nói như vậy không có nghĩa là những thứ khác không thực tế mà là vì chúng ta có thể đếm được tiền, đo được tiền, và cân được tiền. Chúng ta có thể gắn một con số như một triệu, hai triệu, hoặc một tỷ hai tỷ cho tiền chứ chúng ta không thể nào gắn một con số cho những thứ khác.
Những thức khác ở đây tôi muốn hàm chỉ là tình cảm, là đức độ, là lòng nhân ái, là kiến thức, là chữ nghĩa, vân vân và vân vân.
Giàu có nghĩa là dư, là có nhiều. Giàu tiền nghĩa là dư tiền, là có nhiều tiền, giàu tình cảm nghĩa là có nhiều tình cảm. Nhưng có bao nhiêu tiền thì được gọi là giàu ? Đối với một tên ăn mày màn trời chiếu đất, có mười đô la trong tay thì đủ điều kiện gọi là giàụ Đối với Bill Gate, vàng thau bạc lượng, có thêm bao nhiêu nữa thì được gọi là giàu ?
Nếu nói về tình cảm, lòng bố thí, kiến thức, và chữ nghĩa thì làm sao chúng ta có thể nói là giàu đây ? Không lẽ tôi gắn cho một con số mà thông báo rằng, "à tôi có khoảng 105lbs tình cảm dồi giàu" hay sao ? Khi nói đến những thứ chúng ta không đo lường được, muốn gắn chữ giàu thì cả là một sự khó khăn.
Tôi không hiểu nghĩa của chữ gì đó, tôi đi hỏi. Ai trả lời được thì tôi cho rằng người ấy giàu chữ nghĩa. Tôi nhớ vài năm trước, Ông Ted Turner có tặng cho Liên Hợp Quốc một triệu đô la, ai cũng vinh danh ông ta giàu lòng bố thí, và tôi cũng có nhớ rằng có bà cụ ở Mississippi làm nghề dọn vệ sinh của một trường đại học nào đó. Bà đi làm dành dụm trong 35 năm trời, tiện tặn được một triệu đô la và bà ta đã biếu hết số tiền đó cho một trường đại học, thì thử hỏi lòng bố thí của bà ta có giàu hơn của Ông Ted Turner không ?
Khi nồi cơm của tôi còn đầy, tôi bới biếu cho tên ăn mày một chén thì thật tôi có lòng thương người quá. Nhưng nếu tên ăn mày đó đem chén cơm hắn đang có và sớt cho một ăn mày khác nửa chén thì sao đây ? Lòng nhân ái của tên ăn mày đó có gấp trăm gấp ngàn lần của tôi hay không ?
Có triệu đô la trong tay thì đủ, có hơn một triệu thì giàu. Cho một tô cơm thì đủ, nhưng ráng cho hơn một tô cơm thì giàu lòng bố thí, biết được lòng mình thì đủ, biết cả lòng người thì giàu sự hiểu biết.
Cho nên khi nói giàu thì chẳng qua chúng ta muốn nói đến cái biên giới. Biên giới của đủ và hơn.
