Chịu Đựng
Bạn đang mạnh khoẻ - dòng đời đang trôi thanh thản nhẹ thênh, bỗng nhiên bạn đối diện với một điều bất ưng ý, một sự kiện bất ngờ lủng củng nào đó làm cho ngày tháng, công việc của bạn tự dưng cũng bị ảnh hưởng theo. Trong nhà có người bị bệnh phải vào nhà thương.
Tôi lại nhớ đến nhà thương ở Việt Nam, nhớ đến bệnh viện nhi đồng, từ phòng nhận bệnh đến phòng chữa trị, đến từng ngóc ngách của bệnh viện , cả cái mùi ngai ngái trong phòng mổ khoảng năm 1978-79. Rồi bệnh viện Sùng Chính, bệnh viện Trưng Vương, Triều Châu - Phước Kiến. Bệnh Viện Từ Dũ những ngày chưa thay đổi cho đến sau này, bệnh viện Cộng Hòa khu Ngã Năm chuồng chó, bệnh viện Sài Gòn đối diện với bùng binh Quách Thị Trang, bệnh viện Chợ Rẫy thuở còn những khu nhà thấp, đến khi xây cao mấy tầng từ viện trợ của Mỹ. Tất cả các bệnh viện tôi biết, không vì tôi yếu ớt hay bị nằm bệnh viện, mà vì tôi đi nuôi bệnh nhiều quá. Vào bệnh viện ít khi nào thấy những khuôn mặt hớn hở, cho dù là bệnh viện Từ Dũ nơi các em bé chào đời. Khuôn mặt của bác sĩ - y tá, không biết sao lại có vẻ lành lạnh. Dù đối với tôi, họ là những người đáng quí trọng. Mạng sống con người trong tay họ.
Ngày xưa vào bệnh viện, nguy cơ không trở về nhà nhiều lắm, nghe chữ vào bệnh viện có nghĩa là sắp sang bên kia thế giới. Nay vào bệnh viện, nhất là ở Mỹ, với kỹ thuật khoa học tiến bộ, tỉ lệ trở về nhà rất cao. Vào bệnh viện đồng nghĩa với sửa sang đổi mới, tim đau, phổi yếu, gan chai, dây thần kinh rối, sẽ được thông tim, sẽ có tim mới, phổi gan cũng mới, rối trí sẽ được gỡ ra, hết đau đầu thống, không cần xuyên tâm liên, lá đu đủ, củ hà thủ ô, trái mướp đắng, trái bưởi, trái bòng. Trong bệnh viện dĩ nhiên phải khác ở nhà, đèn đóm sáng trưng, y tá bác sĩ túc trực ngày đêm, người về kẻ đến. Bệnh nhân được đo nhiệt độ, đo nhịp tim, mỗi khi y tá đổi ca, chưa kể chiếc máy, nối vào lung tung thứ họ dán trên ngực, kim họ đâm sẵn trên tay, chuẩn bị cho việc truyền nước biển, truyền máu, nói chung là vô cùng tiến bộ, toàn là máy máy và máy. Tôi nghĩ ngay cả đến tôi, người vào nuôi bịnh cũng trở thành máy, sau một thời gian liên tục vào ra phòng bệnh. “Máy” có nghĩa là không lo sợ, không nghi ngờ, không thắc mắc, như một con ốc trong bộ máy vận hành nhuần nhuyễn, cuốn theo thế thôi. Tôi vẫn đi làm, đến giờ đã sắp xếp sẽ lái xe vào nhà thương thăm bệnh nhân, sinh hoạt của tôi không có thay đổi gì khác cả, ngoài việc từ chối đi ăn uống, hội họp linh tinh lang tang. Tiền bệnh viện có bảo hiểm lo, chính phủ lo, nên nhiều trường hợp vào bệnh viện vì muốn “chắc ăn” không bị vỡ tim, không bị nghẽn mạch máu. Tính mạng con người quan trọng hàng đầu, kế đến mới là con số trong ngân hàng, con số tuổi.
Và tôi nghe hơn chục lần, lời khen từ các cô y tá là bệnh nhân Á Châu dễ thương, dễ chịu, không hề than van, không hề đòi hỏi dù sau ca mổ thật nặng, thật đau. Chính tôi đã chứng kiến một bà người Mỹ chỉ mổ ruột dư, rên rỉ suốt đêm, bấm nút gọi y tá mỗi mười phút , đòi ăn đòi uống ngay cả đòi hút thuốc. Bà còn hăm he tháo ống truyền nuớc biển bỏ về, nếu không cho bà ra ngoài hành lang hút thuốc! trong khi bệnh nhân người Á Đông nằm cùng phòng, cắn răng chịu đau sau khi bị cắt bỏ tử cung.
Hôm qua tôi lại nghe y tá khen: “Bà thật là dễ thương, lần đầu tôi không bị la vì thay áo cho bệnh nhân”. Thật ra có muốn la cũng có biết phải la như thế nào cho họ hiểu, thôi thì cứ lặng im cho xong, đã bao lâu im lặng bất bình, đã bao lâu được dậy dỗ khép nép, xin vâng. Thật ra nói phải nói cho hết, cũng có người la hét, đòi này hỏi nọ, nhưng nếu tiếng Anh tiếng Tây không chuẩn, sẽ bị người nghe giả vờ không hiểu, lờ đi, rồi cũng xong. Chỉ là một góc nhìn của tôi, cái máy ngồi thu mình trong chiếc ghế, nhìn mông lung qua khung cửa kính từ một bệnh viện có rất nhiều tầng, để suy nghĩ không đòi hỏi, không khiếu nại có là một nguyên nhân của sự chậm phát triển hay không trên đất nước tôi? Nơi đây, trong nhà thương tôi thấy sự tiện nghi thừa thãi, những dụng cụ thật đơn giản nhưng giúp cho bác sĩ - y tá - bệnh nhân, dễ dàng tìm đuợc sự thoải mái và hiệu quả. Có phải nó xuất phát từ những yêu cầu đòi hỏi hợp lý từ bệnh nhân, từ các y tá làm việc trong bệnh viện, từ các bác sĩ, nói chung là từ tất cả mọi người có liên quan, trong cùng một môi trường làm việc chung?
Nhiều lúc mình nên khiếu nại và đòi hỏi, phải không? Tôi sẽ đề nghị nhà thương gắn chương trình truyền hình Việt Nam để các bệnh nhân người Việt đã lớn tuổi, không biết tiếng Anh thoát khỏi những cơn hoảng loạn vì quá căng thẳng, không nghe được âm thanh tiếng mẹ đẻ chung quanh. Tôi sẽ viết vào sổ ý kiến bệnh nhân, tôi sẽ yêu cầu điều đơn giản ấy vì tôi biết khi hỏi sẽ có câu trả lời, khi đòi đúng sẽ được cho. Một mình tôi đòi hỏi có thể không ai nghe, một trăm một ngàn người khác cùng đòi hỏi, cùng đề nghị điều giống tôi sẽ có người nghe, và các cụ cao niên người Việt Nam có cơ hội được xem ti vi trong bệnh viện Mỹ, trong lúc đợi chờ con cháu vào thăm, có mang theo thức ăn được nêm bằng nước mắm hiệu ba con cua.
