Bên sông
Kể từ ngày ba chết, chị nghỉ dạy học trên cao nguyên, trở về nhà với căn bệnh trầm kha. Má tôi buồn lắm, có lẽ má ân hận một điều gì đó đã xa xăm. Bệnh tật khiến chị trở nên thẫn thờ, ít nói, an phận khác xa với tính sôi nổi, cứng rắn của thời chị còn con gái. Tôi không hiểu căn bệnh của chị là bệnh gì, chỉ thấy đêm ngoài thềm gió thổi ào ào, lá rụng đầy sân, và sáng ra tóc chị thì cứ rụng dần như lá. Chị Hai là chị ruột tôi, chị rất đẹp, da trắng bóc như trứng gà. Còn tôi, so với chị một trời một vực, có lẽ vì thế mà ba tôi thương chị nhiều hơn. Đến nỗi, chị ít khi được rời khỏi nhà, ngoại trừ thời gian cắp sách đến trường. Theo má kể : Ba tôi người Phong Điền ( Thừa Thiên – Huế ), vùng đất khô cằn nhưng cũng là nơi sản sinh ra nhiều cung tần cho các triều đại vua chúa nhà Nguyễn.
Ba tôi rời quê hương lúc lên chín, trôi giạt qua nhiều dòng sông, qua nhiều làng mạc, thành thị cho đến lúc lớn lên. Ba má tôi lấy nhau hồi còn nghèo xác nghèo xơ. Má tôi người Cái Răng ( Cần Thơ )- gia đình ông bà ngoại mấy đời sống bên dòng sông Hậu ngọt ngào phù sa, mênh mông màu xanh cây lá, màu tim tím của bông lục bình. Ba tôi dáng người khắc khổ, khô khan, trầm lặng. Má thanh mảnh, cao ráo nhưng không đẹp lắm. Vậy mà… chị Hai tôi không hiểu giống ai, chị đẹp lạ lùng, khiến bao chàng trai làng chết mê, chết mệt.
Ngày đó, dân làng không ngớt xì xào một cách hồn nhiên, hồn nhiên đến ác độc rằng : Chị Hai tôi là đứa con của một người đàn ông xuôi ngược thương hồ trong một đêm ăn nằm cùng má tôi, lúc ba đi làm ăn xa. Sự hồn nhiên ác độc của thói đời, lâu dần bám sâu, mọc rễ vào tâm hồn ba tôi- người đàn ông bao dung, nhưng cũng đầy độc đoán. Càng ngày, ba càng buồn, càng lầm lì không hé răng. Cho đến một hôm… nhà tôi tổ chức đám giỗ ông nội thật linh đình. Ba tôi mời mọi người từ đầu làng đến cuối xóm dự. Sau khi tất cả ăn uống xong, ba lặng lẽ đặt lên bàn thờ một con dao bén ngót và một tộ vôi sống. Ba kêu má đứng giữa nhà và dùng sợi dây thừng trói nghiến má tôi thật chặt rồi cao giọng nói :
- Thưa bà con cô bác, trong thời gian tôi vắng nhà, bà con cô bác có ai thấy vợ tôi ngủ với trai, hoặc có chứng cớ gì chứng tỏ con Hoa không phải là con tôi. Xin bà con vui lòng lên tiếng cho tôi biết, tôi sẽ gọt đầu bôi vôi vợ tôi để tạ tội cùng ông bà tổ tiên vì sự nhục nhã này.
Má tôi đầm đìa nước mắt, thề trước bàn thờ tổ tiên không bao giờ ăn ở một lòng hai dạ với ba. Dân làng nhìn nhau im lặng, không ai hó hé một lời. Ba tôi lạnh lùng nói tiếp :
- Nếu đã không ai thấy, không ai có chứng cớ về chuyện vợ tôi. Xin bà con cô bác từ nay đừng lời ra, tiếng vào làm cho gia đình tôi lục đục không hòa thuận. Tôi nhất định không để yên.
Từ ấy, không còn ai ì xèo nữa…
Bây giờ ba tôi đã chết. Chị Hai thường ngồi hàng giờ trước hiên nhà, ngắm những bông Ngọc Lan trắng muốt, tỏa mùi thơm dìu dịu, chốc chốc lẩm bẩm một mình. Hoặc chiều chiều chị hay đi dọc theo bờ sông, vừa đi vừa thì thầm như trò chuyện cùng người nào đó ở cõi hư vô, rồi chị bật khóc nưc nở. Đám trẻ con trong làng chạy bám đàng sau, hò reo : “ Cô điên, cô điên…”. Nhìn cảnh ấy, tôi xót đau quặn thắt ruột gan. Đôi lúc trời mưa, chị đứng bên bờ sông, ướt hết áo quần vẫn không nhúc nhích. Tôi bực bội kéo chị về nhà, miệng chị lầu bầu :” Mưa…mưa, chẳng bao giờ còn gặp lại”. Tôi cáu gắt, lau khô người chị và thay quần áo. Lúc đó, má tôi chỉ biết khóc khi nghe tôi cằn nhằn chị. Tôi cố tìm hiểu ẩn tình nào đó của chị, mà má tôi cố tình giấu giếm. Nhưng chịu thôi. Thương chị vô vàn khi nhìn mái tóc một thời nổi tiếng đẹp nhất làng của chị ngày một vơi dần. Mỗi sáng má tôi thường gom tóc của chị bỏ vào một túi lụa nhỏ cài kim băng thật kỹ. Tôi chẳng biết má nhặt tóc để dành làm gì ? Hay là ý của má thích tẩn mẩn như vậy ? Vì đôi khi, có những điều thật hạnh phúc mà người ta tìm thấy qua hành động nhỏ nhặt của mình. Có lẽ má tôi nằm trong trường hợp đó chăng ?
Thế rồi tôi lập gia đình. Hôm đám cưới, pháo nổ giòn tan, xác pháo đỏ một mảng sông trôi bập bềnh trên mặt nước trong xanh. Chị tôi bỗng dưng cười cười, khẽ nói : “ Cô dâu đẹp ghê !”. đấy là lần duy nhất cũng là lần cuối chị cười tươi và đẹp như thời con gái mới lớn của chị. Tôi có linh cảm điều gì đó bất ổn trong nụ cười kia. Lấy chồng, theo chồng ở riêng cách nhà má gần 30 cây số. Thỉnh thoảng tôi mới có dịp về thăm má, thăm chị những ngày giỗ, hoạc tết. Sống hạnh phúc, ấm êm bên chồng, tôi hình như quên hẳn chị. Đúng là, người ta sẽ dễ dàng thờ ơ với nỗi đau của người khác khi họ được hưởng hương vị ngọt ngào đầy thương yêu của chồng con. Lần thứ ba, tôi về thăm chị cũng là lúc bệnh chị trở nặng. Chị nằm bẹp dí trên giường, thân hình tiều tụy chẳng khác con mắm khô. Đôi mắt nhắm nghiền đầy giọt lệ.
- Chị Hai ơi, em về thăm chị nè.
Nghe tiếng tôi, chị mở mắt, đôi mắt lờ đờ rực sáng long lanh. Chị vói tay lên đầu, run rẩy cầm chiếc hộp nhỏ xinh xắn, rồi mò mẩm lôi dưới gối lên quyển nhật ký màu xanh. Chị ra dấu cho tôi bước tới gần, nắm lấy bàn tay tôi chị khóc. Một lúc lâu, chừng như bớt xúc động, chĩ chậm rãi nói :
- Hương này, chị nhờ em một việc nhé. Em đọc quyển nhật ký của chị, em sẽ hiểu. Nếu ngày nào anh Nghị trở lại, em trao quyển nhật ký và chiếc hộp đựng nhúm tóc thời con gái ngày xưa, chị và anh Nghị đã cắt tóc thề. Em hãy nói, chị mãi mãi chung thủy đợi chờ, mãi mãi nhớ anh ấy…
Giọng chị nhỏ dần rồi im bẵt, đôi môi mấp máy như muốn nói thật nhiều chuyện mà chị giữ kín trong lòng tự bấy lâu. Như ngọn đèn cạn dầu, chị không còn sức dặn dò thêm. Bấu chặt tay tôi, chị mỉm cười. Nụ cười méo mó chẳng còn được nguyên vẹn giữa đôi môi héo úa rồi bất động. Tôi òa khóc. Má vuốt mắt chị, khoé mắt trào ra hai dòng lệ chảy xuống đôi má hóp. Má không còn nước mắt để khóc, bởi má đã chuẩn bị cái giây phút cuối cùng này. Và tôi đã hiểu nỗi đau của chị qua những dòng nhật ký. Nỗi đau thời con gái, nỗi đau của hai người : của anh Nghị và chị Hai. Một tình yêu đầu đời đã không thành duyên, thành nợ vì má tôi ngăn cấm. Chị Hai ơi ! Em sẽ thực hiện cho bằng được lời trối trăng của chị, nếu một ngày nào đó anh Nghị trờ lại miền quê xưa…
Mùa Hạ lại về bên sông. Tôi thẫn thờ nhìn những chiếc ghe neo bến đậu. Lòng tôi ngẫm nghĩ, tự hỏi : “ Mùa Hạ này, không hiểu anh Nghị về không ?”
