PHIÊN TÒA CUỐI NĂM
1.Vô tình.
Tôi vào thư viện Tổng Hợp ( Thư viện Quốc Gia ) tìm xem các cuốn sách tôi cần cặp nhật một số dữ liệu để bỗ túc cho việc tôi viết bài. Suốt buổi sáng trong phòng đọc sách, một vài chi tiết nhỏ chỉ hổ trợ tôi được vài dữ liệu cần tìm, cái chính tôi cần tìm cũng chưa tìm được. Nhìn lại đồng hồ đã thấy đến giờ ăn trưa. Tôi thì chưa muốn về nhà vào lúc nầy. Bước vào căn tin của thư viện, ăn chớp nhoáng bữa trưa cho xong rồi ra. Buổi trưa quá nóng lại đứng gió, tôi tìm một ghế băng đá khuất dưới cây bông sứ - trong thư viện – ngồi đây bên các sinh viên trẻ tuổi lại nhớ về thời tuổi trẻ của mình như các cô cậu đang ôm sách vở nhà trường, bây giờ. Tôi suy nghĩ mông lung về thời quá khứ. Thời cơm cha áo mẹ, chỉ biết dán chặt mắt vào những con chữ, nào đâu biết nhớ nhung, sầu khổ hoặc bon chen cơm áo gạo tiền, hay náo nức lợi danh như bây giờ. Ai níu được thời gian để trả tôi về thời cắp sách mộng mơ, của một thời ép bướm, ép hoa vào nhật ký, thời trao nhau lưu bút, thời thương ve sầu nhớ phượng đỏ mỗi khi tạm chia tay mấy tháng lúc hè về. Còn chăng chỉ là kỷ niệm - một kỷ niệm tuyệt vời của một thời đi học.
Thỉnh thoảng tôi lại có những giây phút lang thang – một mình – không chủ đích. Đầu óc miên man, chân bước đi vô hồn không định hướng như một gã mộng du đang bị kẻ vô hình dẫn dắt. Không biết ai đã đưa lối dẫn đường, tôi bước vào tòa án trên đường Nguyễn Thị Minh Khai ngồi dự thính như một vị khách không mời.
Suốt buổi ngồi nghe phiên xử vụ án buôn bán “ hàng trắng ” của một nhóm người, trong đó có cô gái trẻ khá đẹp tuy không son phấn và đang trong quần áo can phạm. Sau mấy tiếng đồng hồ chất vấn, tự khai, nêu cụ thể nhân chứng vật chứng, những lời bào chữa của vị luật sư được chỉ định - không do gia đình mời - sau khi nghị án của hội đồng xét xử và lời phán sau cùng của vị chánh án, cô gái lảnh một bản án 20 năm tù về tội danh mua bán heroin – chất độc nguy hiểm gây thảm họa giết người. Người mẹ - với chiếc áo bà ba hoa tím, quần đen truyền thống – ngất xỉu ngay sau khi nghe lời tuyên án. Và cô gái với ánh mắt dửng dưng không mải mai xúc động khi nhìn cảnh tượng mẹ mình ngất đi. Mọi phương pháp sơ cứu cho người đàn bà bất hạnh trong khi cô gái được đưa đi khỏi phòng xét xử. Tôi nhớ mãi ánh mắt xa lạ thản nhiên, lạnh lùng vô tâm của cô gái – tôi cũng quá bất ngờ và buốt đau bởi ánh mắt đó. Tại sao lại có một đứa con quá hờ hững với mẹ mình như thế ?!
Câu dưỡng dục cù lao sao ai nở quên:
Mây trời lồng lộng không phủ kín công Cha
Nước biển mênh mông không đông đầy tình Mẹ
hoặc :
Công Cha như núi Thái Sơn
Nghĩa Mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ Mẹ kính Cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.
Những câu ca dao mà lúc học vỡ lòng, chính tôi cho tới giờ nầy đã thấm nhuần cũng như nhớ mãi sáu chữ đã khắc ghi vào trí óc tôi :
Tiên học Lễ - Hậu học Văn
Ngày tôi mới học đánh vần đã được các “dì phước” dạy đi dạy lại trước khi bước vào lớp học đầu tiên - câu trên. Sao bây giờ nhìn thấy cảnh đứa con quá thờ ơ với mẹ khi ngất xỉu, tôi lại ít nhiều có cảm tình với người mẹ và phần nào không đồng tình với ánh mắt xa lạ ấy, mặc dù tôi chưa nắm rõ được vấn đề giữa hai mẹ con họ. Tôi thật sự xúc động khi nhìn thấy người mẹ ngất đi với trạng thái bàn tay phải vói theo vô vọng. Trực giác cho tôi biết có vấn đề trong tình cảm giữa hai mẹ con, và tôi nghĩ sẽ không khó gì mấy nếu tôi cố tình muốn tìm biết địa chỉ của người đàn bà – một người mẹ đau khổ đã ngất khi nghe bản án của đứa con.
*
* Mời xem tiếp phần sau.