Từ HÀO ĐÌNH đến BÁ ĐA


ÔN CỐ TRI TÂN : Từ HÀO ĐÌNH đến BÁ ĐA
PHẢN KHÁCH VI CHỦ hay SA LẦY TRONG... CÁT ?

Nội Dung

I-Sơ lược về trận HÀO ĐÌNH thời TAM QUỐC - Lục Tốn phá Thục

II-Sơ lược về chiến dịch HÁN TRUNG của 2 vị tướng già HOÀNG TRUNG , NGHIÊM NHAN thời Tam Quốc

III-Chiến dịch BÁ ĐA – “Phản khách vi chủ” hay “Sa lầy trong cát” ?
----------------------

I-Sơ lược về trận HÀO ĐÌNH thời Tam Quốc - Lục Tốn phá Thục

Thời Tam Quốc ở Trung Quốc trước sau có ba trận đánh lớn , đó là các trận Quan Độ ( 10 vạn quân Tào Tháo đại phá 100 vạn quân Viên Thiệu), Xích Bích ( 15 vạn liên quân Ngô-Thục của Chu Du, và Gia Cát Lượng cả phá 83 vạn quân Tào Tháo) và Hào Đình (15 vạn quân Ngô của Lục Tốn đánh tan 70 vạn quân Thục của Thục chúa Lưu Bị). Cả ba trận này đều có đặc trưng chung là :

-Lực lượng ít ỏi hơn đại phá lực lượng đông hơn , mạnh hơn mình gấp bội
-Lực lượng cố thủ tiêu diệt lực lượng tấn công chỉ bằng MỘT trận tổng phản công duy nhất
-Các tướng lãnh mưu trí đã giành thắng lợi tuyệt đối trước các nhà cầm quân chủ quan, ngạo mạn, kiêu căng, khinh địch . 
Trong đó điểm nổi bật là bên thua đã bố trí quân sai lầm nghiêm trọng về mặt chiến lược, và bên thắng đã biết khoét sâu vào sai lầm đó, biến những khiếm khuyết ấy trở thành tử huyệt .

Trận đánh HÀO ĐÌNH giữa Ngô và Thục có thể tóm tắt thành ba giai đoạn

1-Giai đoạn Thục chúa Lưu Bị ưu thế :

Sau khi thành Kinh Châu của Thục bị tướng Ngô Lã Mông bất thần đánh úp, tướng chỉ huy Kinh Châu Hán Thọ Đình Hầu Quan Vân Trường (em kết nghĩa Đào Viên của Thục chúa Lưu Bị) thua trận bị vây hãm ở Mạch Thành, rồi bị bắt sống, sau đó cả 2 cha con đều bị chém, quan hệ Đồng Minh giữa Ngô Thục đã biến thành thù địch, không thể vãn hồi.

Bất chấp sự can ngăn của các triều thần lương đống (như Gia Cát Lượng, Triệu Tử Long) Lưu Bị quyết tâm đem 70 vạn quân Thục ... “Diệt Ngô trước, diệt Nguỵ sau”, ... “thù của em trẫm là mối thù bất cộng đới thiên”, ... “Không lấy được đầu Tôn Quyền làm sao nhìn mặt em trẫm dưới suối vàng”.

70 vạn quân Thục rời Xuyên với một khí thế vũ bão, đánh đâu thắng đấy. Quân Ngô thua tan tác, nhiều đại tướng tiếng tăm như Cam Ninh, Phan Chương, Mã Trung đều tử trận. Vua Ngô Tôn Quyền một mặt phải cho sứ giả sang Thục “xin trả lại Kinh Châu, ... cầu hoà trong thế yếu”, chấp nhận hầu hết các yêu sách của quân Thục, một mặt phong cho gã thư sinh Lục Tốn lên làm... Đại tướng!

Thục chúa Lưu Bị không chấp nhận cho hòa, trước sau một mực đòi san bằng Giang Đông thành bình địa, chém được vua Ngô Tôn Quyền mới chịu thôi.

2-Giai đoạn cầm cự

Mệnh lệnh đầu tiên của Lục Tốn là “cố thủ”, “không được ra đánh”, mặc cho quân Thục nghênh ngang... Ba quân tướng sĩ nước Ngô thảy đều không phục, cho rằng Lục Tốn nhát gan, sợ Thục, nhưng cũng phải ấm ức mà chấp hành....

Suốt nửa năm trời KIÊN THỦ, Lục Tốn nhất quyết không đánh một trận “quy ước” nào, khiến cho chiến lược tấn công càn quét của Thục chúa bị phá sản, khí thế quân Thục mỗi ngày một suy dần. Quân Thục bị cầm chân ở Di Lăng, Hào Đình không thể tiến lên được, thời tiết khi ấy đã chuyển sang Hạ, ba quân khốn khổ vì dịch bệnh và cái nóng gắt gao hành hạ, việc tiếp liệu từ Xuyên ra không ít khó khăn vì đường sá xa xôi.

Trong bối cảnh “tiến không được, thoái không xong” ấy, Lưu Bị lại phạm phải một sai lầm nghiêm trọng: Cho quân bố trí thành 40 trại liên dinh, tìm chỗ có cây cối bóng mát hạ trại, việc quân xem như tạm nghỉ, chờ sang Thu Đông mát mẻ hơn sẽ tiến quân

Trong khi đó, với thế trận KIÊN THỦ, chia cắt địch quân, chặn đường tiếp liệu, luồn lách vào hậu phương quân địch, bao vây vu hồi, đột phá tung thâm, Lục Tốn từng bước một giành lại thế bình ổn cho quân Ngô .

Trận tổng phản công của Lục Tốn

Đúng vào lúc Lưu Bị cho quân hạ trại nghỉ ngơi ấy, Lục Tốn hạ lệnh tổng phản kích, chỉ trong một đêm dùng HỎA CÔNG đốt sạch 40 trại liên dinh, phá tan quân Thục, tướng chỉ huy thủy quân Hoàng Quyền tuyệt vọng hàng... Nguỵ , nhiều đại tướng Thục chết trận, bản thân Thục chúa cũng chạy tan tác về thành Bạch Đế rồi sau đó không còn mặt mũi nào về kinh thành, chết tại thành này. Lực lượng Thục sứt mẻ nghiêm trọng, vĩnh viễn không thể phục hồi.

Trận Hào Đình xảy ra ở Trung Quốc thời cổ đại, cách nay gần 2000 năm, nhưng những bài học “thắng thua” rút ra từ trận đánh ấy mãi đến tận ngày nay vẫn còn nguyên giá trị.

II-HOÀNG TRUNG và chiến thuật “PHẢN KHÁCH VI CHỦ” trong chiến dịch Hán Trung , thời Tam Quốc

Cũng thời Tam Quốc, trước trận Hào Đình ít năm, khi Lưu Bị từ Tây Xuyên xua quân sang chiếm Hán Trung của Tào Tháo, hai vị tướng già của Thục lúc ấy là HOÀNG TRUNG và NGHIÊM NHAN cũng lâm vào tình thế tương tự như Lưu Bị ở trận Hào Đình

Quân Tào khi ấy là chủ nhân đất Hán Trung, lực lượng bố phòng dày đặc và nghiêm ngặt. Tướng chỉ huy quân Tào là Hạ Hầu Uyên, em họ Tào Tháo, là một vị tướng “đa mưu túc trí” , lại được sự tiếp tay của viên phó tướng rất khôn ngoan, đầy mưu lược là Trương Cáp, vốn là một viên mãnh tướng bậc nhất thời đó. Quân Tào chủ trương KIÊN THỦ chờ thời cơ, lấy núi Định Quân làm trung tâm phòng ngự

Quân Thục của Hoàng Trung và Nghiêm Nhan lúc ấy lâm vào thế bất lợi, tiến đánh thì sẽ bị tổn thất lớn lao, vì địch quân có lợi thế về địa hình, lại “Dĩ dật đãi lao” (lấy quân nhàn hạ đánh quân đi xa mệt mỏi)... Kéo dài thì gặp khó khăn về tiếp liệu, và tinh thần quân sĩ sa sút... Lui về cũng không được

Trong tình huống khó khăn ấy Tham quân PHÁP CHÍNH đã đề xuất chiến thuật “PHẢN KHÁCH VI CHỦ” xuất sắc: “Mình là khách, nhưng phải biến thành chủ, để cho kẻ địch vốn là chủ, phải biến thành khách!” Cụ thể là không đánh núi Định Quân, không sa vào thế trận cài đặt sẵn của quân Tào, mà chủ động tiến lên công kích những kho lương, những đơn vị lẻ loi của quân Tào, và... thẳng tiến về Hán Trung, lấy đồ tiếp liệu của địch nuôi quân của mình, một mặt chọc tức buộc Hạ Hầu Uyên phải ra đánh, để cứu viện cho những cánh quân lẻ loi.

Chiến thuật “Phản khách vi chủ” ấy thành công vang dội: Hạ Hầu Uyên nếu cứ kiên thủ ở núi Định Quân thì sẽ mất hết các vị trí khác, cuối cùng buộc phải ra đánh và bị Hoàng Trung chém chết ở chân núi Định Quân, phó tướng Trương Cáp thua chạy thẳng một mạch về tận Hán Trung!

Chiến thuật phá thế kiên thủ ấy của Pháp Chính và Hoàng Trung mãi mãi còn để lại giá trị đến muôn đời... Tiếc cho Thục chúa Lưu Bị trong trận Hào Đình đã không biết khai thác điểm chiến thuật ấy, để cho Lục Tốn có cơ hội lập nên công trạng muôn thuở vậy!

III-Chiến dịch BÁ ĐA 2003

Gần hai ngàn năm sau trận Hào Đình, người đương thời lại có cơ hội quan sát một tình huống chiến lược tương tự

-Một bên là hơn 30 vạn liên quân Anh-Mỹ, với ưu thế tuyệt đối về Phi-Pháo, với hỏa lực vượt trội về mọi mặt, với nguồn tiếp liệu hầu như vô tận, với các trang bị kỹ thuật cao cấp bậc nhất, mà cánh quân tiên phong khoảng 10 vạn người thọc sâu vào đất Iraq, bỏ qua nhiều thành thị, vượt qua và bỏ lại nhiều vị trí cố thủ ở phía sau, thẳng tiến về đầu não BÁ ĐA, lấy bom, pháo, hỏa tiễn làm lực lượng chủ công, nhằm tiêu diệt tinh thần phản kháng của người Iraq.

-Một bên là quân dân Iraq, bố trí dày đặc kiên thủ trong các thành phố Um Qasr, Basra, Nassirya, Karbala, Najab, và cả Bagdad chờ đợi liên quân Anh Mỹ tiến vào trận địa chuẩn bị trước của mình, chỉ cho những toán quân nhỏ đánh phục kích, đột kích, cảm tử vào các đoàn xe hậu cần, quân chủ lực tinh nhuệ phân tán mỏng vu hồi vào hậu quân của liên quân, phát động chiến tranh nhân dân lấy du kích, đột kích làm vũ khí chủ yếu để chống lại sức mạnh áp đảo về hỏa lực, về vũ khí của liên quân.

Quả thật tình huống một bên công -bạo công- và một bên thủ -kiên thủ- đã hình thành. Người đương thời quan sát và tự hỏi điều gì sẽ xảy ra ?

1-Liệu phía Iraq có được một Lục Tốn biết kiên trì phòng ngự và chớp thời cơ phản công xuất sắc hay không?

2-Có phải tướng Mỹ Tommy Franks đang thực hiện chiến thuật “Phản khách vi chủ” ? Hay quân Anh-Mỹ đang “sa lầy trong... cát” ?

3-Mười vạn quân tiên phong - mũi thọc sâu - của liên quân phải chăng là lực lượng dàn trải ra mênh mông, cố ý... hở sườn, nhử cho quân Iraq ra đánh? Hay đó là một cách bố trí quân sai sót, phô hết các nhược điểm ra cho quân địch công kích?

Bài viết này chỉ là PHIẾM LUẬN, NHÀN ĐÀM mà chơi thôi, với tính cách là ÔN CỐ TRI TÂN (xem chuyện đời xưa, biết chuyện đời nay) tất nhiên không thể đưa ra câu trả lời, cũng không hề thiên vị bên nào. Những sai sót hoặc bất đồng - nếu có - cũng xin được các bậc thức giả, cao minh bỏ quá đi cho, và xin miễn phần... tranh luận

HSN trân trọng


Trang Chính
Văn | Thơ | Nhạc | Tác Giả