Mộng Dưới Hoa

Trên sân khấu của nhà hàng Như Ý, tôi nhìn người nam ca sĩ có gương mặt quen thuộc, có cái nhân dáng quen thuộc và lời ca tiếng hát đó cũng quen thuộc nốt. Xin thưa đó chính là giáo sư Trương Ngọc Quý. Bằng tiếng ca ngọt ngào, du dương mang một ước mơ về tình yêu mà người thi sĩ gửi gấm trong thơ, người nhạc sĩ ký thác nỗi cảm tác trong từng nốt nhạc, cũng như người ca sĩ cố gắng lột tả trọn vẹn nỗi bâng khuâng khi là tình nhân, hay nỗi dịu dàng khi gần người yêu, và trong nỗi cảm nhận miên man của cử tọa đang lắng nghe, tôi cho là cả bộ ba Đinh Hùng, Phạm Đình Chương và Trương Ngọc Quý thật là một sự kết hợp tuyệt diệu. Bài "Mộng Dưới Hoa" hình như là một trong những nhạc phẫm mà ông thích thú khi hát, nên ông thường ca bài này. Ca sĩ Trương Ngoc Quý bắt nhịp 4/4, chậm rãi, gọn gàng qua hợp âm Rê trưởng, ông hát trong nỗi say đắm:

“Chưa gặp em tôi vẫn nghĩ rằng
Có nàng thiếu nữ đẹp như trăng
Mắt xanh lả bóng dừa hoang dại
Âu yếm nhìn tôi không nói năng

Ta gặp nhau yêu chẳng hạn kỳ
Mây ngàn gió núi đọng trên mi
Áo bay mở khép niềm tâm sự
Hò hẹn lâu rồi, em nói đi…”

GS Quý là người mang bản tính luôn luôn vui vẽ và thích dí dỏm khi làm MC, ông trẻ trung trong giọng nói. Ban nãy ông nói những dòng giới thiệu về những nhạc phẫm phổ thơ mà ông ưa thích như:

"Phạm Đình Chương đã có một hạnh phúc khi tìm được bài thơ tiêu biểu và hay của Đinh Hùng để phổ nhạc. Phạm Duy cũng có hạnh phúc khi phổ bài thơ "Ngậm Ngùi" của Huy Cận. Và Ngô thụy Miên cũng có một hạnh phúc khi phổ bài thơ "Áo Lụa Hà Đông của Nguyên Sa. Tôi không phải là nhạc sĩ, nhưng là một cựu giáo sư của đại học KTMD, hôm nay tôi cũng có một hạnh phúc vì tôi được hàn huyên và cũng hát cho nhau nghe với những cựu sinh viên KTMD. Tôi xin cám ơn những anh chị trong ban tổ chức đã bỏ công và của để chúng ta có được dịp họp mặt đầy ý nghĩa và thân mật này. Sau đây là một ca khúc đã được một số nhà phê bình về âm nhạc coi là một trong những bài tình ca tuyệt đẹp của nền tân nhạc Việt Nam, một sự hòa hợp tài tình giữa thơ và nhạc. Kính mời quí vị và các bạn bước vào khu vườn hoa hạnh phúc mang tên "Mộng Dưới Hoa", thơ Đinh Hùng, nhạc Phạm Đình Chương”. Đó là vị gia’o sư mà tôi có dịp theo học lớp toán kinh tế do ông giảng dạy. Khi ông đứng lớp ông vẫn vui vẽ như khi ông làm MC, nhờ đó lớp học mang không khí sinh động.

Bây giờ tôi nghe tiếng ca bằng những tình tự hạnh phúc nối tiếp:

“Nếu bước chân ngà có mỏi
Xin em dựa sát lòng anh
Ta đi vào tận rừng xanh
Vớt cánh rong vàng bên suối

Ôi, hoa kề vai hương ngát mái đầu
Đêm nào nghe bước mộng trôi mau
Gió ơi, gửi gió lời tâm niệm
Và nguyện muôn chiều ta có nhau"

Bài hát này được nhạc sĩ Phạm Đình Chương phổ từ năm 1957, theo bài thơ "Tự Tình Dưới Hoa", bài thơ có 7 chữ, trong khi Phạm Đình Chương chỉ dùng 6 nốt nhạc trong bài slow mà nguồn cảm hứng của nhạc chợt đến, nhà thơ Đinh Hùng đồng ý sửa lại lời cho vừa vặn và sau cùng họ đồng ý chọn tên cho bản nhạc là "Mộng Dưới Hoa".

Hôm đó nhóm cựu sinh viên anh chị em chúng tôi họp mặt tại nhà hàng Như Ý cho mùa hè hội ngộ, thầy Ngọc Quý trình bày tiếp nhạc phẩm hay vượt thời gian là "Chiều", nhạc Dương Thiệu Tước, thơ Hồ Dzếnh. Tôi nhận xét dù ông đang hướng về lứa tuổi "Thất thập cổ lai hy", nhưng tâm hồn ông vẫn vui tính, vãn trẻ trung, rất hoà đồng với những người trẻ như những năm giảng dạy tại đại học Kinh tế Thương mại Minh Đức.

Có một lần ông ca bài “Áo Lụa Hà Đông”, ông ngâm thơ xong rồi ca. Giọng ca của ông trong trẻo, khi lên cao rồi xuống thấp, rất đúng tông đúng nhịp và nhạc lý của ông rất vững vàng. Ông nói ông thích nhạc Ngô Thụy Miên. Thơ Nguyên Sa có lẽ được người phổ nhiều nhất là nhạc sĩ Ngô Thụy Miên. Đó lại là sự trùng hợp ý thích của ông theo tôi nghĩ. Tôi đồng ý với giáo sư Quý "Áo Lụa Hà Đông" là một bài thơ duyên dáng của Nguyên Sa và là một trong những “top hit” của anh Ngô Thụy Miên:

"Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát
Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông
Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng
Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng

Anh vẫn nhớ em ngồi đây tóc ngắn
Mà mùa Thu dài lắm ở chung quanh
Linh hồn anh vội vã vẽ chân dung
Bay vội vã vào trong hồn mở cửa

Em chợt đến, chợt đi, anh vẫn biết
Trời chợt mưa, chợt nắng chẳng gì đâu
Nhưng sao đi mà không bảo gì nhau?
Để anh gọi tiếng thở buồn vọng lại..."

Mùa Thu ngày xưa có em để tóc ngắn, mùa Thu ngày xưa em trong màu áo lụa Hà Đông xinh xắn để người tình mãi tương tư. Giọng người ca sĩ chùn xuống như nhớ về người mà anh vẫn yêu vô cùng:

"Em ở đâu, hỡi mùa Thu tóc ngắn?
Giữ hộ anh màu áo lụa Hà Đông
Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng
Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng
... Anh vẫn yêu màu áo ấy em ơi"

Một bài ca khác nằm trong số những bài mà tôi được biết GS Quý thích được nhạc sĩ Phạm Duy phổ thành nhạc. Đó là ca khúc “Ngậm Ngùi”, thơ Huy Cận:

"Nắng chia nửa bãi chiều rồi
Vườn hoang trinh nữ khép đôi lá rầu
Sợi buồn con nhện giăng mau
Em ơi hãy ngủ anh hầu quạt đây..."

Là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất của trường phái Thơ Mới, thơ Huy Cận mang âm hưởng riêng, mang một bản sắc mới lạ, điển hình như bài "Ngậm Ngùi", thơ có chiều sâu của mối tình nhiều lãng mạn, cũng như chất chứa cả hồn tương tư. Thơ Huy Cận quả thật mang nét chấm phá mới lạ trong khung cảnh chuyển tiếp từ những thập niên 30 và 40 dấy lên trong vườn thơ Việt Nam. Trong cái lãng mạn cao độ của cái không khí thơ phóng khoáng trong ý hay lời và mang cấu trúc của thơ tự do, nó có thể mang một nỗi buồn sâu thẫm, bâng khuâng, sầu thảm, hay mang nét tương tự của thơ phương Tây, của một Shakespeare, một Jacques Prévert, một Paul Verlaine, một Félix Avers, một Beaudelaire, một Lamartine hay một Appolinaire, những nhà thơ thuộc khuynh hướng thơ yêu đương say đắm, một loại thơ lãng mạn vô biên. Ta hãy nghe tiếp thơ Huy Cận, nhạc Phạm Duy, trong âm vang bên tai tôi là giọng ca của vị thầy khã kính của tôi, ông ru đối tượng yêu thương hãy ngủ bên tay quạt, lời ru miên man, nhịp nhàng, chút ngọt ngào, chút dấu yêu và này em, hãy “Ngủ đi em, ngủ đi em...”:

"Lòng anh mơ với quạt này,
trăm con chim mộng về bay đầu giường.
Ngủ đi em mộng bình thường,
ngủ đi em mộng bình thường.
Ru em sẵn tiếng, thùy dương đôi bờ.
Ngủ đi em, ngủ đi em.

Ngủ đi mộng vẫn bình thường
À ơi có tiếng thùy dương mấy bờ
Cây dài bóng xế ngẩn ngơ
Hồn em đã chín mấy mùa buồn đau
Tay anh em hãy tựa đầu
cho anh nghe nặng trái sầu rụng rơi"

Đó là đôi dòng về tiến sĩ Trương Ngọc Quý, vị giáo sư toán của tôi ngày xưa. Sau khi bôn ba ra xứ ngoài, tôi gặp ông trong nỗi vui mừng vì tình thầy trò xưa, tôi gặp ông trong ngạc nhiên vì ông làm một MC duyên dáng trong những câu nói mang nhiều hồn thơ, và tôi gặp ông trong thích thú vì ông còn là một ca sĩ chuyên trị nhạc tình, mà tình thì phải "mùi tận mạng" trong say đắm như một "Mộng Dưới Hoa" của Đinh Hùng, hay một "Áo Lụa Hà Đông" của Nguyên Sa hay một "Ngậm Ngùi" của Huy Cận mang nét chất ngất men yêu thương.

• Viết tặng tiến sĩ Trương Ngọc Quý với tâm tình "Nhất tự vi sư, Bán tự vi sư", trong nỗi lòng ưu ái và ngưỡng mộ vị giáo sư có đam mê về thi ca và âm nhạc "mùi tận mạng". Bài viết cũng xin gửi tặng cố vấn Trương Ngọc Quý sinh hoạt trong Nhóm Thân Hữu Đồng Tâm, cũng gửi nhà văn Doãn Quốc Sỹ, Tạ Xuân Thạc, Trần Thy Vân, Diệp Minh Nguyệt và các hội viên Đồng Tâm khắp nơi.

Việt Hải Los Angeles

Trang Chính
Văn | Thơ | Nhạc | Tác Giả