"Cái Thằng Kỳ Lạ Quá!"
"Cái thằng chi kỳ lạ quá!" Hễ mỗi lần nhận được điện thư của nó, lúc nào ngay trên đầu, góc phía phải của trang điện thư cũng hiện diện hàng chữ trong dấu ngoặc kép, rằng - Tao không tranh luận chính trị với mày, đây chỉ là vấn đề thuộc cuộc sống đời thường hôm nay. Ban đầu, tôi đọc câu viết ấy, tôi rất lấy làm khó chịu, đến cau mày! Nhưng miết rồi cũng quen, dù chưa một lần tôi tìm hiểu lý do vì đâu nó có câu viết ấy như một châm ngôn, như kim chỉ nam.
"Cái thằng chi kỳ lạ quá!" là bạn thuở hàn vi với tôi đấy. Mỹ, là tên nó, nhưng bây giờ tôi cố vô tình gọi nó bằng biệt danh dài thoòng: "Cái thằng chi kỳ lạ quá!" Bởi chính nó đã nói với tôi, phải chi nó đừng có cái tên Mỹ thì có lẽ nó đã được sống ở Mỹ như tôi, chứ đâu phải chịu cảnh lận đận ở quê nhà. Nó đã tự trách, từ lúc nó chào đời, bố mẹ đã khoác lên người nó cái tên Mỹ, thành ra đã ba lần, bẩy lượt tìm đường sang Mỹ, lần nào cũng bị kẹt lại! Nó lên giọng bói toán: -Tên là Mỹ, hòng đi Mỹ thì chỉ đứng dậm châm tại chỗ là đến Mỹ rồi! Và... không kỳ lạ sao được, khi khổng khi không lại giở giọng: Tao không tranh luận chính trị...
Hôm nay, tôi vừa nhận được điện thư hồi âm của "Cái thằng chi kỳ lạ quá!". Qua bức điện thư nó kể lể về những điều có được, không có được trong cuộc sống hiện tại của nó ở Việt Nam và của tôi ở Mỹ. Nhắc đến tuổi thơ, nó với tôi học chung trường từ tiểu học lên đến trung học, nghèo như nhau, và đều bước vào đời bằng danh xưng - Ông Giáo. Đến năm đời đảo ngược, tớ thành chủ, thày xuống thằng... thì tôi ù té chạy, lên thuyền ra biển, hú hồn được sang Mỹ tị nạn, đó là điều nó muốn mà không có được! Sau một thời gian cố gắng hội nhập với cuộc sống nơi xứ người, tôi có công ăn việc làm, dành dụm có tiền xắm xe, mua nhà và lập gia đình, bên vợ hiền, hai con ngoan, giỏi. Từ ngày đất nước mở rộng hiệp thương, doanh thương nước ngoài vào đầu tư, nó cũng kiếm được một công việc kế toán, xắm xe Dream hiệu Nhật, mua nhà, có vợ có con. Tôi bảo, nó cũng hạnh phúc giống như tôi trong cuộc sống đời thường. Ao ước cũng chỉ bấy nhiêu chứ muốn gì hơn? Nó cười - hic hic - (như khóc trong thư! - tự tôi nghĩ vậy). Nó chê tôi suy nghĩ nông cạn, sống đâu chỉ là thở, là cầm đồ ăn đút vào mồm, phải có thứ cần thiết hơn thế chứ! Tôi nghĩ hoài, không trả lời... thì hôm nay nó trả lời tôi, xoay quanh - thứ cần thiết - ấy.
"Cái thằng chi kỳ lạ quá!" lần này nó tự tay gõ lại lại câu: "Tao không tranh luận chính trị với mày, đây chỉ là vấn đề thuộc cuộc sống đời thường hôm nay", trong phần nội dung kể lể của nó, như để xác quyết với tôi - đó là cái điều nó không dám bàn đến! Nói đúng ra, nó không được quyền nói đến chính trị. Nên nó phải tự "tát vào mặt" trước khi lên "internet" gửi điện thư; đôi lúc nó "mắt trước mắt sau" vào một vài trang mạng của người Việt hải ngoại để tìm hiểu tin tức bên ngoài, nhưng đa số lần đều bị bức tường lửa ngăn chận. Những lần lén lút như thế, trống ngực của nó đập loạn. Nó sợ người ta gán cho một cái tội tày trời, khổ thân nó đã đành, còn khổ lây cho vợ cùng con. Tôi ở Mỹ thì lại được thoải mái lên "internet", tự do "chat chít" trên các diễn đàn, ngay cả thảo luận, lên tiếng ủng hộ các phong trào đòi tự do nhân quyền cho Việt Nam, được đọc đủ loại tin tức gần xa; Ngay cả gởi điện thư phản đối chính quyền của ông Tổng Thống Mỹ về bất cứ vấn đề gì mà chẳng sợ ai đe dọa, bắt bớ cầm tù. Đó là cái điều nó không được có, nhưng tôi có được!
"Cái thằng chi kỳ lạ quá!", nó còn diễn giải thêm cho tôi hiểu rằng, đời sống vật chất có phần đã cải thiện, nhưng về tinh thần của con người trong nước vẫn muôn năm cũ! Các "món ăn" dành cho tinh thần được làm sẵn như in như đúc, không muốn ăn cứ bắt buộc phải ăn. Muốn ăn món khác, không được quyền, tự tìm kiếm để ăn là phạm tội, phải chịu nhục hình, có khi là tội chết! Năm tháng dần trôi qua trong tình cảnh như thế, con người vô hình chung đã bị un đúc thành bộ máy biết nói, không còn phong độ của một con người! Thử tưởng tượng, cứ đà ấy, dọc theo chiều dài hình cong như chữ S, chỉ toàn loại người máy thì đất nước ấy sẽ đi về đâu? Rồi nó còn hỏi, một đất nước mang tự hào có hơn 4000 năm văn hiến, sao cứ ì ạch tiến lên như đi thụt lùi! Còn tôi ăn nhờ ở đậu trên một đất nước chỉ có hơn 200 năm lập quốc, thế mà sao xứ sở này lại tiến nhanh tiến mạnh tiến vững chắc lên vị trí siêu cường quốc, ấy là chưa nói đến khía cạnh dân tộc hợp chủng, mà mọi hệ thống điều hành, sinh hoạt xã hội đều thật vững vàng. Đâu cứ có cơm no, áo mặc là đã sung sướng, nếu con người không có nhân quyền, không có tự do thật sự.
"Cái thằng chi kỳ lạ quá!", nó thèm những điều tôi có được, trong khi nó không có quyền được có, nên nó cảm thấy quí giá, ước ao; Còn tôi, những điều tôi đang có được là điều hiển nhiên, chẳng ai dám tước đoạt đi, nên tôi cảm thấy bình thường; À! thì té ra, cái gì có trong tay, chẳng ai biết quí, biết giữ gìn. Đến khi bị cướp đoạt mất mới biết tiếc, biết thiết tha... thì đã trễ! Khi đã hiểu như thế, tôi cần sử dụng quyền tự do của tôi để lên tiếng bênh vực cho bao kẻ đang bị cưỡng đoạt quyền thiêng liêng ấy. Im lặng là đồng lõa với tội ác! Suy nghĩ kỹ mới thấm thía làm sao!
"Cái thằng kỳ lạ quá!", tao phải cám ơn mày - bởi mày đã "không tranh luận chính trị với tao". Nói là không như lại là có. Hữu hữu vô vô, biến hóa vô lường!
Phú Yên
