NGUYỆT
Nguyệt thấy chán cho tên chồng vô dụng của mình. Kêu hắn đi làm, hắn la hắn mệt, vì công việc nặng quá. Kêu hắn mở cơ sở thương mại, hắn lù đà, lù đù như anh chàng nhà quê lên tỉnh. Học thì chẳng tới đâu, dở thầy, dở thằng, tiếng Anh không sõi, tiếng Pháp không thông, còn tiếng Việt lại không thông dụng ở cái xứ sở lạnh lẽo này.
Đẻ được đứa con, Nguyệt mất cả hai năm để ở nhà trông nó, muốn bung ra đời làm cái gì đó để kiếm tiền, mà làm không được. Để con cho tên chồng vô dụng giữ, thì hắn làm cũng không xong, cái gì cũng đi hỏi vợ. Thay tã cho con cũng phải vợ dạy, tắm cho con cũng phải vợ chỉ, nhiều lúc Nguyệt thấy mình như bà mẹ độc thân, không chồng mà có con vậy. Ừ, đã vậy, thì bà đi xin tiền xã hội luôn cho bõ ghét! Thế là, Nguyệt đi xin tiền xã hội. Giả bộ không biết cha đứa bé là ai. Bảo tao quen với bạn trai, nó ở với tao xong bỏ chạy, bây giờ, tao chẳng có tiền nuôi con, tụi bay có giúp gì được thì giúp. Ở cái xứ sở lạnh lẽo chết tiệt này, cái tình người lại nồng ấm và đầy ăm ắp. Nghe có vậy thôi, là tụi nó chắt lưỡi, thương hại cho bà mẹ độc thân, người phụ nữ yếu đuối. Thế là, họ xì tiền ra cho nàng mỗi tháng cả ngàn, xài sung túc.
Tuy nhiên, bao nhiêu cũng không đủ. Nguyệt tới văn phòng bác sĩ, các cơ sở thương mại trong vùng, hỏi họ có trả tiền mặt thì Nguyệt làm. Ở đây, phải xoay sở đủ chiều lương như vậy thì mới đủ sống. Bác sĩ Trương cũng thông cảm với Nguyệt lắm, nhưng không dám giúp vì hệ thống y tế ở đây phải bẩm báo cho chính phủ đàng hoàng, đâu có cái chuyện lấy cheque nhà nước mà lại trả cho nhân viên tiền mặt, không khai báo được? Hãng bảo hiểm thấy Nguyệt là người năng nổ, nên bảo Nguyệt đi làm cho hãng bảo hiểm, họ sẵn sàng dạy. Kể từ đó, Nguyệt có công ăn, việc làm đàng hoàng, khỏi phải xin tiền xã hội. Nguyệt làm tốt công việc của mình, mỗi ngày một lên, mỗi ngày một giỏi. Ra đường, người ta trầm trồ khen ngợi Nguyệt là một phụ nữ giỏi, thành công trong mọi công việc, và người ta không thấy cái quá khứ của Nguyệt nữa.
Tên chồng của Nguyệt thì vẫn lù đà, lù đù, không giúp được vợ trong bất kỳ một công việc nào. Nguyệt trở thành nổi tiếng và nhận làm thêm nhiều dịch vụ khác. Người ta tới nhờ Nguyệt làm giấy tờ bảo lãnh cho vợ chồng, con cái, cha mẹ. Nguyệt xúi người này bỏ chồng, người kia bỏ vợ, để về Việt Nam làm giấy tờ bảo lãnh cho người khác sang, lấy tiền xài, còn Nguyệt ở giữa ăn huê hồng. Dì của Nguyệt cần đem con em họ của Nguyệt qua, hứa trả ba mươi ngàn, hết người làm, Nguyệt kêu tên chồng vô dụng của mình làm. Biết mình là tên vô dụng, anh chồng đồng ý về Việt Nam lấy vợ.
Về tới Việt Nam, thấy cô em họ hiền lành, đẹp gái, dễ bảo, lại phải làm đám cưới với cô ta, anh chồng làm đúng bổn phận của mình, và đem lòng thương luôn cô em họ. Bảo lãnh cô em họ sang được tới nơi, Nguyệt có trong tay ba mươi ngàn, anh chồng có cô vợ mới, trẻ, đẹp, hiền lành, dễ bảo, có giá thú đàng hoàng, chỉ có đứa con là bơ vơ, không biết nên ở với bố hay với mẹ. Mới đầu, thì Nguyệt cũng làm hung, làm dữ, nhưng cái tình thua cái lý, và rõ ràng Nguyệt cũng không thương yêu gì ông chồng cho lắm. Bỏ hắn luôn cho được việc, để con em họ nó lo luôn cho ổng, rồi đến lúc nó chán, nó cũng bỏ. Tên chồng vô dụng quá, giữ làm gì?
Mẹ được tiền, bố được tình, đứa con buồn quá, nó uống thuốc tự tử, nhưng người nhà phát giác kịp thời, đem nó tới nhà thương, rửa ruột. Người ta bỏ cái dầu gì đó vào người nó để xúc thuốc ra, nó thóat chết, nghĩ đến cái mùi dầu đó thôi, đã thấy sợ, không dám tự tử nữa. Nguyệt càng thành công, càng nổi tiếng trên thương trường, thì càng phải giao thiệp nhiều, lúc nào cũng bặt thiệp, duyên dáng, thế nào mà chẳng có người thương chứ? Nguyệt quyết định bước thêm bước nữa, con có buồn, có chán gì thì mặc nó, nó cũng lớn rồi, không cần sự chăm sóc của mẹ nữa.
Nguyệt bước thêm bước nữa với một người ngọai quốc. Hai người vừa làm việc chung với nhau vừa là vợ chồng. Hắn là luật sư, cần người thông dịch và giúp đỡ cho những thân chủ người Việt. Nguyệt đi với hắn, thiên hạ càng trầm trồ khen Nguyệt giỏi, nói tiếng Anh lưu lóat, ra đường lúc nào cũng lịch sự, sang trọng. Nguyệt giúp chồng giải quyết được nhiều vấn đề, người ta nói: "Đồng vợ, đồng chồng, tát bể Đông cũng cạn", ai cũng khen hai vợ chồng Nguyệt đẹp đôi. Hắn và Nguyệt không cùng chung ngôn ngữ, không cùng chung văn hóa, nhưng hắn là người có kiến thức cao, Nguyệt không cần phải chỉ bảo gì hết, chỉ cần nói sơ sơ là hắn biết hắn phải làm cái gì. Lâu lâu, bên hắn Nguyệt cũng nhớ đến người chồng cũ, nhưng so với người chồng cũ, hắn là một trời, còn tên chồng cũ là một vực.
Ra đường, người ta gọi là bà luật sư cũng oai lắm chứ! Bà luật sư tinh thông pháp luật, giải quyết mọi vấn đề dễ dàng, tiền bạc thì rủng rỉnh, không cần phải lo nghĩ gì nữa, nhưng đâu đó, sâu thẳm tận cùng đáy lòng, Nguyệt vẫn thấy mình là một người "ngọai tộc." Đi tới những chỗ bên gia đình chồng, Nguyệt cảm thấy cô đơn lạc lõng, như mặt trăng trên trời, không tự do nói, không tự do diễn đạt những ý tưởng của mình, lâu lâu giỡn đùa, thì chẳng ai cười vui theo những gì Nguyệt kể. Những người bên gia đình chồng, vẫn lịch sự cười khi nghe Nguyệt giỡn, nhưng là những nụ cười gượng gạo, có tính cách xã giao, hơn là những nụ cười vui, cười thả giàn, như khi Nguyệt ở trong một gia đình Việt Nam, hay gia đình của người chồng cũ.
Đứa con thỉnh thoảng đi với mẹ tới những buổi tiệc bên gia đình cha ghẻ, nó cũng cười, nhưng là những nụ cười buồn, với ánh mắt giận hờn, xa vắng. Thỉnh thoảng, nó có những ý tưởng đột phá, nó cười to hoang dại, cười để che dấu những ý nghĩ trong đầu, hơn là cười vui, rạng rỡ. Nguyệt cũng nhận thấy điều đó, nàng cũng buồn theo nụ cười của con, nụ cười của những kẻ dư cha, thiếu mẹ, nhưng nàng chẳng biết làm sao, không biết làm sao để giúp con, không biết làm sao để giải quyết những bế tắc của chính mình, nàng chỉ còn có thể cười buồn theo.
Bình Nguyên
Tháng 8, 2007.
