Viết đầu tiên - và cuối cùng cho MẸ.
Yêu mẹ mãi mãi trên đời
***
Cô còn thơ lắm, gầy và nụ cười buồn như trái mù u... Cô là thiên kim tiểu thư của một gia đình giàu thuộc hạng nhất nhì của kinh thành Huế, ba là tướng Nguỵ, vắng nhà luôn... Trước nhà có cây phượng vỹ già, đường Nguyễn Chí Diểu trong thành nội trồng toàn Phượng, và cô gọi (rất nhiều thiếu nữ mơ mộng như cô cũng hay gọi) đó là đường Phượng bay, mùa hạ, những tán phượng rực rỡ cháy đỏ cả con đường, mùa thu, lá bay vương đầy tóc, áo dài nào ngẩn ngơ trong bóng chiều. Cô có nhiều anh chị em - nhưng lại cùng cha, khác mẹ. Mẹ ruột của cô chắc là đã bị đuổi đi, tâm hồn tưởng chừng mỏng mảnh của cô lại cực kì mạnh mẽ... Khi người ta bị đối xử tàn ác quá, thì con người dường cũng mang những mầm độc ác, hoặc cực kì dịu dàng và nhân hậu. Cô là dạng người thứ hai, cô mang hết tình thương của mình cho mẹ ghẻ, cho những người anh em cùng cha khác mẹ trong nhà. Vậy mà vẫn thường hay bị đánh, vẫn thường hay nước mắt chan cơm, cả bị bỏ đói những lúc ba cô đi xa (mà ba cô vẫn đi xa luôn...) Đôi mắt cô sinh ra đã buồn, lại càng buồn hơn, mắt cô nhìn vào người ta dễ lầm tưởng là sắp khóc, cô gầy và mỏng manh như xác phượng cuối mùa...
.
Rồi cô cũng lớn lên, cái gầy, cái khẳng khiu ngày bé dần nhường cho hình hài thiếu nữ duyên dáng, cô nữ sinh Đồng Khánh đem lòng yêu một người con trai cuối xóm, con của một binh nhì. Tình yêu của họ đẹp như trăng non. Anh chàng giỏi võ, và làm thơ hay, có đôi lông mi dài và đẹp như con gái, những buổi chiều họ lang thang qua cầu Gia Hội, qua sông Hương,cô và anh thường nhất vẫn lên cầu Tràng Tiền đứng xem ngày đầy gió.
.
" Chim vỗ cánh, nắng phai rồi đó
về đi thôi, O nớ chiều rồi
Ngó làm chi mây trắng xa xôi
Mắt buồn quá, chao ôi là tội " (-Mường Mán-)
Anh vẫn hay trêu cô bằng những vần thơ dịu dàng, trong veo như nước dưới chân cầu, nụ cười cô bay đi trong nắng Huế ngẩn ngơ. "Tình đầu là tình cuối người ơi" vẫn là hẹn thề của đôi trai gái chưa biết đến cách chia, chưa biết hết đời, hết kiếp sống.
.
Những ngày anh đi thực tập, thư anh viết về đầy mong, đầy nhớ, lời yêu vụng về rơi trên trang vở học trò, ngập ngừng, thơ dại. Đôi mắt cô vẫn không thôi buồn, trái tim cô vẫn dịu dàng với những đòn roi ghen hờn của người mẹ ghẻ, của anh chị em khác mẹ cùng cha. Tình yêu của cô như cứu cánh cho những gian truân số phận. Thầy dạy vẽ của cô là hoạ sỹ Đinh Cường vẫn hay gọi cô :" là tránh sao khỏi kiếp hồng nhan ". Bức tranh cô vẽ chỉ là hai gam màu, đen - tím, bức tranh thiêng liêng về tình mẫu tử, cô chưa từng được đón nhận trong đời, cô dùng hai gam màu lạnh để diễn tả sự ấm nóng...
.
Anh thường hay vuốt tóc cô, tự hứa sẽ mang lại nhiều hạnh phúc, mang lại nhiều tin tưởng cho " người yêu nhỏ bé ". Ai ngờ sóng gió bể dâu. Cha cô quyết không cho đứa con gái mà ông yêu thương nhất quen biết với con của một binh nhì xoàng xĩnh trong xã hội. Sự xúc phạm đó khiến cho ba mẹ của anh lồng lộn, buộc anh cưới một người không yêu nhưng vô cùng giàu có và vị thế. Anh kiên quyết không đồng ý, chỉ muốn cưới người con gái mong manh trong gió bão cuộc đời kia, mẹ anh lấy cái chết ra đe doạ... chữ hiếu chưa tròn, thì chữ tình vẹn được bao giờ đâu? Ngày cưới anh, cô xoã tóc dài đứng bên sông, xem mùa pháo rơi đỏ ngập đường. Mắt cô chìm đi trong dòng nước leo lẻo dưới kia, cầu Tràng Tiên sáu vài muời hai nhịp, thương nhớ "biết nói răng bây chừ"? Gió thổi hoa xơ xác bên sông...tiễn biệt mối tình đầu...
.
Tiếng súng nổ vào kinh thành, đêm 23 tháng 5(AL) kinh thành Huế thất thủ, người dẫm lên người, sống chết tấc gang... ba cô bị bắt ở tù. Phận đã long đong lại nổi nênh, oan khuất. Với cái lý lịch đen tối nhất trong xã hội lúc bây giờ, cô biết tìm đâu ra được việc dù với cả trình độ và ngoại hình đều tuyệt đối ko tầm thường. Các em chỉ vừa tuổi đi học cũng lăn lộn vào đời, mối tình đầu chìm đi dưới những tang tóc cuộc sống. Không nhà( đã bị đảng và chính quyền tịch thu) không công việc, các em nheo nhóc, ba đi ở tù, những người anh phẫn chí...xã hội thời bao cấp đã khổ, gia đình cô còn khổ hơn, và cả những ánh nhìn khinh khi của Việt cộng, những bất công phải chịu... vậy mà cô vẫn rất đỗi hiền từ, dịu dàng, và mong manh như thời còn là nữ sinh Đồng Khánh.
.
Những người con trai yêu cô đều phải chịu sự lựa chọn, bỏ gia đình hoặc bỏ người yêu, có người lựa chọn thế này, và lựa chọn thế kia, nhưng dường như con tim cô không còn chỗ cho tình yêu nữa...Nhưng muốn gia đình thoát ra khỏi cảnh oái ăm của cuộc đời, đồng lương còm cõi của mấy anh chị em cô, đụng việc gì làm việc nấy không đủ để sống. Cô buộc phải cố gắng để trở thành vợ của một ai đó có tiền và quyền. Khi ba cô còn bị cầm tù, mẹ ghẻ của cô đau ốm, em còn nhỏ, hai người anh không xin được việc vì lí lịch...
.
Rồi cô có thai, và người đàn ông nếu muốn cuới cô phải bỏ hết quyền lực và sẽ bị buộc từ chức, đã lo cho cái ghê của anh ta hơn là cho mẹ con cô. Cô bơ vơ mất hết đường về... Ánh nhìn buồn vời vợi như mùa phượng bay ngày cuối cô nhìn con đường về nhà cũ.
.
Rồi cô lập gia đình với một người bình thường, rất đỗi bình thường - và là một cánh chim lang bạt. Người ấy chấp nhận cô và bé gái mấy tháng tuổi bụ bẫm, nhìn đời bằng đôi mắt tròn xoe, đen lay láy. Cô hôn khắp người con mình, nước mắt chảy qua má bé con, mặn đắng. Cô muốn con cô không mất mát trong đời, có mẹ, có ba...
.
Rồi năm tháng đi qua, con cô giờ đã lớn, biết khóc, biết cười, biết xoè tay thả bong bóng bay lên trời, cô dắt con đi dưới những hàng cây. Bất chợt gặp lại người ngày cũ, anh gầy và đen hơn, chỉ có đôi lông mi là vẫn cong dài, và cô giờ cũng đã già đi dưới nhiều gió nắng, chỉ có đôi mắt vẫn như là sắp khóc. Cả anh và cô bâng khuâng đi qua nhau... cô dắt con đi không lần quay lại, người ngày xưa đứng nhìn theo thẫn thờ, bóng mình đổ dài cùng bóng cây, nắng nhoè nhoẹt vương vãi buổi tàn dương.
.
Cô yêu con và yêu chồng tận tuỵ, niềm thương có bao nhiêu, dâng bao nhiêu... Sống hết lòng vì ngôi nhà nhỏ và gia đình nhỏ. Vết bỏng lớn trên đầu và má của con cô vẫn ám ảnh nặng trong trái tim người mẹ, ừ, khi nào thật nhiều tiền... Con bé giống cô, thấm nhạc Trịnh vào máu từ những ngày còn bé, biết đời nó có đau thương như cô không? Cô vẫn thầm cầu nguyện đêm đêm cho đứa con bé bỏng.
.
Hơn mười năm, cô và chồng cô không có thêm một đứa con nào, mấy lần hư thai là mấy lần cô tiều tuỵ về thể xác lẫn tâm hồn. Nỗi đau ứ úng trong lòng ngực. Cô vẫn dịu dàng, đôi mắt vẫn buồn vô tận. Rồi nhiều đêm chồng cô không về, cô biết, nỗi đau bị phản bội dội ngược vào trong lòng, không có nước mắt. Một đêm không có trăng sao, chỉ có màn đêm dãi tren đường lạnh lùng, cô dắt con đi, nhẹ nhàng, như nấu cơm, như giặt áo ... Con bé cũng bình thản đi bên cô, không có giọt nước nào trên hai đôi mắt kia, con bé vừa đi, vừa kể chuyện cười, cô cũng cười, nhà ai mở nhạc Khánh Ly, giọng như rướm lệ, bàng hoàng, Con cô mới 14 tuổi, sao đành? Trời sao lắm truân chuyên, cô và con không về xóm cũ, nơi có những người hàng xóm độc mồm, độc miệng oang oác chuyện mình, cô không lo cho bản thân, chỉ lo cho trái tim bé bỏng của nó. Rồi đêm, khi con bé ngủ say, những giọt nước mắt lăn đầm đìa gối, mặn cả môi, đắng cả lòng...
.
Bây giờ con cô đã 19 tuổi, sắp 20. Mà cuộc đời cô vãn còn lắm những trắc trở chông chênh. Lạy trời cho đời nó! Còn đời cô, thôi, có còn gì...
Bài hát ngày xưa cô vẫn thích, con cô cũng thích. Thôi con ơi, thích chi những điều giống mẹ? Cô không cho con bé ngắm mặt trời lặn, vì ngày xưa cô cũng thế, sợ đời nó khổ, cô đặt tên nó giống con trai, không dám đặt tên hoa, lá như cô sợ đời nó dập dềnh. Cô không dạy con bẽ vẽ, không dạy nó đan, thêu... sợ nó như mẹ, rồi truân chuyên. Thậm chí cô còn không mong nó lớn, sợ cánh chim non gãy cánh giữa trời...
-------------------------------------------
Ngày mai, 20/10 con không về, mẹ ơi, nhưng con cười, con không yêu gió nữa, không yêu mưa nữa, con yêu nắng lên đẹp trong đời, không còn thích ngắm hoàng hôn, không thích nghe Ngàn xưa Áo tím, không thích nghe Ngày xưa Hoàng Thị... Con không khóc về đêm, con ngủ say mộng đôi mươi, rồi ngày mai, đời con tươi chong như nắng.
Mẹ đừng lo, mẹ nghen. Yêu mẹ mãi mãi trên đời.
.
"Xưa tan trường về
Anh theo Ngọ về
Nay trên đường này
Đời như sóng nổi
Xóa bỏ vết người
Chân người tìm nhau tìm nhau
.
Ôi con đường về
Ôi con đường về
Bông hoa còn đẹp
Lòng sao thấm mềm
Ngắt vội hoa này
Nhớ người thuở xưa thuở xưa
.
Xưa tan trường về
Anh theo Ngọ về
Xưa tan trường về
Anh theo Ngọ về
Đôi chân mịt mù
Theo nhau bụi đỏ đường mưa
.
Xưa theo Ngọ về
Mái tóc Ngọ dài
Hôm nay đường này
Cây cao hàng gầy
Đi quanh tìm hoài
Ai mang bụi đỏ đi rồi
Ai mang bụi đỏ đi rồi
Ai mang bụi đỏ đi rồi "
.
(Ngày xưa Hoàng Thị - Phạm Duy - Phạm Thiên Thư)
