Quét lá
Quét lá
Đố ai quét sạch lá rừng
Để ta khuyên gió, gió đừng rung cây
(Ca dao )
Buổi chiều cuối tháng mười trời trở gió mang lại những đám mây xám xịt . Từng cơn gió lạnh thổi từng đợt về miền bắc Texas . Cơn mưa rơi xối xả qua những tháng hè oi bức . Từ nhiệt độ trên dưới 100 độ F trời xuống rất nhanh chỉ còn khoảng 45 độ F vào buổi sáng . Những cơn gió giao mùa , lạnh từ miền bắc đưa xuống , gió nam thổi lên cuốn tròn những đám mây khổng lồ . Áp suất tăng nhanh , mưa đổ hạt vỗ tí tách đều đặn trên mái nhà .
Qua những ngày sau trời tạnh mưa , nắng tỏa khắp nơi . Cơn giông miền Texas đi tới thật nhanh và vội vã cuốn đi thật vội vàng . Sáng sớm có thể lạnh cóng tay chân , nhưng đến buổi chiều nắng vàng hanh ấm áp hơn 70 độ F . Một người bạn người Nga lúc còn trong hãng dầu Halliburton , vào mùa đông hắn cứ hay sụt sùi , tay lúc nào cũng chầm chậm lỗ mũi : "Texas kỳ cục thật , buổi sáng tuyết rơi trắng xoá , bao tay bao chân . Buổi chiều nắng hừng hực , nóng đổ lửa . Mày coi tao bự con như Dê Lốp Đốp mà vẫn chịu không nỗi cái thời tiết thay đổi quá nhanh như vậy . Bên Mát cơ va đâu có như vậy , chênh lệch chừng mười lăm hai mươi độ F là hết đất . "
Xứ Texas cao bồi là vậy đó . Vào mùa này lá bắt đầu rụng , lác đác lẻ tẻ rơi đầy sân . Mỗi buổi chiều đi làm về , bà nhà tôi ngó nhìn vào sân trước đầy lá dâu vàng úa . Vào nhà bà nhà tôi cằn nhằn :
- Ông sang coi nhà hàng xóm kìa , lúc nào cũng gọn gàng sạch sẽ trơn tru cỏ xanh mướt . Còn nhà mình kia đống lá , góc nọ đám cỏ khô .
Chung quanh nhà láng giềng tôi đa số họ trồng các loại xanh quanh năm , họ dầu họ cọ họ thông gì đó . Trước cửa nhà tôi một cây dâu có lẽ trồng đã vài chục năm . Cây oằn ọe không đứng thẳng như thông tùng , cành xiên bên này xỏ nhánh bên kia . Mùa hè lá xanh tươi , thu về lá vàng úa rơi rụng đầy sân . Tôi lại không có tâm tình làm thơ tả cảnh thu như các thi sĩ nổi danh :
Em không nghe rừng thu
Lá thu kêu xào xạc
Con nai vàng ngơ ngác
Đạp lên lá vàng khô ?
(Lưu Trọng Lư)
Các ông thi sĩ không biết cái cực khổ khi quét lá vàng rơi . Tôi bảo đảm cho mấy thi sĩ sang Mỹ quét hốt lá vàng , không ông nào còn tâm tình mần thơ tả lá vàng bay hay như vậy . Cây cối bên này hôm nay nó rơi một ít , mai nó rớt một tí . Cuối tuần có rảnh mới xách xe cắt cỏ ra đảo vài vòng . Xe nó cái bao vải , lá rụng bị máy hút vào bao . Lấy ra cho vào bao nhựa và bỏ vào một góc chờ mang đi đổ . Nhưng cây nó đâu có rơi hết , mình mới hốt cắt gọn ghẽ mai về lại thấy lá vàng bay trước ngõ .
Một ca sĩ nào đó , ha't rằng :
" Đố ai quét sạch... í... ơi... lá rừng
để tôi để tôi khuyên gió... ư... ơi... gió đừng...
gió đừng rung cây...
gió đừng rung cây... ơ... ời... ơ...
Đố ai quét sạch... í... ơi... lá rừng
để tôi để tôi khuyên gió... ư... ơi... gió đừng...
gió đừng rung cây...
gió đừng rung cây... ơ... ời... ơ... "
Tôi chỉ mong muốn gió ơi , rung mạnh một lần lá rớt xuống hết , để tôi hốt lá cho sạch vườn tược . Ít ra cũng đến năm sáu lần hốt lá , thì lá úa trên cành không còn nữa .
Đó là mới nói đến cái sân trước thôi . Lúc mua nhà năm 1994 , sân sau nhà tôi có hai cây pecan . Tiếng Việt không biết gọi là gì . Mỹ đứa gọi là Pi can , người nói Pi kơn . Dù là gì chăng nữa hạt Pecan hai năm ra hạt một lần , giá bán ngoài chợ cũng không rẻ lắm . Bốn Mỹ kim một cân Anh , bán cả vỏ cả nhân . Đập vỏ ra ăn sống pecan bùi như hạt hạnh nhân . Loại Pecan này thường được làm bánh được rải trên mặt hoặc trộn chung . Từ mùa thu sang đến mùa đông hai cây Pecan này lá rơi ngập sân sau nhà , nếu hốt cho vào bao ít nhất cũng được vài chục bịch .
Tôi khổ sở vì mấy chiếc lá vàng pecan này lắm . Một cây nằm xa nhà tôi mướn thợ Mễ tới cắt , trả họ chừng 300 đô . Cây sát nhà tôi sợ đổ ngã vào làm bẹp nhà , đám Mễ làm chui không có licence , giấy phép . Nhà hư nhà sập thì ráng chịu , nên đành kêu công ty Mỹ xuống cắt , 1000 Mỹ kim . Lúc họ tới cắt cây tôi ra xem chừng , một ông xếp Mỹ năm sáu ông Mễ . Họ đều mặc đồng phục , trên túi áo có gắn bảng thêu : " Davis Tree Expert " . Đọc trên nét , có một câu chuyện kể rằng : " Một chuyên viên cắt cây , cưa cây té từ trên cây xuống , bị gãy xương phải đưa vào bệnh viên gấp . Lúc vị bác sĩ cầm lấy hồ sơ bệnh lý , xem xét và thấy ghi rằng : Ông X , Tree Expert . ÔNg bác sĩ sầm mặt lại , bảo cô y tá : " Gạch bỏ ngay chữ EXPERT cho tôi . " Đám thợ này cắt cũng ngon lành lắm , chỉ có điều khi một cành cây rơi xuống làm trục điện nhà tôi lung lay . Việc này cũng dễ , họ kêu thợ điện xuống chỉnh lại cho ngay ngắn .
Xong đám cây này tưởng yên ổn . Dè đâu bên cạnh nhà tôi ở sân sau , nhà hàng xóm có trồng một cây mộc lan (magnolia) lá to tướng xoè to bàn tay tôi . Hoa mộc lan trắng ngà thơm thoang thoảng mỗi khi gió nhè nhẹ thổi . Đối với tôi thì không có gì , nhưng với bà nhà tôi thì khác : " Ông coi kìa , cây gì mà cứ xòe cành xòe nhánh sang tận nhà mình . Ông có cách nào cắt nó đi được không ? "
Cây nhà hàng xóm mình biết làm cách nào , chẳng lẽ ngu dại đưa tiền cho họ cắt sao . Tại sao không cắt những nhánh nào chõ sang nhà mình . Nghĩ vậy tôi bắc cái thang chữ V cao hơn một thước , dựng nó bên bờ dậu kẽm . Tôi dùng cưa máy cưa ngang một nhánh gần sát thân cây . Cưa máy được cái là cắt nhanh cắt gọn , nhưng khi cưa được nửa chừng , nhánh cây với sức nặng của nó oằn xuống thật nhanh , hất đánh vào cái thang nhôm mỏng mảnh . Tôi đang đứng chỏng gọng trên cái thang , bất ngờ té bay sang nhà hàng xóm , đầu đập mạnh xuống đất . Lồm cồm bò dậy , sờ đầu không thấy chảy máu , không thấy nứt trong lòng tôi yên tâm và ngó dáo dác xem có ai chứng kiến màn nhào lộn stun hấp dẫn này không . May quá ! Không có ai , chỉ mình tôi với trời . Chỗ đầu tôi nện xuống đất cách bờ xi măng bọc chung quanh cây hơn gang tay . Chúa ơi ! May có Chúa phù hộ chứ không con cũng theo ông bà rồi .
Tôi định hồn , leo hàng rào về nhà mình lo gom lại nhánh cây đã rơi xuống . Cành cây chỉ to hơn gang tay , dài khoảng hai thước . Coi vậy mà nặng ghê , ít nhất cũng mấy chục kí . Hèn gì mà nó có thể đánh văng tôi sang nhà kế bên . Nói thật bao lâu rồi không tập té , các đòn quăng ném học nhu đạo từ thuở bé , thầy Thích Tâm Giác dạy thế nào cũng quên hết . Có thể là các thế do người ném nó vẫn khác hơn cây ném , không vào thế nào hết . Vô chiêu thắng hữu chiêu mà . Té suýt chết . Từ đó tôi nhìn cái cây mộc lan này với ánh mắt hơi sợ . Tôi không tin dị đoan lắm , nhưng mỗi lần bà nhà tôi kêu cắt mấy nhánh cây đó , tôi kiếm cách dối quanh .
Cây này thuộc loại cây sống quanh năm , lá rụng quanh năm . Sân sau mới cắt được vài bữa lại lổm ngổm rải rác lá vàng , nụ bông . Năm ngoái lão Mỹ gìa nhà đó chết đi , nhà bán lại cho gia đình người Việt . Ông chồng về ở đây được mấy tháng , mũi cứ sụt sùi lại cứ ho húng hắng . Tôi không nói gì cả , nhưng bác Đinh ta cừ than thở với tôi :
- Anh xem ! Không hiểu sao , từ hồi tôi dọn sang nhà mới . Mũi thở không ra hơi , cứ nghẹt luôn . Anh có biết tại sao không ?
Bà nhà tôi đứng dưới bếp nghe được , bèn góp ý :
- Chắc tại cái cây mộc lan . Tui cũng hay bị nhức đầu không biết có phải bị dị ứng vì nó không ? Hay là bác kiếm người cưa nó đi .
Ông Đinh qua Mỹ chừng chục năm , trong nhà có cô con gái nuôi bị tật nguyền đôi chân và được ăn welfare , trợ cấp chính phủ . Ổng đi làm trong hãng may nón , áo da cao bồi với mức lương tối thiểu , 6 Mỹ kim một giờ . Làm việc rất siêng năng , mỗi năm ông chủ gọi lên tăng lương ông Đinh cứ lắc đầu quầy quậy : " No no . Đừng cho tôi lên lương . " Việc gì chớ việc không tăng lương tăng chức thì chủ nào mà chẳng thích . Lây ớp ai thì lây ớp (cho nghỉ việc) chứ bác Đinh nhà tôi thì không . Bà nhà tôi hay chuyện trò với bà xã ông Đinh , về tâm sự với tôi : " Có gì đâu , ổng mà làm nhiều tiền một chút , thì chính phủ lại giảm tiền trợ cấp thôi . Đã vậy còn phải nộp giấy này nộp tờ kia , chạy lên chạy xuống . Mệt lắm ! Chẳng bõ ! "
Bây giờ mà bảo bác Đinh nhà ta bỏ tiền mướn thợ cưa cây . Không đời nào . Ấy vậy vào một hôm tôi đi làm về nhà , trông thấy hai ông Mễ hì hục cưa cây mộc lan và cây thông nhà ổng . Cây thông cao sừng sững ít nhất cũng hơn hai chục mét . Họ đòi giá cây thông 200 đô , cây mộc lan 100 đô . Cây thông thì nửa ngày đã xong , còn cây mộc lan hai người Mễ cưa đến chiều tối vẫn chưa xong , đành gác lại hôm sau . Hai ông Mễ vừa cưa vừa lắc đầu , họ chỉ cưa ra từng khúc , để đó . Chuyện dọn dẹp là chuyện của chủ nhà . Hai ông bà Đinh cứ để vậy từ mùa thu năm ngoái đến mùa hè năm nay . Hỏi sao anh chị không khiêng nó ra ngoài sân trước cho gọn gàng , đẹp đẽ .
- Úi dào ơi ! Nó nặng bỏ cha ! Để cho nó sang hè khô bớt rồi vần ra .
Mùa hè năm nay ông Đinh thuê nhờ cậu Phong xum xoe ra lăn hộ chừng vài chục khúc cây . Tôi có thử khiêng , chu chao nó nặng như là cái gì . Tôi không hiểu ông tổ nhà mình Lê Phụng Hiểu gì đó ăn giống chi mà khỏe thế nhổ cả cây rừng mà đánh giặc Chiêm Thành . Cậu Phong nghe nhà tôi nói lại cậu ta hơi man mát , được ăn tiền tàn tật . Cậu vần những khúc cây mồ hôi ướt đẫm áo . Tôi mời cậu chai nước suối . Cậu Phong lắc đầu : "Anh cho xin lon Coke . " Mát dây chi mà khôn thế . Cậu còn dụ khị tôi mua chục lon dầu thắng hay hộp số . Tôi lắc đầu nói không cần , xe hơi đâu cần nhiều dầu như vậy . Những thứ này lai lịch không rõ ràng tôi đâu dám mua vào . Vậy mà không hiểu làm sao cậu Phong bán được cho ông Đinh chục lon dầu thằng , dầu hộp số .
Đâu chừng vài tuần sau trước cửa nhà ông Đinh , xe cứu thương chớp đèn đỏ liên hồi . Hỏi thăm ra là ông Đinh bị "hernia" , bệnh ruột tuôn ra ngoài . Mặt mày ổng xanh xám , chân tay đi lẩy bẩy nói năng không nên lời . Một ông hàng xóm khác khẽ bảo tôi : " Chắc ổng vận động quá sức , nào là khiêng nào là vác . Nặng quá nên nó mới vậy . May quá ! Mỗi lần tôi đứng lớ ngớ ngó sang nhà ông Đinh, vợ ông ta hay khích tôi :
- Bác Andy trông khỏe như voi , bác qua giúp nhà tôi một tay nhé .
Tôi cứ cười gượng , mặt nhăn nhó :
- Chị biết tui rồi , tui hay đau lưng mỏi lưng . Giờ chị biểu tui đứng chỉ tay thì được .
Mấy ngày sau tôi qua hỏi thăm bệnh tình ông ta . Ông Đinh dáng mệt mỏi :
- Mình có medicare của chính phủ . Họ bắt mình chờ đến tháng sau mới kiểm tra , rồi thử đường ruột . Đau quá mình cũng ráng chịu thôi .
Y tế Mỹ được cái hay , không có tiền cũng phải chữa . Người nào lợi tức thấp có thể xin trả góp tháng vài chục . Trả khi nào hết cũng được , không có tiền lời . Người nào đi làm hãng xưởng , nếu có bảo hiểm thì bệnh nhân chỉ trả một phần tiền . Trung bình nằm bệnh viện mỗi ngày khoảng một ngàn Mỹ kim . Nằm chừng một tuần có thể lên đến vài chục hay cả trăm ngàn . Tốt nhất đừng bị bệnh gì hết . Hiện nay nước Mỹ có chừng 43 triệu người không có bao hiểm sức khỏe .
Thu đã về , lá vàng trước ngõ rơi rụng . Chiều nay đi làm về con gái út Linda nhanh nhẩu nắm tay tôi :
- Bố ơi ! Tí nữa con giúp bố quét là nha bố .
Tôi ậm ừ cười : " Thôi con à ! Sân trước rộng như vậy , để bố dùng máy hốt lá . Con cứ lo làm bài homework của con đi ."
Đến bữa cơm tối cả nhà không thấy con bé Linda ở đâu . Trông ra vườn sau Linda đang lúi húi cầm cây cào khều lá vàng lác đác trên sân .
- Linda ơi ! Vào ăn cơm !
- Đợi con một tí . Sắp xong rồi , con đang vơ nó vào một đống .
Một lát sau Linda bước vào nhà thùng thình trong chiếc áo lạnh trắng bà nhà mới may cho . Áo mới trắng tinh mà con bé mặc để ra quét lá mùa thu . Thế nào bà nhà tôi cũng la cho .
Tôi ân cần hỏi han :
- Thế Linda gom lá vào Linda có hốt vào bao không ?
Nó nở nụ cười tươi , tỉnh queo :
- Không cần bố .
Ngoài sân từng cơn gió thổi , những chiếc lá nằm chất đống bay lả tả lãng đãng mang về chút hương vị mùa thu .
Hoang Hac 26.10.2007
