Dòng sông quê tôi ngoằn ngoèo, tháng - năm bên bồi - bên lở . Nội kể thuở nội còn con gái, lòng sông chỉ là cái lạch nhỏ do nước đổ dài theo dấu lối chưn đi của bầy đàn rái cá tạo thành . Khi nước ròng sát, xăn quần lội qua không ướt . Vậy mà lúc tụi tui lên bảy thì nó rộng phìn ra, bề ngang có chỗ đến mười hai, mười ba thước, tàu ghe ngược xuôi tắp nập . . .Nhà cửa san sát chen chút ven bờ . Chiều chiều nước lớn người từ đồng ruộng trở về tắm giặt, bơi lội khiến hai bên bờ sông càng náo nhiệt thêm . Những đêm sáng trăng má thường dẫn tôi lên trên cầu mát ngồi nghe tiếng hò lảnh lót của chị Bảy đưa đò :
" Hò ơ . . . Đầu nhà có ba buội dúi
Cuối nhà có là cội cây đa . . . ơ . . .
Anh có đi đâu nhớ ghé lại nhà . . . hò
Trước thăm phụ mẫu . . . hò ơ . . .
Trước thăm phụ mẫu . . . Sau là thăm em . . . ơ !
Cuộc sống bình an, giản di, mộc mạc của người dân quê tôi năm xưa là như thế . Vậy mà trãi qua bao "vật đỗi sao dời" , tôi vẫn không đời nào quên được . Đi đâu vài ba ngày tôi cũng nhớ con sông , nhớ quê . Tôi thầm nghĩ, nếu không có dòng sông, thì bà con "hai sương một nắng" quê tôi không biết trút nỗi nhọc nhằn cơ cực nơi nào ?! Hồi đó, nếu có ai hỏi : "Quê hương là gì ? Chắc chắn tôi sẽ trả lời không chút đắn đo : CON SÔNG và VẦNG TRĂNG . Ôi! Vậy mà bây giờ vì một hoàn cảnh "nghịch lý" thúc đẩy tôi phải đành xa nó . . . Nhưng tôi luôn luôn thầm thương trộm nhớ nó ! Tôi luôn thầm tạ ơn Đấng đã tạo dựng ra nó . Có nó; Con sông và vầng trăng - Con người sẽ sống yên lành và nhân ái hơn .
( Còn tiếp )