Trên Từng Gót Đến
...Lại một ngày đã trôi qua...giờ thì màn đêm chùng buông...tôi vừa ra ngoài thềm trước ngồi thong-dong hút thuốc: những ánh đèn vàng chiếu sáng qua những khung cửa sổ nhà xóm giềng trông ấm-cúng...thế nhưng từ lâu rồi, tôi hiểu, bên trong những ngôi nhà bề ngoài trông im-lìm như thế, không ai có thể đoán được cảnh-huống trăn-trở bên trong: như thống-kê về ly-dị, một trong những đầu mối của thảm-cảnh gia-đình, thì ta có thể chắc, đại-khái, rằng năm mươi phần trăm sống trong hạnh-phúc ấm êm, còn năm mươi phần trăm thuộc về hoàn-cảnh mà người Mỹ gọi là dysfunctional families.
...Trong ngày bận-rộn, tuy những đòi-hỏi của áo cơm tạo nên những căng-thẳng cho tâm-trí, dù sao cũng quá tất-bật cuốn hút người ta vào đà trôi của xã-hội nhân-quần làm người ta tạm quên...nhưng đêm đến, cái số thuộc năm mươi phần trăm bất-hạnh, người ta lại phải trực-diện với sự ray-rứt trong cảm-xúc thành ý-nghĩ bế-tắc bởi cuộc sống tình-cảm của nội-tâm: đáng sợ nhất là cảm-nhận của niềm cô-độc và nỗi cô-đơn.
...Kể từ khi tôi ly-dị và sống một mình, con cái chập-chững vào đời và bận-rộn đòi-hỏi tự đảm-đương cuộc đời riêng của chúng, tôi đã qua thời "looking for love in all the wrong places"...Để rồi, hơn bốn năm nay, tôi đã dừng lại ngắm từ xa một bến đỗ tươi xinh và kiều-diễm...thuyền lòng tôi neo ngoài cửa vịnh, chiêm-ngưỡng nhân-dáng kiêu-bạc của cái "một vùng như thể cây quỳnh, cành giao" ấy! Và trong ngôi nhà nhỏ nơi tôi trốn vào và tự xây-dựng lấy cho mình một chốn ẩn-cư thinh-lặng: tôi càng hiểu rõ hơn cái sự phức-tạp của thế-giới nội-tâm của những con người bên trong đằng sau những mặt tiền của những ngôi nhà nằm lặng-lẽ trên những con đường mát bóng cây và hoa lá.
...Từ sự chiêm-nghiệm của tôi, hoàn-cảnh không phải là có thể hoàn-toàn định-nghĩa một con người, mà ngược lại chính tâm-tính ở câu "Cha mẹ sinh con, trời sinh tính" mới có một vai trò quan-trọng đẩy-đưa người ta vào một cảnh-huống nào đó. Thế nhưng tâm-thức là một cõi u-minh, thường tạo nên đà cuốn vũ-bảo của bản-năng mọi sinh-linh mà tất cả mọi con người đều chứng-nghiệm, ngành Tâm-Lý-Học và nhất là ngành Phân-Tâm-Học của tây-phương gọi là "the Collective Consciousness": cái miền sâu kín, bí-hiểm, gai-góc kẽ tối, mù-mịt cảm-nghĩ (cảm-xúc và ý-nghĩ). Nếu ai đã đọc những Andre Gide, Rumi, John Steinbeck, Virginia Wolff, và nhất là Dostoevski, cùng chứng-kiến tranh của Vincent Van Gogh, Salvador Dali, Picasso, Edward Munch...chính bản-chất nội-thể của nhân-quần trong chúng ta cho phép ta gặp-gỡ đồng-loại trong kinh-nghiệm riêng của bản-thể mình cùng gợi nên bởi những sáng-tác tâm óc ấy. Không phải một sớm một chiều mà Paul Gauguin bỏ vợ con cùng đô-thị xầm-uất và tìm về cuộc sống thô-sơ, man-rợ của xứ đảo nhiệt-đới để rồi chết uổng với những bức tranh vẽ trên tường của căn chều sơ-sài cuối đời.
...Trong chúng ta, có những người muốn cắm neo một nơi để sống một cuộc sống an-phận; có những người tìm luồng gió thổi căng cánh buồm, không ngừng viễn-du lướt sóng ba-đào...Tôi thuộc nhóm người như nữ-thần Daphne của tự-do lồng-lộng và săn bắn, biến thành cây laurel để tránh thoát ràng buộc vào vòng ôm thần văn-hóa Apollo và biến thành một thân cây: rễ đâm vào đất nhưng cành lá thì rướn lên và vươn ra; tuy Daphne sau khi đã biến thành cây thì phải hy-sinh niềm si-đắm chạy nhảy rong chơi giữa hoang-thảo hay rừng già, nhưng lại tìm được một sự bắt rễ để chiêm-nghiệm sự trưởng-thành trong tâm-trí.
...Trôi như thời-gian bật rõ hơn vào nền đêm...tâm-linh tôi tìm với vào để chạm rõ tình tương-lân với đồng-loại và tất cả mọi sinh-linh trong hiện-hữu...Tôi nghe sự sống gọi tên sự chết: như một chu-kỳ hiển-hiện của cuộc sinh-tồn mầu-nhiêm. Tôi nghe câu trả lời của thượng-đế rõ-rệt và độc-đáo là chính sự hiển-hiện trong im-lặng của ngài. Và theo dòng trôi ấy của sự Hiện-Hữu thật giản-dị, chân-chất: tôi cầu xin Nguồn Năng-Lực tối-linh từ-hòa kia đỡ thật dịu-hiền từng gót bước đến của chúng ta! Suy-ngẫm kỹ, sự sống thật là ẩn-nhẫn và trung-thành như sự kiên-trì lặng-lẽ của buồng phổi, quả tim, luồng máu trong châu-thân sinh-linh; nhắc nhau một vài lời: hãy yêu thương và vì đã trở thành yêu thương, ta sẽ biết thế nào là sự tự-mãn với những phép lạ của tạo-hóa: là vũ-trụ với những nguồn lửa tung-tóe, là thiên-nhiên sầm-uất của biển, của núi, của rừng, là sinh-linh cùng chia mặt đất, và là chúng ta với nhau giữa mặt trần của cuộc sinh-tồn mà lắm khi hằn bật dấu ấn của mồ-hôi, nước mắt, và máu son. Cuối cùng...tôi xin chia-sẻ với nhau bài thơ "Con Ngựa" của thi-sĩ Bùi Chí Vinh như một chạm sâu vào tâm-tình một kiếp người.
Tụi nó cưỡi lên, anh làm ngựa
Khiến lưng anh trổ lông
và gáy mọc ra bờm
Anh vừa hí
vừa vặn mình nôn mửa
Một đống lạ-lùng nửa áo nửa cơm
Tụi nó lại treo trước đầu anh
một giỏ hoa thơm
Có mùi văn-chương có hương nghệ-thuật
Anh nghiến răng nhai vội cuống cuồng
Đến khi ợ mới biết mồm tàn-tật
Tụi nó lại bắt anh ăn tươi sự thật
Nên nước mắt em đã đọng lại thành chuông
Anh cố sải dù bốn chân cà-nhắc
Để thấy mình còn một quê-hương
