Hoàng-Ân
CHỢ ÂM-DƯƠNG(3)
...Khuya nay đến phiên Nhạn soạn chương-trình cho cuộc gặp mặt hàng tháng ở nhà Đệ, tức người thanh-niên có mái tóc quăn quấn dây ngang trán ở làng Bồ-Nâu. Nhạn bước song song với Mây qua mảnh ván giữa những thân-thể oằn-oại dưới ánh trăng rằm nhuễ-nhoại, và âm-thanh của đói khát nhục-thể như chính trong giây khắc tìm cách khuất-phục lại càng cảm thấy không thể đủ.
...................
Nhạn đứng lên bục gỗ trước gian phòng dưới hầm đảo mắt nhìn sâu vào những đôi mắt của nhóm bạn thiết. Nàng hít vào một hơi thở và bắt đầu...
"Tôi tin rằng không có cuộc cách-mạng trong xã-hội. Cái mà thiên-hạ gọi là cách-mạng chỉ là một phản-ứng của một đoàn-thể mới chống lại một chủ-nghĩa của đoàn-thể đang nắm chính-quyền. Như những vị khai-phá ra xứ Hoa-Kỳ, ngay cả Thomas Jefferson, khi viết nên hiến-pháp dân-chủ đã không tin vào quần-chúng mà gọi họ là "the masses" nên mới đặt ra luật Electorate tức theo chủ-nghĩa Cộng-Hòa: là dân bầu cho các vị trong lưỡng-viện, và quyết-định bầu lên một vị nguyên-thủ quốc-gia thật ra quyết-định bởi nhóm lãnh-đạo chứ không bằng phiếu dân-chúng, hay popular votes, mới thật sự là chính-thể dân-chủ. Tôi tin rằng chỉ có công-cuộc cách-mạng bản-thân mới xứng-đáng và thật-sự mang ý-nghĩa của từ cách-mạng. Chính sự cách-mạng bản-thân tạo nên công-cuộc tiến-hóa, evolution, cho xã-hội. Như Gandhi đã nói: "Ghét tội ác nhưng thương yêu người tội-phạm", vì ông tin ở cái đốm sáng nguyên-thủy trong tiềm-thức con người, và một kẻ gây tội ác vẫn có thể được cải-tạo bằng ý-lực cải-tác của xã-hội để cảm-hóa; nó tích-cực và lạc-quan vì tin rằng con người ai cũng có lương-tâm, chỉ chờ có cơ-hội để khám-phá ra; như cô Anna Frank đã kết-luận quyển nhật-ký của cô viết trong khi trốn phát-xít Đức: "Tôi tin rằng rốt-ráo ra, căn-bản con người đều tốt đẹp". Chính ý-lực cách-mạng bản-thân thắp soi bởi lòng từ-ái cho đồng-loại mà chúng ta có những vĩ-nhân, trong tôn-giáo phương Đông, như Phật Thích-Ca, như Khổng-Tử, như Lão-Tử; trong chính-trị của Tây-Phương khởi đầu như Socrates, Plato, Aristotle, v. v. Những Ceasar, Napoleon, Hitler cũng khuynh-đảo và phá vỡ cả một xã-hội, nhưng tại sao chứng-nhân của lịch-sử và hậu-bối sau đó không gọi cuộc khuynh-đảo và xây-dựng nên một chính-quyền mới của bọn họ là cách-mạng? "Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên-hạ" không phải theo thứ-tự sau trước mà cùng xẩy ra song song với nhau cùng một lúc. Ta là một phần của hiện-hữu bao-quát: ta phải tự dành lấy trách-nhiệm sáng-tạo nên ta, và dự-phần vào xã-hội nhân-quần bao-quát với sự tích-cực trong tinh-thần xây-dựng. Phần đông trong nhóm chúng ta, có những người chống-đối lại lễ-tục của Chợ Âm Dương, trong đó có ngay chính cha mẹ chúng ta dự phần. Chợ Âm Dương là một biểu-hiện của câu "Phép vua thua lệ làng." Tục-lệ này có trước khi chúng ta ra đời...và có những bạn trong nhóm chúng ta muốn phá-hủy nó: vì sao? Vì quý bạn ấy nghĩ rằng Chợ Âm Dương không đoan-chính và thiếu tinh-thần đạo-đức. Nhưng quả thật tôi đặt câu hỏi rằng: chúng ta dựa trên khuôn-mẫu nào để thẩm-định cho người khác về giá-trị đạo-đức: có vẻ như, không những chỉ về Chợ Âm Dương mà trên hầu hết các đề-mục có chạm đến "đạo-đức", nhục-dục đóng một vai trò quan-trọng. Từ bao giờ, con người đã biến-chế ra y-phục, không chỉ để nuôi giữ cơ-thể khỏi nắng mưa, nhưng nâng chúng lên hàng định-giá văn-minh văn-hóa của loài người? Và như thế, chúng ta không nên đặt quan-niệm chủ-quan của chúng ta lên thành khuôn-mẫu của một điều mà chúng ta tin rằng là "Sự Thật Khách-Quan". Vì hầu như khi chúng ta tin một điều gì đó là khách-quan, chỉ có nghĩa rằng chúng ta thuộc vào một đoàn-thể cùng tin-tưởng vào kết-luận giống như nhau mà thôi."