Nỗi khổ vì ngoại ngữ
Tôi vẫn biết việc viết lách là của các nhà văn, họ mang một sứ mệnh trời ban cho làm thư ký của lịch sử , các nhà văn gói cả cuộc sống một giai đoạn nào đó của lịch sử vào trong tác phẩm của mình nên hậu thế mới soi lại mà hiểu được thời các Cụ ấy sống như thế nào. Còn mình viết những chuyện vớ vẩn đời thường cốt chỉ để cho giải toả nỗi niềm tâm sự và thú thực cũng để ôn lại chữ viết . Lắm khi đọc báo hay sách từ mới mình phải học đã đành chứ nhiều từ cũ lâu không dùng đến cứ bán tín bán nghi không biết sai hay đúng nữa. Trước hết tôi xin đa tạ quý bạn đọc bớt chút thời gian đọc những dòng này và lượng thứ cho những điều sai sót.
Số là khi tôi còn đi học cấp II chúng tôi thường kể cho nhau nghe cho vui khi học môn ngoại ngữ . Chả là trong các báo cáo của các ông cán bộ thường lấy phần kính thưa làm trang trọng có khi phần kính thưa còn lớn hơn phần nội dung cuộc họp bàn về công việc phải làm. Thường trong các hội trường hay có treo ảnh của các nhà cách mạng tiên bối mà tên tây thường dài nên hay viết tắt . Có một ông cán bộ huyện để tỏ ra trang trọng trước khi đọc báo cáo bèn quay lên ảnh của mấy ông trên tường rồi hắng giọng đọc luôn:
- Kính thưa ba ông tây thuộc phe ta, kính thưa ông tây ngồi giữa thuộc phe ta hơn cả .
Cả hội trường được bữa cười đứt ruột. Chả là trên tấm hình có ba ông Các - Mác, Ăng - Ghen và Lê - Nin, Ông Lê – Nin đứng ở giữa tấm hình . Nguyên do là ông cán bộ huyện nọ không biết ngoại ngữ nên không đọc được tên của các Ông. Chuyện có thật kể lại thế hệ trẻ bây giờ chắc chắn cho là bịa nhưng việc đời sống kinh tế của nhà ông cán bộ kia khá giả hơn các gia đình khác xung quanh chắc ai cũng tin là thật.
Thì mới đây chứ đâu, khi tôi lên làm công trình xây dựng thuỷ điện Hoà bình, có một anh lái xe đưa chuyên gia Liên Xô đi kiểm tra công trường sau giờ bắn mìn. Đến một đoạn đường đá ngổn ngang chắn lối anh cho dừng xe lại, ông chuyên gia cứ giục đi nhưng anh láI xe cứ nhất mực buông một câu :
- Nhét- sa- kha –nhét - ku - đa
Ông chuyên gia giận đỏ mặt tía tai nhưng vẫn cố dịu giọng:
- Pa-tôm nhiều nhiều sa - kha và chỉ tay về phía nhà mình ở .
Giữa cái nóng như đổ lửa trưa hè khi mà tiến độ công trình đòi hỏi chạy đua với thời gian từng ngày mà cuộc giằng co hai bên không ngã ngũ được. Ông chuyên gia bèn nhảy xuống đi bộ kiếm tra xong công trường rồi phi luôn lên phòng Tổng giám đốc Ngô Xuân Lộc. Anh lái xe chờ khi ông chuyên gia quay lại không lên xe bèn đánh xe về baĩ đỗ. Đến sáng hôm sau ông Tổng giám đốc cho mời ông chuyên gia đến làm việc có cả ông trưởng phòng tổ chức và anh lái xe. Ba mặt một nhời ông tổng giám đốc muốn ông chuyên gia chứng kiến kỷ luật lao động của ta nghiêm minh như thế nào . Anh lái xe thì cứ tưởng ông tổng giám đốc gọi lên giao cho việc như mọi khi nên vẫn điềm nhiên pha trà bưng mời hết lượt. Bắt đầu vào việc ông tổng giám đốc lệnh cho ông trưởng phòng tổ chức đọc quyết định đuổi việc anh lái xe mà ông vừa ký. Anh lái xe ngớ người:
- Em làm gì mà anh đuổi việc em, bao nhiêu năm lái xe em đã vi phạm lỗi gì đâu?
– Còn caĩ à , trưa hôm qua ông ấy xộc thẳng vào đây phản ảnh , ông ấy đang ngồi đây mà còn cãi được à .
- Em có làm gì đâu , đường mới nổ mìn đá to chắn lối chạm cầu xe không thể qua được, em bảo ông ấy xe không đi được nhưng ông ấy cứ bắt em đi không được rồi ông ấy đi bộ về mà , gớm ông tây có khác đi bộ khoẻ thật.
– Thế cậu nói gì ?
– Em bảo: nhét–sa–kha–nhét-ku-đa . (không đường không đi)
Ông Tổng giám đốc vốn là dân kỹ thuật từng tu nghiệp bên Liên Xô nên ông hiểu ra ngay .
Hoá ra thường ngày anh lái xe biết mỗi từ đường ăn là Sa – kha chứ không biết từ đường đi là Đa-rô-ga, ý anh lái xe muốn nói với ông chuyên gia là đường không thể đi được nhưng ông chuyên gia lại hiểu là anh lái xe vòi đường ăn, ông bảo cứ đi đi sau khi xong công việc về nhà ông sẽ cho nhiều đường ăn . Khi được ông tổng giám đốc giảng giải ông chuyên gia cũng phá lên cười và bắt tay xin lỗi anh lái xe. Ông cũng nhận thiếu sót là đã cho nhân viên phiên dịch nghỉ sớm không đi cùng nên mới xảy ra sự cố thế này. Cả cuộc họp cười bò lăn bò càng chán chê rồi ông tổng giám đốc kết luận :
- Thôi cậu cầm tờ quyết định này về tặng cho vợ làm kỷ niệm .
Chuyện tôi kể đúng là chẳng có gì nhưng mọi người cũng thấy có những nỗi khổ rất buồn cười của một thời trên con đường đi lên của xã hội nước ta . Nghĩ lại mới thấy mừng cho các thế hệ thời @ có đầy đủ các điều kiện cần cho việc học tập để không phải chịu cái nạn dốt ngoại ngữ như các thế hệ cha anh trước kia nữa ./.
( Đà Nẵng 24/12/2007)
