3) THÀNH PHỐ PR BỊ MIỀN BẮC CHIẾM
“Bây giờ giăc đã vào đây
“Thị Trấn Khô” lọt trong tay quân thù”.
Sáng hôm 16/4/1975, ngày ô nhục của dân NT, nói chung, và dân PR nói riêng. Từ sáng sớm, máy bay không quân VNCH, từ Phi Trường Thành Sơn,TC, bay đảo , ném bom xuống các xe tăng địch, đang ồ ạt tràn vào Thị Xã. Bom nổ dữ dội, vang rền từ hướng núi Cà Đú. Nhưng lực lượng phi cơ tấn công địch không ngăn chặn được giặc đã vào chiếm đóng Thành Phố sau đó. Lúc đầu, Nguyên lên lầu nhìn máy bay ném bom ở vùng Hộ Diêm, Cà Đú. Bom nổ rầm rầm như sấm sét . Các chiến xa CS đã vào thành phố. Sau đó, không thấy bóng phi cơ nữa. Giặc tràn vào khắp nơi. Chỗ nào cũng có bóng kẻ thù. Cờ MTGPMN tung bay trên các cao ốc. Chưa thấy cờ đỏ sao vàng lúc này. Thỉnh thoảng , một chiếc phi cơ từ hướng SG bay ngang thị xã, nhưng ở cao độ . Bỗng nhiên, đoành đoành, loạt cao xạ của địch đặt trên nóc nhà ngân hàng, bắn xối xả chỉ thiên. Phi cơ hoảng hốt bay mất dạng.
Cứ thế, lãnh thổ MNVN lần lượt lọt vào tay giặc. NT mất ngày 16/4/1975. Rồi PT và tỉnh BT mất ngày 19/4/75. Tinh Long Khánh mất ngày 21/4. Sau cùng, MNVN bị hoàn toàn sụp đổ, ngày 30/4/1975 khi TT/DVM ra lịnh đầu hàng MBCS , để tránh cuộc dẫm máu xảy ra. Cuộc đổi đời quá bi thảm , bắt đầu phủ chụp lên số phận của những người sa cơ, thất thế. Những kẻ thua trận, phải lãnh đau thương, tang tóc, tù đày, đói khổ, lầm than. Những kẻ tai to, mặt lớn, thì đã bỏ chạy, cao bay tử những ngày MNVN hấp hối. Những ai may mắn thoát khỏi bàn tay sắt máu đỏ lờm của kẻ thù thì lênh đênh nơi đất khách quê người. Chỉ tội cho những mảnh đời bất hạnh , thua trận, phải sống trong địa ngục trần gian của kẻ chiến thắng. Lúc bấy giờ, những tên nằm vùng, những người cơ hội chủ nghĩa, những phường tự xưng CM 30/4 xuất đầu, lộ diện. ”Cháy nhà ra mat chuột”. Cuộc đời đời một trăm phần trăm . Đảo lộn hoàn toàn 180 độ.
“Đổi đời xảy đến bất ngờ
Nằm vùng , cơ hội, xô bồ, tang thương
Những phường giá áo túi cơm
Bây giờ lộ diện, chán chường thế nhân.
Lòng ngưòi xấu ác vô ngần
Đồng tiền lấn lướt lương tâm mât rồi”.
Ngay từ ngày 18/4/75 UB/QQ tỉnh NT ra lịnh các giáo chức tại PR phải trình diên nhiệm sở. Một số thầy cô gjáo bỏ chạy về SG , đã trở lại tỉnh nhà và về trường cũ làm việc. Họ tiếp tục lên lớp dạy học như cũ. Mỗi tháng lãnh 21 kg gạo và “một ngàn đồng tiêu vặt’. CM nói thế. Nguyên ở trong số này. Ông Sâm, chủ nhà, trả lại sáu chục ngàn tiền thục nhà. Gia đình Nguyên dọn về sống tạm tại một phòng do chính quyền Phường Kinh Dinh chỉ định. Lúc đó, chàng phục vụ công tác SH Hè cho Phướng này. Nơi cư ngụ nguyên là nhà của Mẹ Ông LTNhiễu, Huế, Phó TTHC/TNT. Bà ta và cô con gái đã bỏ chạy về SG trước khi Tỉnh NT bị mất vào tay địch. Đồ đạc trong nhà như tủ các loại, bị An Ninh Phường niêm phong hết. Bà Hồ Thị Mai Hoa, nằm vùng. vợ của Ông Mai Xuân Thưởng, cán bô tập kết, đã trở về, đang giữ chức CT/PKD. Ông Nguyễn văn Bẻo, cụt chân, nằm vùng, làm TBAN/PKD. Ông này trước đây, chân bị gai độc, phải cưa lúc nằm tại BVPR, thời kỳ BS Phụng làm GĐ, khoảng năm 1955. Y tự xưng Th/Uy CM , nhưng không mang lon ( SQCM khác đều mang quân hàm hẳn hoi). Y ít học, lại căm thù Ngụy Quân , Ngụy Quyền, nên tỏ ra ghét bỏ công khai, đối xử rất phân biệt với kẻ thua trận. Bà Hoa cho phep gia đình Nguyên tạm trú tại đây, kể từ cuối tháng 4/1975. Chàng dọn nhà về địa hạt thuộc phạm vi PKD, gần Nhà Máy Nước TXPR. Anh TH Ngũ, dạy tại Trường Nữ TH Nguyễn Nhược Thị (Vợ là chị Nữ dạy DT) ở tại Khu Nhà của Hội HĐNT gần đấy. Ông Bà Lê Ngọc Giáng, Nguyên GĐSGDNT, cũng về ở cạnh đấy, khi Sở GD bị chiếm đóng. Đổi đời có khác! Nhiều người đã bỏ đi, chưa về kịp hay thoát được ra nước ngoài. Nhà cửa, cơ ngơi của họ, bị CM tịch thu, chiếm giữ, Những người cán bộ CM dọn về ở ngang nhiên. Hoặc làm cơ sở cơ quan C/A , hành chánh, kinh doanh...Những ai làm việc cho chế đô cũ, nhừng thành phần Đảng phái CT phản động, đều phải trình diện, khai báo, đăng ký, chờ ngày đi học tập cải tạo . Một số đã bị bắt đưa vào Trại Giam MĐ ngay từ đầu. Những tên cướp bóc thành phố trước dây, bị CM nằm vùng chỉ danh, lập danh sách, đều đưọc chiếu cố cẩn thận. Cũng bị tóm vào trại tù hết. Cậu con trai cả của Năm X, tuy què giò, làm nghể sửa xe đạp, cũng bị bắt nhốt vì có tham gia ăn cướp cùng cha trước đây.
. “Đổi đời kinh khủng xảy ra
Trại giam cải tạo nhỏ to mọc đầy
Bắt đầu trừng trị ra tay
Tù nhân lớp lớp, tháng ngày mù khơi.
Khổ nghèo, đói rách tơi bời
Trần gian địa ngục là nơi cõi này”.
Nguyên đang dạy học tại Trường DT nửa chừng, thì có lịnh của Ty A/N NT đi học tập TTCT trong ba tháng. Thế là chàng theo gót các bạn cùng cảnh ngộ vào Trại Tù MĐ.
”Mây đen kéo đến cuộc đời
Tự do khép kín, nỏi trôi kiếp tù.
Đọa đày, lao nhọc bắt đầu
Ngục môn đã mở, kiếp trâu thân bò.
Tuổi xuân chết tự bao giờ,
Năm năm chỉ biết nắng mưa, dải dầu”.
PHẦN VII: ĐI TÙ CẢI TẠO:
Lúc bấy giờ, Tự Do thật sự đã đóng cửa. Nghĩ lại, cuộc đời Nguyên thật buồn. Hồi còn bè, nhà nghèo , em đông , chàng không được đi học nhiều. Chàng phải lao động giúp đỡ cha mẹ và gia đình . Chàng đã từng làm phu lục lộ, bán kem, đốn củi, học may. Lúc cha mẹ cho đi học lại, chàng thật sung sướng, vui mừng và hạnh phúc biết bao! Trong suốt cuộc đời, chàng chỉ được cắp sach đến trường hẳn hoi, vỏn vẹn có sáu năm . Rồi chàng làm GV tiểu học. Chàng vốn kém sức khoẻ từ niên thiếu. Chàng bị bịnh tật hành hạ liên tù tì. Nào đau khớp xương kinh niên, bệnh phong thấp cứ đeo đẳng chàng mãi mãi. Thật là đau khổ! Thật là bi thảm! Thật là chẳng may mắn chút nào , sức khoẻ kém, thân thể èo uột, bịnh hoạn đều đều. Sau đó là bịnh sốt rét kinh niên, khi chàng đi dạy ở BT. Thật là”Đoạn trường ai có qua cầu mới hay”. Chàng phải nỗ lực, phấn đấu, chống bịnh tật. Chàng luôn luôn cố gắng tự học lên lớp cao hơn để tiến thân. Rồi chàng động viên đi lính mấy năm. Được biệt phái về Bộ GD ờ SG. Chàng lại học thêm. Từ chỗ thấp, chàng đã vươn lên cao dần. Từ GV tiểu hộc, chàng đã học thêm đỗ hai văn bằng CN, chuyển sang ngạch GSTHĐ2C/H2. Đang hưởng hạnh phúc vì chọn được ngành nghề cao quý chàng ưa thích, tự học để vươn lên. thì bị Đổi Đời. Chàng phải vào tù. Phải xa Mẹ già và các em dại. Phải xa vợ trẻ cùng bàỵ con thơ dại. Ba con chàng mà đứa lớn nhất, mới có 5 tuổi. Đứa bé út mới có mấy tháng. Bây giờ, chàng bước vào địa ngục trần gian.
”Tự do đã khép cửa rồi,
Bào hao tuổi trẻ, cuộc đời lao lung”.
1) TRẠI GIAM MỸ ĐỨC
Nguyên bị nhốt tại lao xá này từ 30/7/1975 đến 30/8/1975. Tại trại giam MĐ, chàng cũng như bao nhiêu tù nhân khác phải làm lý lịch lên xuống, làm đi, làm lại cả chục lần. Ngày ngày quanh quẩn trong lao xá. Thỉnh thoảng, vào những chiều nắng ráo, anh em tù nhân ra ngoài vòng rào có sân đánh bóng chuyền. Bên kia là Phường Mỹ Đức. Con đường cái quan nối liên PR/TC và đi lên Cao Nguyên Lâm Đồng /Đà Lạt cách trại giam trong gang tất mà tù nhân cảm thấy xa xôi ngàn dặm. Ông Thầy Nghiêm phụ trách Tổ Trưởng. BS Dư thì coi tổng quát. Sáng sáng, ông ta gọi anh em ra sân tập thể dục. Ông la to hối thúc mọi người ra sân:
-Nhanh chân tìm chỗ tốt.
Ý Ông muốn nói, hãy tránh xa Bãi Phân lộ thiên ở một góc sân. Mùi hôi thúi bốc lên nồng nặc. Ruồi nhặng bay vo ve, đậu xạm đen, loang lỗ trên mặt hồ đầy phân người. Anh Kh., bạn học cùng trường ngày xưa, cũng là bạn đồng nghiệp ở DT. cũng dang ở chung trại. Anh ta thuộc gia đình CM. Hồi xưa, anh theo học VBĐL. Nghe nói anh khoái binh nghiệp lắm! Cuối tuần hay về SG nghỉ phép, vui chơi với bạn bè. Tuy nhiên, gia đình anh có người hoạt động cho phía bên kia, nên anh bị loại ra khỏi trường. Về sau, anh lại động viên học TBB/TĐ, trở thành SQTB . Rồi anh cũng biệt phái BGD dạy học lại. Bây giờ, người hùng vào nhà lao MĐ. Cha anh ta kháng chiến thời Pháp thuộc. Các chú và đông đảo bà con đang là cán bộ lớn hiện tại. PT Nhân là chú họ của anh . Trước kia, anh dạy tại Trường BCNCTrứ.
Sau xin làm GSTN dạy giờ tại DT. Anh có vài chứng chỉ Sử Địa tại ĐHĐL. Anh ta là bạn thân của VM Kh. ( anh này chỉ học QS có 9 tuần, nên khỏi bị TTCT). Lúc đó, Võ làm HTDT, thay anh Lực. Võ lên làm GH thay Thầy Ng.T. Khi HT Lực bỏ chạy vào SG, thì Võ lên thay chức vụ cao nhất nhà trường này. Kh. là gia đình CM ở trong trại. Vì không khéo léo trong cách nói năng , tiếp xúc với các bạn tù khác, Kh làm phật ý nhiều người đồng nghiệp trước đây. Tổ Phó An. báo cáo cán bộ Quản Giáo người Bắc. Bọn này là bộ đội cón trẻ, hung hăng, căm thù SQ MN. Chúng đánh Kh một trận tơi bời hoa lá, suýt bị mù mắt. Mắt sưng và tím bầm.
Một buổi sáng nọ, nhiều chiếc xe poids lourd từ Trại Giam Sông Mỹ (Trai tù nhốt một số SQ, CB và CS của VNCH) dừng bánh trước Nhà Lao MĐ. Cán bộ đọc tên theo danh sách, đừa một số cải tạo viên lên xe bịt bùng. Nguyên nằm trong số này. Trên xe, đã có nhiều tù nhân khác từ Sông Mỹ xuống. Toàn là SQ chế độ cũ. Các xe chở tù Ngụy Quân, chuyển vào Tổng Trại TB 8 ở Sông Mao. Th/Uy Thanh , CB Bắc từ Trại Tù SM , thân hành giải tù vào giao cho TTTB 8, tỉnh BT. Hai SQ/VNCH bị cùm vì kỷ luật tại Nhà Lao MĐ là Thanh, trước đây, Tr/Uy HQ và Ban Tr/Uy ANQĐ, Quận Du Long, cũng bị SQ CB Thanh áp tải ra xe. Anh này nói tiếng Băc ngọt xớt như mía lùi, Anh ta đã từng nói với tù SM:
- Các anh SQ/TLC tội nắng ghế lắm đấy!.
Câu nói nổi danh của cán bộ này gây ấn tượng cho đám tù gốc CTCT. Y đã ra lịnh gởi về Nhà Tù MĐ biệt giam hai SQ trên. Y cũng từng tuyên bố trước những kẻ sa cơ thất thế câu nói đầy lòng nghi ngờ và ngăn cách, thù hận, thiếu sự cảm thông , bao dung:
- Chúng tôi khó cải tạo các anh được vì chúng tôi không thể nào biết trong đầu các anh đang nghĩ gì ?
”Nói năng ngọt xơt như đường
Giam cầm, trừng trị. căm hờn chẳng buông.
Tù bi nước chảy qua dòng
Con người chỉ biết cùm gông đọa đày”.
Ngồi trên xe bịt bùng, nhiều anh em buồn tủi, héo sầu cả ruột gan. Có người dễ xúc động đã nghe cay xé nơi mắt và lệ nóng lăn trên gò má héo hon. Chỉ có một tháng bị mất tự do mà coi như cả mấy năm dài trong song sắt giá lạnh của ngục thất, đỏ chói màu máu và nước mắt, khổ đau, chán ngán cuộc đời. Đoàn xe chở tù vải phủ kín bưng, nóng như ran, đầy mồ hôi, mồ kê, người và không khí ngột ngạt, oi ả vô cùng . Lửa hạ trôi lãng đãng bên trên mặt đường nhựà. Đoàn xe tải lăn bánh qua Thành Phố PR , xuôi về hướng Sông Mao xa xôi, đất cằn đá sỏi. Một vùng khô hạn bậc nhất của Miền Trung cận Phương Nam.
“Bịt bùng, oi bức trên xe
Tù nhân chật ních, nóng se da người.
Cũng là dân Việt nhau thôi
Sao mà hành hạ giống nòi lắm ru!
Khổ đau cho một kiếp tù
Đoạn trường giờ đã mịt mù tuổi xuân”.
1) TRẠI TÙ SÔNG MAO
Cuối cùng, đoàn xe tải dừng bánh trên con lộ giữa các trại tù. TTTB 8, bao gồm ba Trại Tù. Trại Tù Khu A (Từ cấp bậc Đ/U đến Tr/Tá). Trại Tù Khu B gồm các SQ cấp bậc Tr/Uy. TrạiTù Khu C đành cho các SQ cấp Th/Uy. Nguyên theo gót anh em khối Tr/Uy vào Trại Tù khu B. Các doanh trại giam tù, nguyên là khu gia binh của các đơn vị thuộc SĐ 23 BB của QLVNCH trưóc đây. Bây giờ, biến thành nhà lao, giam giữ các người bại trận, thua cuộc. Họ là những kẻ có nợ máu với ND va CM. Tại Khu B cũng như các khu khác, đã có sẵn nhiều tù nhân bị giam cầm. Đa phần là các SQ tử Trại Tù Cà Tót đưa về đây .
“Tù binh Tổng Trại. Ba Khu
Tộiụ nhânà lủ khu, ũ lù khu,ụ khổ đau.
Khô khan, hạn hán một màu
Đồng phơi nứt nẻ, vườn rau võ vàng”.
Trưởng Khu B, Thượng uý Thái, to, cao , trắng trẻo như Tây lai. (Nghe nói Ông ta là con rể của Bà Huế ở Xóm Lò Heo PT . Bà ta từng nấu cơm tháng cho Nguyên nhiều năm, lúc chàng dạy học tại Thành Phồ Biển mát mẻ dễ thương này) cho tập trung tù nhân mới đến. Cả đám xác xơ, mệt mỏi, mới xuống xe, ngồi trên bãi cỏ vàng úa, trước trại nghe Thủ Trưởng giảng về chính sách khoan hồng , đại lượng của Chủ Nghĩa Anh Hùng CM .”Đánh kẻ chạy đi. Kh6ng đánh người trở về”. Ông khuyên nhủ anh em cố gắng cải tạo tốt, học tập, lao độỉng tốt, để được đoàn tụ với gia đình nay mai. Sau đó, ông hỏi ai có người hoạt động cho CM thời chống Pháp và chống Mỹ cứu nưóc. Cha, mẹ, chú, bác, anh, em, cô, dì ruột...còn sống hay đã hy sinh cho CM. PMT (tức nhà thơ CTNM), sau đổi tên là Tr MT, giống Tây lai, khai là cha mẹ đã hy sinh cho CM. Thg/Úy, Trường Trại, tỏ ra cảm tình, ưa thích anh chàng trắng trẻo , đẹp trai, giống dân Gaulois cũng như mình này. Anh ta đượcThủ Trưỏng cử làm Khối Trưỏng Khối 1. Khối này bao gồm đám tù mới từ Trại Giam MĐ và SM tỉnh NT chuyển đến. Ngày nhập trại tù SM là 30/8/1975. Trại A nằm bên phải Trại B, không xa lắm. Trại C ngay sát hàng rào phía trái trại B. Phía trước mặt Trại B , bên kia con đường quan là Khu Doanh Trại của Ban Chỉ Huy Trại này. Tổng Trại Tù Binh 8 quản lý tù nhân bao gồm các SQ chế đô cũ, cư ngụ tại các tỉnh BT, NT, Bình Tuy, Lâm Đồng, Đà Lạt... Lúc bấy giờ Tr/Tá Võ Như Loan, nói tiếng Quãng Nam , người tầm thước, làm Thủ Trưởng TT 8 . Th/Tá Trịnh Cát, CHP. Ông ta gốc Bình Định, cựu tù binh tại Đảo Côn Lôn trước đây, thời VNCH, trắng trẻo, nói tiếng nhỏ nhẹ, sau ngày 16/4/1975 làm Chủ Tịch UBQQ Thành phố PR, ”Anh Mười”, như các cán bộ thuộc cấp thường gọi,
Lúc bây giờ, Nguyên cũng như bao nhiêu người tù khác, thật nhẹ dạ, dễ tin lời các cán bộ giảng bài học chính sách CM, lên án gây gắt tội ác của Mỹ Ngụy. Họ hăng say ghi chép thảo luận, thành thật khai báo tội lỗi. Họ cố moi hay phịa thêm ra tội để viết vào giấy cho đầy trang. Họ ngây thơ cứ muốn chứng tỏ lòng thành khẩn khai báo tội lỗi thì sẽ được CM khoan hồng. Đảng và Nhà Nước sẽ sớm xét tha cho về làm ăn sinh sống bình thường như lơì tuyên truyền, nhồi sọ, hứa hẹn ỉhằng ngày. Bởi vậy, nhiều tù nhân cả tin , đã quên đi câu nói bất hủ của Đệ nhất công dân thời VNCH ”Đừng tin những gì CS nói. Hãy nhìn những gì CS làm”.
”Đừng nghe họ nói làm gì.
Việc làm của họ, ta thì hãy coi.
Thế mà mình cứ lầm hoài.
Cả tin, nhẹ dạ, khổ đời tù nhân”.
Cho nên, trong thời gian học 8 bài cơ bản (“Có thể áp dụng cho mười năm sống dưới chế dộ XHCN” như lỡi một cán bộ tuyên bố trước đám tù), nhiều anh em cải tạo đã nhiệt tình, năng nổ, đáu tranh, tố cáo nhau, moi hết tội lỗi nhau, để mong CM tha về sớm. Thậm chí còn có ngưòi làm ăng ten, chỉ điểm, báo cáo mật cho cán bộ Quản Giáo và CB Trại, để mong sớm đoàn tụ với người thân.
”Bước cùng trong chốn lao tu
Cả tin, nhẹ dạ, hạị nhau sớm về.
Khổ sai, thiếu thốn mọi bề
Tình ngưòi giờ cũng phân chia sắc màu.
Đạp lên thân xác của nhau.
Nhân sinh đen bạc, vàng thâu lẩn vào”.
Tại Trại Tù SM , lúc bấy giờ, một số anh em rỉ tai nhau tin hồ hỡi, phấn khởi khi đọc báo CM hay nguồn tin từ người thăm nuôi đưa vàò. Họ cứ hy vọng các ngày nghỉ lễ lớn như Ngày QK 2/9, Lễ LĐ 1/5, Ngày QĐNDVN 22/12 là được xét cho ve . CM khoan hồngà một số người đã phấn đấu, cải tạo tốt. Nhưng rồi cứ vẩn ngồi tù. Vẫn lao động. Một hôm, Th/uý Hùng, gốc Quảng Nam , Cán bộ QG, sau khi điểm danh khối 1, đã mỉm cười , nửa úp, nửa mở, tuyên bố khơi khơi, (khác hẳn mấy lần trước ”Rán lao động tốt, nay mai về thôi”)
-Các anh đừng hy vọng lễ Ngày QĐ/NDVN ,22/12 năm nay. CM chỉ xét các ngày lễ lớn như QK hay Lễ LĐ thôi. Cùng lắm là giữ các anh vài ba năm .
Anh ta vừa nói vừa cười lấp lửng, như nửa đùa nửa thật. Vế chót là tin tuyên bố mới nhất làm các tù nhân kinh ngạc, bối rối, lo lắng, buồn ba,õ phân vân . đủ thứ. Lòng họ bỗng nhiên ngỗn ngang trăm mối, buồn phiền vu vơ. Hy vọng lâu nay bỗng nhiên trở thành chán nản, tuyệt vọng và hoang mang vô cùng. Ngày trước, cuốc đất trồng đậu xanh , một số hy vọng sẽ về trước khi đậu già và thu hoặch. Mùa đậu đã qua mà ngày về mù mịt. Giờ lại thêm câu nói “Vài ba năm “. Thật úp mở. Không biết bao nhiêu tờ lịch đây? Nay mai” hay “ngày mai các anh về" như Thượng uý Phùng, CB Trại, đã từng tuyền bố trước Trại B, nay đã trở thành vài ba năm trong thờì gian thật ngắn ngùi. Thỉnh thoảng, Trại cho thân nhân thăm nuôi. Thực phẩm, quà, bánh kẹo , đưòng bồi dưõng. Cán bộ trại an uỉ , động viên người nhà tù nhân:
- Chừng nào các anh ấy tiến bộ là chúng tôi cho về.
Có người hỏi:
- Thế nào là tiến bộ? Họ trả lời:
- Tiến bộ là luôn luôn tin tưỏng vào CM và Nhà Nước. Học tập, lao động tốt, Chấp hành nội qui Trại thật tốt.
Cuộc sống lao tù khổ sai thật đói rách, khốn khổ vô cùng. Tuy nhiên, mọi người phải rán khắc phục. ”Nín thở qua sông”. Phải rán chịu đựng. Có kêu Trời, nhưng Trời quá cao quá xa. Phật và Chúa cũng không nghe thấy, giúp dỡ những kẻ bị đày đọa, lầm than như sống trong”Địa ngục trần gian.”. Hỏa Ngục cõi người”. ”Nhất nhật tại tù , thiên thu tạõi ngoại”.ụ
”Đói run người, đói , đói ghê!
Thèm cơm, thèm ngọt, thèm, thê thiết thèm.
Lao tù, đói khổ triền miên.
Đúng là Địa Ngục ở miền trần gian”.
Một mặt, Cán Bộ Trại cứ động viên , khuyến khích tù lao động tốt, chấp hành nội quy tốt. Nay mai về thôi. Mặt khác, hằng ngày, Trại sai các tù nhân lên Phi Trưòng SM gỡ vĩ sắt PSP về rào quanh các Trại A,B,C. Hai người khiêng một tấm. Những vĩ sắt này vốn của Mỹ dùng làm phi trường dã chiến trưóc kia, dài và nặng nê vô cùng. Hai người vác một tấm cũng đã chới với, trong khi ăn uống thiếu thốn, đói khổ như hiện tại. Tuy nhiên, cũng có những anh hùng lao động khiêng hai chàng hai tấm. Thật là sức khoẻ vô địch. Gương lao động tích cực, đáng biểu dương toàn Khối, toàn Trại. Thế là chẳng bao lâu ba phía các khối tù đã cao sừng sững , bức tường sắt kín mít như bưng. ’Dẫu mà có cánh dễ bay đường trời”. Thâm nghiêm , kín cỗng , cao tường , Cạn dòng lá thắm, dứt đường chim xanh” (Kiều). Vì thế, các thân nhân của tù không còn liên lạc, nhắn gởi gì các tù nhân về phía hậu của Trại Tù nữa. Nhân một bữa học tập , báo cáo lên Ban Chỉ Huy Trại B, Nguyên lúc đó là Tổ Trưởng thuộc Khối 1 ( Lúc này Khối Trường PMT và Thầy Ngh làm Thư Ký Khối, đã được tha về vì gia đình CM . Họ chỉ học tập một thời gian ngắn, khoảng mấy thángă. Anh N, gốc QN, anh họ của Cẩm, gia đình CM gộc, nghe nói toàn Đ/Tá, lên thay. Anh là SQ/CTCT Trung Cấp) đứng lên hỏi Trưởng Trại, Thg’Uý Thái:-
-Thưa Cán Bộ.Anh em có mỗt thắc mắc.Xin có một câu hỏi, được không ạ? . Thủ Trưởng tươi cười, vui vẻ nói-
-Được.Anh cứ hỏi!”.
- Dạ, anh em thắc mắc là trước đây, Trại bảo học tập tốt, lao động tốt, chấp hành nội quy tốt là nay mai về. Mà sao lâu quá! Ngày về không thấy. Lại lấy vĩ sắt rào kín quanh Trại. Chúng tôi không rõ nên xin hỏi anh
. Viên Thg /Uý Tây lai , liền khựng lại vài giây, rồi đưa mắt đảo qua một vòng đám tù nhân, đại diện các Khối, các Tồ thuộc Trại Tù B. Anh ta nghiêm nét mặt, tỏ vẻ suy nghĩ , rồi ôn tồn nói;
-Thì một Trại Quân Sự phải có rào dậu, kỷ luật để sống cho an toàn, thoải mái, kỷ cương.
ỉ Thời gian cứ trôi qua. Tù nhân vẫn lao động khổ sai. Trại tù khô cằn, thiếu thốn đủ thứ. Nưóc ở đây quý hiếm như vàng . Nguyên còn nhớ, hôm đó, là ngày Lễ QK. Tù nhân bên Trại A sang Trại B thi đấu giao hữu bóng chuyền. Cũng Th/Uý tên Hùng ( trẻ hơn Hùng QN), gốc PT, QG Khối 2, nằm phía sau Khối 1, bực mình, tức giận, vì nghe tin môt tù nhân nguyên là Th/Tá Ngụy ở Trại A, bị kỷ luật gông cùm trong Phòng Giam kín, vì lời phát biểu linh tinh với bạn tù cạnh giường- “ Mât nước mà không lo! Cứ mê ăn ngủ, tranh giành cải nhau.”. Thế mà có ăng ten báo cáo CB Trại A. Lập tức, ông này bị bắt vào Phòng KL cùm ngay. Do đó, Th/Uý Hùng cho tập họp các tù nhân hai Trại. Y ngang nhiên , với dáng điệu hùng dũng của kẻ thắng trận (như Thủ Trưởng Thái trước đây đã tuyên bố với toàn Trại B
-Chúng tôi là kẻ chiến thắng, Các anh là kẻ chiến bại. Các anh phải cải tạo thôi. Phải kiểm điểm mình gây gắt. Phải liên hệ tội lỗi bản thân. Các anh phải phục tùng CM . Về hay không là tùy các anh)
Lúc này Th ÚY Hùng dõng dạt, huênh hoang nói lớn, giọng ồ ồ, nhấn mạnh từng tiếng rõ ràng, đầy thù hận, căm ghét, sau khi đưa đôi mắt sắc lẹm, quét qua một lượt bọn tù đang sắp hàng đưng ngay ngắn dưới ánh nắng chói chang , rực rỡ của vùng khô hạn SM :
-Tôi nói cho các anh biết. CM không bắn, giết các anh đâu. Các anh phải học tập mút mùa. Từ 13 đến 15 năm! Hiểu chưa? Đừng có hy vọng hảo huyền. Đừng có hòng!.
Anh ta gằn từng tiếng, từng chữ cho đã giận. Hiển nhiên lời tuyên bố dõng dạc trước tù nhân đông đảo của hai Trại vào ngày Lễ lớn nhất của CM , có ảnh hưởng, tác động nhiều đến tư tưởng của kẻ thua trận. Khác hẳn với lời tuyên truyền nhồi sọ lúc học chính trị hay lao động khổ sai hàng ngày. ” Hễ chắp hành tốt mọi mặt:Nội quy Trại. Lao động tích cực. Khai báo Lý Lịch rõ ràng là Trại cho về đoãn tụ với gia đình.”. Như thế, anh ta nói công khai là Đảng đang trừng phạt bọn Ngụy . 15 năm một cái móc thật khủng khiếp. Giống như cuộc đời giang hồ phong trần, trôi nổi, đọa đày của Thúy Kiều. Nguyên chợt nhớ câu chuyện của CM Vô Sản Nga . Một Đ/Tá Bạch Nga bị giam trong lao tù Đỏ 21 năm, mới được tha. Ông về lại thành phố Quê Hương với Giấy Ra Trại. Lúc bấy giờ, tất cả đã thay đổi. tang thương. Vợ con ông, bạn bè, anh em , bà con không còn ở tại chốn cũ nữa. Ông chỉ gặp những người xa la, lạnh lùng, không thân thiện với tên tù vừa được phóng thích, áo quần bạc phết, cũ mèm. mặt mũi bơ phờ, xanh xao, râu tóc trắng phau. Một kẻ già nua, tàn tạ, cô độc nhất trên cõi đời đầy đau khổ này. Ông ta ngồi trên ghế đá tại một công viên, lòng buồn bã, ảm đạm, thảm sầu vì không biết đi về đâu bây giờ. Bỗng có chiếc xe hơi bóng lộn, sang trọng đổ cạnh vườn hoa. Một cán bộ Trung Ương CM, bệ vệ, uy nghi bưóc đến, hỏi han lão tù mói được tha về, đang gục đầu trên ghế đá vào một chiều đông giá buốt. Sau khi xem “Lệnh Tha’, Lãnh Đạo T/Ư viết một tờ giấy, đưa cho kẻ đã bị CM lưu đày hơn hai thập niên:
“Yêu cầu Đ/C các cấp hãy giúp đỡ công dân có công nhất với đất nưóc Nga vĩ đại này”.
“Nhiều năm tù ngục đọa đày
Bây giờ thành kẻ bề dày công lao.
Nói đi, nói lại, khó đâu.
Trần gian Địa Ngục, dễ nào thoát ra.”’
Sau đó, tình hình Trại Tù Khu B đã có nhiều sự kiện kinh khủng, đau thương xảy ra.
