D) TÙ TRỐN TRẠI BÌNH SƠN
Tù nhân tại đây, hầu như ai cũng biết anh H. đã một lần hại các bạn cùng âm mưu vượt ngục tại Trại HT, trong đó có anh Quý nữa. Nhưng bây giờ, hai người lại chơi thân với nhau. Anh H., quê ở gần Quận TG/BT, Giáo xứ gần Ma Lâm. Anh ta cũng đói ghê lắm! Vì nghĩ mình có công với CM, như trường hợp một Đ/U và Th/Tá đã lập công đúng lúc, tại Trại A 30 ( CB CT giảng NQ Trại và kể chuyện này cho tù nhân mới nhập Trại, để khuyến khích họ noi theo gương . Rồi sẽ được xét tha nhanh hơn). Vì vậy, H ,hỏi thẳng trường hợp của anh đã báó cáo Trại kịp lúc, để bắt giữ những kẻ âm mưu trốn Trại trước đây tại HT. Anh xin được xét tha sớm như Cán Bộ CT đã hứa với anh . ( H tố cáo Trại, hại bạn mình để mong về sớm).
Bây giờ , CBCT trả lời H: ” Dĩ nhiên , anh có công với CM, sẽ được xét tha nhanh hơn. Hãy cố gắng lao động tốt, chấp hành NQ Trại tốt thì nay mai về thôi.”
Trường hợp hai người cải tạò lập công đúng lúc, được hưởng khoan hồng của CM, anh em tù nghe nói như sau:” Hôm đó , một Đội đi lao động tại khu rẫy, cạnh rừng núi bao la, bát ngát. Thừa cơ CBQG và CBQC lơ là canh phòng theo dõỉ nghiêm ngặt như thường lệ, hai người tù bỏ chạy khỏi hiện trường . Họ ba chân, bốn cẳng lủi nhanh về phía rừng xa. Tù thì phần thiếu ăn, phần yếu sức, chạy không lẹ làng. Tuy nhiên, vì bất ngờ, nên CBCA hơi lúng túng , bối rối lúc đầu. Họ bắn theo xối xả. Đạn AK xé nát không gian, đồi nương, xéo xéo , vù vu, rít lanh lãnh theo bóng tù nhân, càng lúc càng chạy xa. Khu rẫy trống trơn, rộng bao la, nên họ chưa chạy tới rừng được. Chưa thoát khỏi tử thần. Chưa qua ải hiểm nghèo , nguy khốn đang chờ đón họ. Lúc bấy giờ ,một Th/Tá và một Đ/U bạn tù với kẻ đào tẩu, cùng Đội, mách CB đang bắn theo dữ dội, nhưng chưa hạ hai cải tạo liều mạng bỏ trốn thiên lao.
”Thật là điếc không sợ súng.”
- Xin CB nên quỳ xuống, nhắm kỹ rồi hãy bóp cò. Chắc chắn sẽ bắn trúng họ. Quả nhiên, kinh nghiệm súng đạn của hai kẻ chỉ điểm, mách nước này thật lợi hại. CB theo lời khuyên quý báu của kẻ lập công, lấy điểm đúng lúc. Họ hạ dễ dàng hai tên Ngụy trốn trại . Họ đã bắn thương vong hai tù nhân liều lĩnh, dám bỏ trốn, đang lúc thanh thiên, bạch nhật, để làm gương cho cải tạo viên lên tới hàng ngàn người tại đây, một trong những ngục thất lớn nhất Miên Trung này. Nhờ biêt” Lập công đúng lúc”, họ được Chính Phủ tha cho về ở Khu BS . Họ đưa vợ con , gia đình ra làm rẫy, sinh sống như người bình thường tai đây.
“Lập công đúng lúc” . Được tha
Làm cho kẻ trốn Ta Bà mạng vong.
Ôi người ác hiểm vô song!
Lợi mình, nào kể kẻ trong, người ngoài.
Khổ , đau, sống, chết, mặc ai
Miễn ta được việc, xác người đạp lên.”
Vì thế, H. nghĩ mình cũng được xét như hai người trên, vì đã hại ba người bạn tù cùng âm mưu trốn trại. Cũng lập công đúng lúc. Ba kẻ vượt ngục chưa ra khỏi thì bị tóm rồi. Nhưng H chờ lâu quá! Tù giam tại đây gần hai năm mà chưa thấy xét gì đến trường hơp của anh ta cả. CBCT nói không giữ lời. Nguyên còn nhớ hôm bàn giao tù cho Trạiù A 30, Tr/Tá VN Loan nói chuyện với đám tù đang tập trung tại HT lớn.
“-Các anh như người bơi lội qua bên kia bờ sông. Bậy giờ, các anh sãi gần tới đích rồi . Tuy nhiên, vẫn còn một cơn xoáy mạnh. Các anh phải vượt qua con nước thử thách này, để có chể vào được bờ. Phải cố gắng đến nơi an toàn. Không nên nản chí, thối lòng, bỏ cuộc, bơi trở lại. Phải quyết tâm cao, thắng lướt trở ngại cuối cùng để được đoàn tụ với gia đình . Đó là bắt buộc. Không có sự chọn lựa nào hay hơn đâu.
“Ba năm bơi lội qua sông
Bây giờ nước xoáy khó lòng đến nơi.
Chán chường , bỏ cuộc cho rồi
Thời gian cải tạo, công toi bấy chày.
Quyết tâm , nổ lực hằng ngày
Vượt qua thử thách, sau này được tha.
Trở về, đoàn tụ cả nhà
Vợ con hớn hở, Mẹ Cha mừng lòng.”
Nhưng, ’Nói dzậy mà không phải dzậy”. Ba năm tù tại TT8 chuyển qua A 30 gần hai năm nữa, mà ngày về vẫn biệt vô âm tín. Vì thế, H nản lắm! Chán tận xương tủy rồi! Không còn tin vào lời nói của CBCM nữa. Do đó, H.tính chuyện riêng của mình. Anh ta có quyết định liều lĩnh, táo bạo. ”Một mình mình tính , một mình mình haỵ”. Trưa hộm đó, nhiều bạn tù trông thấy H. và Quý ăn cơm chung ngoài trời. Điều này thật hiếm hoi, ít khi xảy ra giữa hai người trong thời gian ở BS. Họ ăn uống vui vẻ, no nê. Chính H đã nấu cơm và thức ăn đãi bạn. Quý tỏ ra đại lượng , tha thứ tội lỗi hại mình của bạn trước đâỷ. Khác xa LQN và Tr, tránh xa người bạn nguy hiểm này, người đồng hành có thể bán đứng bạn đường vì lợi riêng. Chiều hôm ấy, Đội H. đi chặt củi trong rừng núi, gần đó. như thường lệ . Tù chuyển củi về Trại xong, xuống tắm giặt dưới sông, ngay trước cỗng Trại . Sau mỗi ngày lao động, tù được phép khoảng 20 mươi phút, để làm sạch sẽ thân mình đầy bụi và mồ hôi. Khi tù vào cỗng, CB trực điểm danh, Đội H. vắng mặt anh ta. Thì ra, anh ta đã lẽn trốn, lúc Đội vào núi chặt cây. Anh ta thật dũng cảm và mưu trí. Người hùng vốn là biệt kích dù, chuyên môn nhảy toán. Anh ta thuộc đơn vị Lôi Hổ. Anh ta chuyên nhảy vào vùng đất địch, để lấy tin tức và phá hoại cơ sở của đối phương. Anh giỏi mưu sinh, thoát hiểm trong rừng sâu, núi thẳm. Vì vậy, Anh đã vượt ngục thành công. Anh ta biệt tích giang hồ từ đấy. Không biết sau này, số phận Anh ta ra sao. Hy vọng Anh thoát luôn bàn tay sắt của kẻ giam cầm Anh. Quả nhiên, không nghe Anh bị bắt lại như bao nhiêu người tù khác đã đi xa mà bị tóm được dẫn độ về Trại cũ.
“Ngưòi hùng chặt củi trong rừng
Trí mưu ,dũng cảm đã chuồn trốn xa.
Thành công vượt thoát Trại Tù
Giang hồ biệt tích mịt mù tăm hơi.”
E) ANH QUÝ BỊ SÁT HẠI
Qua ngày hôm sau, Đội Nguyên đi lao động xung quanh Trại-. Làm cỏ vê. Anh Quý được cắt công tác lãnh dụng cụ như xẻng , cuốc, rựa. cào cỏ...để tù làm sạch sẽ doanh trại. Tuy nhiên, buổi chiều, sau khi nghỉ việc và hoàn trả nhà kho mọi thứ, tù xuống sông tắm rửa rồi vội vã sắp hàng vào cỗng Trại. CB trực nhật điểm danh thì Quý vắng mặt. Anh ta đã trốn Trại trong lúc Đội có 20 phút lội nước làm sạch cơ thể bùn lầy, bụi bặm , mồ hôi dơ dáy suốt ngày lao động vất vả ngoài trời. Vượt Trại trong thời gian ngắn ngủi như thế, không biết anh ta có thoát đựợc không? Buổi tối hôm đó, Đội kiểm điểm anh Quý nặng nề. Vào khoảng 9 giờ đêm, thì CB Trại và TT vào gọi Đội Trưởng ra ngoài. Lúc đó, Đội vẫn tiếp tục kiểm điểm hành vi sai trái của tù nhân trốn Trại:
” Thật là bướng bỉnh. Không biết tội lỗi của mình. Tội lỗi đầy đầu. Nợ máu với ND và CM mà không biết ăn năn, hối lỗi, cải tà, quy chánh. Cải tạo để được hưởng khoan hồng của CM, mà dámụ trốn trại . CM luôn luôn chủ trương, trưóc sau như một: “Đánh kẻ chạy đi, không đánh kẻ chạy về”. Nguyên nằm sát chỗ Quý cũng được chỉ định góp ý, phê phán hành vi sai trái nghiêm trọng này. Một lúc sau, ĐT vê. Anh ta cho biết là Quý đã bị bắn chết rồi. Trại bảo anh ra nhận diện cải tạo viên của Đội đã được đem xác về. Anh mô tả vết thương trí mạng. Đạn xuyên thủng từ lỗ tai trái, trổ ra mắt mặt. Lỗ đạn công phá nhỏ. Ngoài ra, hai cẳng bị gãy lọi. Không có dấu đạn mà bị báng súng đập vỡ nát chân luôn, Phối hợp hai nhận xét trên, anh ta không bị bắn từ phía xa. Anh bị bắt, rôi bị đánh gãy hai chân không đi được nữa. Sau đó, họ mới kê súng colt vào tai trái bóp cò. Đạn nổ xuyên qua đầu , rồi chui ra mắt mặt tức thì.Vì vậy,ù đạn không trỗ lỗ to như bị bắn từ phía xa. Đó là nhân xét của các tù nhân có kinh nghiệm về việc này.
Nghe kể lại, Quý chạy ra tới xóm ngoài, vì thời gian ngắn quá, chưa đi xa kịp, Anh trà trộn trong đám dân đi đường. Anh cởi bỏ quần áo tù màu lam bạc phết, mặc đồ thường, , mang chiếc nịt da to bản, rất đặc biệt của anh . Bạn tù ai cũng thấy chiếc nịt da màu nâu sậm này. Anh nhỏ con, lùn. Tánh ngang tàng, ít nhường nhịn ai. Thật tôi nghiệp! Đói khổ mấy năm nay, Thân tàn, ma dại, yếu sức như thế . Sao chạy nhanh bằng CA khỏe mạnh, trẻ tuổi, ăn uống đầy đủ được. Anh bị tóm lại là điều khó tránh rồi. Nhưng tù chạy, bắt lại , có thể đưa ra tòa xét xử, kết án. Chứ hành quyết đồng bào cùng màu da, chủng tộc tại chỗ như the, á thật là tàn ác , dã man không thể tưởng tượng được. Hai vợ ở xa bỏ rơi người hùng từ lâu, không biết má hồng có rớm lệ.xót thương cái chết tức tửi, bi thảm, khổ đau của kẻ bạc số hay không.
“Phong lưu, bay bướm nhiều cô
Hai phòng hạnh phúc, bây giờ đơn côi.
Nhất Bà trước đã bái bai
Nàng Nhì kiểm điểm , rút lui từ hồi .
Trở thành cô quạnh, lẻ loi
Không ai tiếp tế, đói dài trơ xương.
Theo gương bạn vượt dễ dàng
Rủi thay, bỏ mạng sa tràng, thảm thương.”
Hôm sau, chính bạn tù cùng Đội, bó chiếu sơ sài, chôn Anh. Lảm sao có hòm cho một tên trốn Trại? Tối hôm sau, Th/Tá Hạnh. GTT Trại A30 , cho tập họp tù nhân toàn Trại BS . Ông ta ủy lạo , an ủi, động viên anh em tù . Ông khuyên cải tạo viên hãy an tâm, luôn luôn tin tưởng vào đường, lối chính sách của CM. Hãy ra sứùc phấn đấuâ lao động , học tập, chấp hành NQ Trại thật tốt, để được xét tha, trở về sum họp với gia đình cha mẹ ,vợ con.
“Lao động cải tạo an tâm .
Nay mai CM khoan dung cho về.
Đừng nghe lời bạn rủ rê
Tìm đường trốn Trại, chỉ e bỏ mình.”
F) NHỮNG CUỘC VƯỢT NGỤC THÀNH CÔNG
Những trường hợp tù nhân vượt ngực thành công, đã xảy ra tại Trại A30. Nguyên còn nhớ, một số trốn thoát khòi bàn tay sắt của C/A giám thị Trại giam. Lúc bấy giờ, có hai tù nhân , gốc gia đình CM gộc. Họ được Ban GT tin tưởng, cho cư ngụ ngoài phạm vi vòng rào nhiều lớp của Trại . Nhà giam nằm cạnh con sông. Đêm nọ, hai người đục vách ngục thất và thoát ra. Họ đáp xe về Bình Định là quê hương của họ. Nghe nói, gia đình đã chuẩn bị , lo lót cho họ giấy thông hành giả , ghe tàu, để họ vượt biên an toàn , thành công mấy hôm sau đó. Đúng là “Có tiền mua Tiên cũng được.”. ” Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn.”.
”Thông hành mua sẵn trong tay
Hai chàng thoát ngục, về ngay Quê Nhà .
Vượt biên, cha mẹ đã lo,
Tàu thuyền chuẩn bị , bãi bờ an ninh.
Vài hôm , trời nưóc lênh đênh
Tụ do tìm hướng, tử sinh sá gì.”.
Nghe nói, họ đã ra nước ngoài trót lọt. Cuộc trốn Trại của họ thành công mỹ mãn. Thật đáng nễ!
Trường hợp vượt ngục của Lý Tống (LT) , làm chấn động toàn Trại Tù , gây tiếng vang nhiều nơi, không những trong nước, mà cả thế giới cũng biết tiếng người hùng này. Anh là SQKQ/VNCH. Anh thoát khỏi Địa Ngục Trần Gian thật hy hữu. Anh đã có chủ ý từ lâu. Âm mưu trốn Trại đã được Anh sắp xếp, chuẩn bị, tính toán kỹ lưỡng nhiều ngày, nhiều tháng rồi. Nghe kể, Anh lao động trong rừng núi, thường đi chân không . Không những chân trần cho da bàn chân chai lì sỏỉ đá, mà đầu Anh không mũ nón, cho quen mưa, nắng, phong, sương, dạn dày, gian khổ, để thực hiện cuộc vượt ngục bằng đi bộ sau này. Anh đã chịu khó luyện tập cho đôi giò cứng cáp, bền bĩ dẻo dai. Ngoài ra, Anh cũng tập dần cuộc sống ”Mưu sinh thoát hiểm”. Đi lao động trong rừng , quan sát các loại lá cây, rau quả, tập phân biệt, ghi nhận thứ nào ăn được, thứ nào có độc. Ngoài ra, hễ bắt được con gì, anh nướng ăn con đó. Thằn lằn , rắn mối, cắc kè, kỳ nhộng, các loại rắn, dế . cào cào , bò cạp, rít...Anh sơi tái hết trơn. Không tha con nào cả. Nướng chín , thịt thơm như thịt gà vậy. Bổ dưỡng chất đạm thật tuyệt vời! Không chê vào đâu được trong đời tù đói khổ, thèm thịt tươi và chất ngọt vô cùng. Thèm chết bỏ. LT. nổi danh như cồn từ đó. Một bạn tù ngâm khẻ mấy câu thơ đủ cho bạn đứng gần nghe lúc vắng người:
“Người hùng vượt Trại tuyệt vời
Mưu sinh thoát hiểm, núi đồi đã quen.
Đôi chân đi bộ tập rèn
Thú rừng, cây trái, biết nên ăn gì.
Đánh lừa gác cỗng ra đi
Dặm trường núi thẳm, quản chi nhọc nhằn.
Cuối cùng, đến nước dung thân,
Anh hùng nổi tiếng thoát vòng lao lung.”
Thật vậy, một buổi sáng chủ nhật, Anh mưu trí và dũng cảm, chụp lấy thời cơ dến gõ cửa. Anh trà trộn trong đám tù, từ Trại ngoài vô lãnh cơm. Sau đó, anh lẻn trốn vào rừng. Anh cuốc bộ qua Thái Lan (TL), xuyên núi thẳm, đèo cao, rừng xanh bạt ngàn, gian nguy , hiểm nghèo vạn lối. Cuối cùng, Anh đã từ nước này sang Mỹ, vùng”Đất Hứa”. Anh đã đến bờ bến Tự Do. Thật là tài tình! Thật là tuyệt diệu! Thật là xuất sắc! Độc nhất vô nhị. Anh thật đáng nễ. Cuộc vượt ngực lâu ngày nhất trong lịch sử nhân loại. Cuộc trốn Trại bằng đường rừng . núi non hiểm trở, đèo ải , vực thẳm mênh mông. gian khổ vô vàn . Anh nổi tiếng khắp thế giới từ đó. Sau này , Anh còn liều lĩnh làm một việc động trời, môt việc phi thường nữa, Anh trở lại TLan , rồi uy hiếp phi công trên chuyến bay về VN phải rải truyền đơn chống CS. Anh nhảy dù xuống SG và bị bắt . bị kết án tù 20 năm.
”Người hùng trở lại VN,
Ép phi công thả truyền đơn phố phường.
Nhảy dù xuống tận ổ hang
Chẳng may bị bắt , Trại Giam lại vào”.
Về sau, nhờ Quốc Tế can thiệp, Anh mới được trả tự do và trở lại HK . Nghe nói, Anh cũng lái máy bay sang Cuba rải truyền đơn, chống chế độ độc tài, chuyên chính vô sản của Fidel Castro nữa.
”Cuba, lại lái phi cơ
Truyên đơn chống Cộng , vô bờ tiếng tăm .
Người hùng làm chuyện phi thường
Lẫy lừng thế giới,tiếng thơm để đời.”.
Anh nổi danh như cồn, khắp năm châu, bốn bể. Anh thích làm những viêc phi thường, những “hành động lấp biển vá trời”, thích gây chấn động, thích nổi tiếng. thiên hạ khâm phục, nễ vì.”Anh hùng đứng giữa trần ai mới là.
“ Người hùng thích việc phi thường
Thích gây chấn động, bốn phương tán bàn.
Trí mưu , dũng cảm , hiên ngang,
Vào sanh, ra tử , dám làm, dám chơi.
Suốt đời chống Cộng chẳng thôi
Vang danh thế giơi, con người đa năng.” .
Vừa rồi, năm 2000, TTHK, Bill Clinton, sang thăm VN, LT cũng qua Thái Lan, uy hiếp Phi công lái máy bay đến đây, thả truyền đơn chống CS. Anh đã thoát về tới TL, thì bị chính quyền nước này bắt bỏ tù. Hiện tại , Anh bị Tòa Án Xiêm La xử chuyển giao cho Hà Nội thụ lý vì hành vi chống đối Chế Độ XHCH , do áp lực của CSVN. Nghe nói, Mỹ có can thiệp, do sự yêu cầu của Việt Kiều tại xứ Cờ Hoa. Chưa rõ kết quả ra sao. Qua hình ảnh trên báo , thì người hùng , vóc dáng đô con, đẹp trai , vẫn tươi cưởi, hiên ngang, anh dũng, bất khuất, trước ống kính của báo chí, truyền hình, chụp, sau khi Pháp Đình Thái tại Nam Vang phán quyết, có CS Thái áp tải, đứng bên cạnh người hùng.
Tại A30, tù nhân tìm cách trốn Trại dài dài. Có anh chàng quê PT/BT cùng Đội với Nguyên, Anh H., có biệt danh “Tinh Tinh La Hải”, tên môt nhân vật, một võ tướng nổi danh, trong tuồng Hát Bộ, thường trình diễn tại đây, vào các ngày Lễ lớn lúc bấy giờ. Anh ta đi lao động trong rừng, rồi trốn luôn. Anh ngụy trang là bị thú dữ tha đi, khi vào sâu trong núi thẳm chặt cây. Anh để lại bộ dổ tù xám nhạt trên đá. Anh biệt tích giang hồ luôn. Đồ tuế nhuyễn cá nhân trong ba lô còn nguyên. Xác Anh không tìm thấy trong rừng. Bạn tù nghỉ anh bị cọp nhai mất tiêu’. Chết mà không thấy xác. CM cho điều tra, moi đồ cá nhân trong bị ra hết. Không ngờ, một người tù nhận ra quần áo anh thiếu mất một bộ đồ bà ba đen, mà Anh thường mặc trong ngày nghỉ lao động. Thế là Đội báo cáo lên Trại. Họ đoan chắc Anh đã vượt ngục trong lúc đi chặt cây ở rừng xanh , núi thẳm. Họ không nghĩ Anh bị thú dữ nhai xương. Tuy nhiên, Anh ta biệt tích tăm hơi từ đấy. Bạn tù mừng cho Anh đã thoát khỏi Thiên Lao. Tuy nhiên, chỉ một thời gian không lâu lắmù, Anh lại bị bắt. Họ bỏ Anh trong rọ, sau khi trói queo như con heo. Họ áp tải Anh về lại A30 . Lúc bấy giờ, trông Anh thật thảm hại. Xanh gầy như tàu lá. Râu tóc tua tủa, lởm chởm, dài thoòng như con gấu. Anh nằm trong rọ gầm gừ như con cọp bị dính bẫy. Thật là bi đát! Thật là tang thương, đau khổ vô cùng tận!
“Người hùng thảm hại xiết bao,
Tưỏng đâu đã thoát, lại vào cùm gông.
Bây giờ cá chậu, chim lồng
Rọ kia tróí ké như con thú rừng”.
Bây giờ Anh bị kết án tù, phải bóc thêm nhiều tấm lịch nữa . Thật tội nghiệp cho ngườì hùng chẳng gặp may mắn. Nguyên cảm hoài ngăm khẻ:
“ Mưu cao đã thoát Trại Giam
Về sau lại bị Công An truy lùng.
Khiêng về nhốt kín trong lồng
Tóc râu nào khác thú rừng bị săn.”
Trong thời gian bị giam ở Trại BS, Nguyên gặp một CBQG tốt bụng, tên Nhân. Y còn trẻ. Quê Nghệ An, cấp bực Thượng sĩ. Y có lòng nhân ái, thương tù. Thật là hiếm hoi, có người CS dào dạt lòng nhân hậu, nhân bản, tình người như thế.
”Bao năm mới gặp một người,
Có lòng nhân hậu, thương ai ngục tù.”
Biết tù nhân đói khổ, nên thỉnh thoảng y cho cả Đội nghỉ lao động, vào Trại chăn nuôi , trồng trọt đâu đó. Y cho luộc khoai mì để tù nhân ăn thả cửà. Tù đói xiểng liểng. Đói trơ xương. Đói nhe răng trắng hếu. Đôi má hóp, da chì, mặt mày hốc hác, tiều tụy. Thật là hạnh phúc cho Đội Tù. Vừa khỏi dang nắng, khỏi lao động khổ sai, lại vừa được ăn no. Được nghỉ ngơi, thoải mái. Ngoài ra, y còn cho tù vào rẫy mía cải thiện lai rai. Tù cứ xiết, ăn, nhai thả cửa, thả giàn. Dùng xả láng! Thiếu chất bồi dưỡng lâu ngày. Mía dùng làm đường ngọt lịm, ngọt như mía lùi. Anh em được một bữa ngọt hả hê. Chất ngọt thắm dần vào lá phổi, buồng gan. Vị ngột tỏa rộng vào dạ dày , lá cật, ruột non, ruột già , quả thận. Hương ngọt nuôi dưỡng lục phủ, ngũ tạng. Tâm, can, tỳ, phế, thận. Ăn đã chất ngọt, bạn tù thấy khoẻ người ra, phục hồi phần nào năng lượng và sức lực đang bị kiệt quệ thê thảm. Y quả là Bồ Tát hiện thân , gíúp người tù ngục.
“Hiếm hoi Quản Giáo Công An,
Dân từ Xư Nghệ lại thương Ngụy tù.
Thường cho cả Đội giải lao
Luộc mì cải thiện, ẩn vào vườn sâu.
Ăn no , ngơi nghỉ thật lâu
Nắng nung rừng núi, khoẻ ru.khỏi làm.
Lai rai rẫy mía ngút ngàn,
Mọi người cứ đến ,thả giàn chặt ăn.
Quả là Bồ Tát hiện thân
Điểm cho tốt hết, hai chàng khá thôi.
Luôn luôn giúp đỡ mọi người
May thay ta ở lâu dài Đội Ông.”
Đại Sĩ Từ Bi thường nóí với Đội mình:”Các anh cứ cải thiện.” Con cá , lá rau no lòng. Khẩn trương nề nếp là xong mọi điều.” Vì vậy, anh em cứ cải thiện thoải mái. Ai lanh lẹ , nhanh nhẹn thì có ăn. Ai chậm chạp thì đói dài dài. Tuy nhiên, rủi thay ” Đi đêm có ngày gặp ma”. Một Tr/Uý C/A, dân Tập kết, gốc Phú Yên, coi khu vực nông trại mà Đội Nguyên thường đi chặt củi trong rừng băng qua . Hôm đó, các chàng hiệp sĩ Cái Bang. con cháu của Hồng Thất Công, tha hồ cải thiện bắp trái lai rai. Khi họ từ trên rừng chuyển củi xuống. Không ngờ, hung thần Tr/Uý đã phát hiện từ xa. Y đứng chắn ngang trên đường lộ, cạnh rây bắp sai quặt trái già. Nắng rực rỡ chói chang cả khu vực nương rẫy, rừng núi bao la, bát ngát. Mặt hầm hầm tức giận, sát khí đằng đằng, y chận lại từng người lục soát. Y bắt giữ kẻ đã bẻ trộm ngô của Trại. Nguyên cũng dính trong đám ngưởi này. Y dùng bàn tay phải xỉa vào trán chàng. Tuy không đau, nhưng suýt bật ngữa. Chàng xấu hổ vô cùng. CBQG từ tâm, đứng cạnh đó. Ông không vui . Ông tư lự, không thốt lên lời nào. Không can thiệp . Không tỏ ra binh vực hay khiển trách đám tù do mình quản lý không nghiêm, đã vi phạm NQTT. Khi vê Trại BS, chiềụ hôm đó, Ông ta nói trước Đội, đại ý là Ông không thích gì viên Tr/Uý coi khu vực nông trại đó. Nhưng các anh hái bắp phải làm “Bảng Kiểm Điểm” nộp cho Ông. Thế thôi. Nước chảy qua cầu. Thật là Phật Sống, đã bao dung , tha thứ cho đám tù về tội trộm hoa màu của Trại. Thế là may rồi. Chả bù , hôm trước, có anh bạn khác Đội, trong khi đi lao động, lỡ cắt búp chuối non bên mương nước, gần khu vườn BS. CBT bắt gặp, còng tay tại chỗ, đưa về cùm trong phòng kỷ luật một thời gian. Chỉ phát cơm hẩm, bớt khẩu phần và muối hột. Đói lắm! Thê thảm, tủi nhục, khổ đau vô cùng tận. CBQG Nhân đã tạo không khí cho Đội tù dễ thở hơn. Bớt căng thẳng, bớt hành hạ, trả thù, gây khổ đau, kỳ thị Bắc Nam , hận thù CS/QG. Hận thù ý thức hệ. Hận thù chủ nghĩa. Hận thù Giai Cấp. CBQG cho tù nhân tạm thời hưởng chút thoải mái trong kiếp sống lao lung, thiếu thốn trăm bề.
”Cho tù hưởng chút thong dong,
Anh chàng Quản Giáo có lòng từ tâm.”
Nguyên còn nhớ, lúc bấy giờ, trong Đội có Anh M., quê PT , cựu HS/PBC ,VBQGĐL, Tr/Uý ĐĐT/BĐQ. Một hôm đi lao động trong rừng, Anh vi phạm kỷ luật, bị CBQC trói hai tay. Ai cũng nghĩ Anh này sẽ bị cùm trong Phòng KL của Trại. Tuy nhiên , khi Độị về tới bờ sông, đám tù ào xuống tắm giặt, họ đã mở trói tha tàu cho người hùng BĐQ , vốn ngang tàng, bất khuất và hung hăng có tiếng. ĐT và M. mừng húm. Cũng nhờ Đội do CBQG Nhân quản ly có uy tín, nên Cảnh vệ cũng nễ tình tha tội kẻ vi phạm. Nhân nổi danh trong đám tù toàn trại về lòng nhân hậu, thương người của một Cai Tù .
“Con người nhân hậu quản tù
Giữa Đoàn Cai Ngục hận thù ngất cao.
Chiến tranh chấm dứt từ lâu
Mà lòng căm giận trả thù cứ dâng.
Cũng là con Lac, cháu Rồng
Nở nào hành hạ nhiều năm cho đành.
Cao Xanh, ơi hỡi Cao Xanh!
Từ bi cứu độ dân lành ở đâu?”,
Cứ mỗi lần bình bầu , phê điểm, mỗii năm hai kỳ, thượng bán niên và hạ bán niên, CBQG Nhân luôn luôn phê tốt cho Đội , do y quản lý. Đội khá hết, chỉ có hai người TB khá. Y không đọc tên họ. Y thật tế nhị, khéo léo. Nguyên còn nhớ , hôm đó, khi được phóng thích, Nguyên đang đi ra cổng Trại. Vừa lúc anh em tù đi lao động buổi sáng, CBQG Nhân nói khẻ với chàng :
-Chúc mừng anh được về đoàn tụ với gia đình. Đừng đi vượt biên hay làm gì sai trái, phải vào Trại nữa nhé! Đừng để bị bắt vô tù nữa nhé! “.
Giọng y rặt Xứ Nghệ, nghe trọ trẹ, nặng nề, nhưng toát ra một tấm lòng nhân hậu, biết thương kẻ yếu thế , sa cơ. Nguyên cảm động , dừng chân, nhìn y bằng ánh mắt biết ơn. Chàng nói khẻ:
-Cám ơn Cán Bộ rất nhiều. Một con người nhân ái, tốt bụng, đối xử tử tế với người cải tạo mà tôi hân hạnh gặp trong đời tù tội của tôi. Cầu chúc Cán Bộ và gia đình dồi dào sức khoẻ , nhiều may mắn..
Nói xong , chàng bước đi. Còn ngoảnh lại. nhìn người TS/CA trẻ tuổi, đẹp trai, và tấm lòng đầy nhân hậu, nhân bản . So với đồng đội, đồng tù, đồng cảnh ngộ, bạn tù cùng phòng, y hơn hẳn một số dễ dàng đổi màu , dễ dàng quay một góc 180 độ. Họ phản bạn, lập công, làm ăng ten, nịnh hót cán bộ Trại. Họ sẵn sàng đè lên xác bạn , bán đứng bạn, để mưu cầu lợi ích riêng cho bản thân mình . Khi họ được làm chức sắc như Tổ Trưởng, Đội Trưởng, Chỉ Điểm, Ăng Ten...thì họ hành hạ, đánh đập anh em bị kỷ luật thật thê thảm, tả tơi hoa lá cành (BanTT Trại). Cũng có kẻ tìm cơ hội, hại bạn, tố cáo bạn để “ Lập Công Đúng Lúc”, vì hy vọng được xét về sớm. Có thể nói, Nhân là người CA nhân hậu hiếm hoi mà Nguyên đã gặp trong đời tù.
“Ông là Bồ Tát cõi trần
Giữa người chỉ biết chiến tranh , hận thù.
Hết lòng giúp đỡ bọn tù
Dưỡng bồi khoai, mía, làm cho ấm lòng.
Những khi sai phạm, đỡ đần,
Đứng ra bảo lãnh cho thân khỏi cùm.
Đội mình toàn khá, siêng năng
Làm cho ai cũng mến thương, phục tùng.
Cai Tù chan chứa lòng nhân’
Qủả “Tâm Bồ Tát”, cõi trần hiếm hoi.
Phật nào xa cách cõi đời,
“ Tâm Lành , Tâm Phật “ đem vui cho người”.
PHẦN VIII : NGÀY RA TÙ
Trước ngày được tha, Nguyên cùng một số tù đượỉc lệnh lên HT/A30, làm kiểm điểm cá nhân và học tập chinh sách khoan hồng của CM. Đám tù này, nghe nói, sắp được phóng thích. Mọi người rỉ tai nhau. Họ mừng húm. ( Trong số này có PGC , Bắc, giáo chức BP, ngụ tại PT, cải tạo cùng Đội với Nguyên . Anh bị suyển kinh niên. Trước kia , C bàn giao chức HT Trường TT cho chàng, khoảng năm 1964. Ngoài ra, còn có TVL. Thư Ký Đội, cũng GCBP, dạy Cấp 2 ĐLạt. Thi sĩ. Anh ta bị trĩ nội.) . Tuy nhiên, học tập, kiểm điểm, thảo luận, trong một thời gian ngắn tại đây, thì Thủ Trưởng Trại, thân hành đến HT cho biết ” Giấy tờ chưa đến”. Các anh hãy về lại Đội. Rán lao động, chấp hành tốt mọi mặt. Chờ lệnh trên. Chờ lệnh Sở C/A TPK ( Dĩ nhiên, do Bộ NV phê thuận trước, rồi CT/UBND/TPK ủy nhiệm cho GĐCA tỉnh ký Lệnh Tha cuối cùng.) . Không bao lâu, vào buổi sáng hôm đó, ĐT, một gã tù vượt biên, quê NT, to con, đọc tên một số cải tạo viên ở lại nhà. Khỏi đi lao động. (TVL đã về trước cùng một số BS Trại, như BS Nhung, ngươi Nam ). PGC cũng có tên trong đợt tha này. Nguyên cho bạn tù bên cạnh cuốn sách Tư Điển Anh Văn của GS./Trần V Điền và một số vật dụng cần thiết khác. Chàng cho Hòa , em chàng tại Trại chính, toàn bộ thuốc lá và thực phẩm còn lại, cũng như các thứ linh tinh khác. Chàng gởi cho bạn tù trực nhà hôm ấy, để chuyển lại cho em mình. Khi vào trại, chàng gặp bạn tù , người Bắc, cẳng hơi cà nhắc. Bạn tù cùng Trại B nhiều năm từ HT chuyển ra. Bây giờ, anh là TT. Anh ta vẫn giữ vẻ hách dịch, ta đây. Nghe nói, sau này, khi ra Ả 30 , nhờ làm ăng ten, báo cáo mật với CB TT mà anh leo lên TT. (Sau này , lúc Nguyên về nhà lâu lắm , có nghe anh bị tù tự giác đánh trào máu, suýt bỏ mạng sa trường, khi anh được tha. Anh vừa ra khỏi Trại, gần đến ngã ba con lộ, đề về Tuy Hòa, thì bị tù TG phục sẵn, trả thù, trừng trị hùm xám Thiên Lao. Anh bị bề hội đồng nặng nề , phải lếch về bệnh xá Trại Tù dưỡng thương mấy hôm. Thiên hạ cũng đồn, là hai tù vượt biên và hình sự làm TT tại A 30 , quê NT, khi tha về địa phương, bị cựu tù và nạn nhân cũ tại Trại Giam này thanh toán . Họ gây thương tích trầm trọng. Hai chức sắc trước kia, phải xin Trại cho tị nạn chốn khác). Trong lúc Nguyên nói chuyện với viên TT nêu trên, thì một TT khác vào tới HT . Y trẻ lắm! Hình như tù hình sự. Mặt mày hung dữ , bặm trợn. Y như dân dao búa, du đãng. Đôi mày rậm. Mắt láo liên, long lên , sáng quắt như có tia lửa chiếu ra. Trông dễ sợ thật. Y nhìn chàng châm châm , dò xét, soi mói, như canh chừng, mặc dù hôm nay chàng được phóng thích. Chàng không có làm gì sai quấy cả. Chàng ớn xương sống, quay đầu ngó nơi khác. Chàng tránh cái nhìn dữ dằn, thiếu lễ độ. Cái nhìn hung bạo. Chàng vốn không ưa con người thô lỗ, hung hăng . Trại thường chọn những tên hung bạo, dữ dằn trong các ngành CS, CA, TB, QC... hay tù HS , hay kẻ thích làm ăng ten , báo cáo hại bạn tù, để làm chức sắc , cai quản tù nhân. Theo dõi họ chặt chẽ, hiệu quả. ”Lấy tù trị tù.” Cho tù hại tù’” Cho cải tạo quản lý cải tạo”
Sáng hôm ấy, hơn ba mươi người đượỉc tha. Họ về HT trại chính làm kiểm điểm. Nguyên cùng đám tù, được CB Trại, một Tr/Uý , người Bắc, dẫn đến nhà ăn. Họ được đãi ăn một bữa ngon lành, trong suốt thời gian nhốt tại dây. Hai chén chè . Hai trái chuối. Gọi là:” Thưởng công sức các anh đã phục vụ cho Trại bấy lâu.”. SQCA tươi cười nói: ”Hai quả chuối, hai chén chè,Đền bù công sức nặng nề các anh.”. Sau đó, y dẫn anh em được phóng thích, ra tận đầu làng, tại ngã ba con lộ về Tuy Hòa. Trại phát cho mỗi người ba chục đồng làm lộ phí về quê. Ngày phóng thích ghi trong “Lệnh Tha” là 2/4/1980 . GĐCA Tỉnh PK ký qua CT/UBND/TPK. Phía sau Giấy Ra Trại có ghi nhận xét của Th/Tá GTT Trại Tù A30 về các mặt chấp hành, LĐ, HT, CT của tù nhân được tha... Thế là Nguyên giã biệt A30, Trại Tù thật khủng khiếp, kinh hoàng trong đời cải tạo của chàng. Giã từ cuộc sống lao động khổ sai, gần năm năm đầy ải”Địa Ngục Trần Gian”. Cái giá quá đắc, Thân tàn ma dại. Ốm gầy như con mắm. Răng bị rụng nhiều chiếc. Những chiếc còn lại thì lung lay, lỗ thủng và sâu ăn gần hết hai hàm. Tóc thì muối tiêu, lấm tấm bạc. Mắt mờ, sâu hoắm như một ông già . Da đen xạm, phong trần. Đầy người mệt mỏi, rã rời, bệnh hoạn.
”Tuổi thanh xuân nhốt trong tù,
Ngày về tóc bạc, mắt sâu, má gầy.
Hàm răng, nhiều chiếc lung lay,
Thân tàn, ma dại , tháng ngày buồn tênh.”
Dù sao chàng cũng vui mừng được trở về cuộc sống bình thường, đươc trả tự do, được gặp lại Mẹ già, các em và vợ con. Họ đang mỏi mòn trông ngóng chàng trở về từ “Cõi Lao Ngục Khổ Đau”.
“Gần năm năm chốn lao tù
Tuổi xuân tàn lụi, mịt mù tương lai.
Mẹ già sầu muộn đêm ngày
Vợ con nheo nhóc, một bày thiếu ăn.
Ra tù lòng luống băn khoăn
Nửa vui mà nữa lo buồn ngày mai.
Lao đao , lận đận dài dài
Kiếp phong trần, cứ miệt mài gió sương”.
Nguyền đón xe đò về TH (Khoảng ba mươi cây số). Sau đó, mua vé ngồi chờ về PR tại Nhà Ga Xe Hỏa. Sân ga tấp nập người qua lại. Ngồi buồn, chàng đánh cờ giải trí với vài người tại các quán giải khát mọc rải rác quanh sân ga. Có một thanh niên tỏ ra ưa thích môn thể thao bằng trí tuệ này. Nhà cậu ở gần đó. Cậu cho biết anh cậu là tù hình sự, đã được tha từ Trại A 30. Cậu này đã từng chơi cờ độ với Đ/U Đài, một danh thủ PR, khi Đài đi lao động tại BS. Họ thi tài trong giờ nghỉ trưa . Cậu này ở tù về cũng thất nghiệp dài dài. Người dân đang đói lắm! Xã hội bên ngoài chỉ khá hơn trong nhà lao một chút thôi. Điều này khiến Nguyên nhớ lại lời nói của một vị CBCA /BNV, khi ông đến thăm Trại A30 . Ông ta tuyên bố trước đám tù tập trung toàn trại tãi Sân VĐ:
“Xã hội bên ngoài cũng giống như ở đây. Nhưng đó là một thế giới rộng lớn hơn, Dân chúng sống trong kỷ luật và khó khăn đủ thứ như các anh vậy. Đó là do tàn dư Mỹ Ngụy để lại. Phải cần thời gian lâu dài mới có thể khắc phục được sự khó khăn và nghèo đói hiện tại.”. Những CBCA thường nói khác nhau. Có khi thật mâu thuẫn , tréo khuấy nhau . Tù không hiểu ra sao cả. Biết tin ai bây giờ? Có khi bảo:
“ Rán học tập , lao động, chấp hành NQ tốt. Nay mai về.” Nhưng, có khi bực túc thì tuyên bố một lô từ ngữ đầy thù hận, căm ghét, trả đủa . Nghe thật xanh dờn, khủng khiếp, sởn tóc gáy:
Các anh ở mút mùa lệ thủy thôi! Chúng tôi không giết các anh đâu. Chúng tôi sẽ giam các anh suốt đời. Các anh có` nghe chưa?”. Đúng là kẻ cầm quyền , muốn nói gì thì nói. Lúc nói thế này, lúc lại nói thế nọ. Lúc nói trắng. Lúc nói đen. Nói ngược, nói xuôi, nói lui, nói tới. ”Lưỡi không xương nhiều đường lắc léo”. ”Lý của kẻ mạnh là lý tốt nhất” kia mà.
“Khi:”Lao động tốt sẽ về
Khoan hồng Cách Mạng không hề đổi thay”.
Khi thì”Nhốt mãi nơi này
Mút mùa lệ thủy,ở đây muôn đời”
Bây giơ, ụ tù biết nghe ai?
Dẫu là cũng một con người Việt Nam.
Mà sao thù hận nhiều năm
Mà sao huynh đệ tương tàn chẳng ngưng.”
Trở lại chuyện người thanh niên ngồi xem cờ tướng. Cậu ta thấy Nguyên chơi khá, tỏ ra thích chàng và bày tỏ cảm tình với người tù mới ra trại. Cậu rủ Nguyên vào Long Khánh tìm việc làm . Cậu đang thất nghiệp, đói khổ, nên định đi xa kiếm sống. Chàng phải về với gia đinh, mẹ già , vợ con. Vì thế, á chàng cám ơn nhã ý của cậu. Chàng từ chối. Ngoài ra, chàng gặp một phụ nữ nói tiếng Nam, cao gầy. Chị ta có đứa con gái khoảng 7, 8 tuổi. Hai mẹ con ngồi trong quán . Chị cho biết chồng chị là BS làm việc ở PR trưóc kia. Chị cũng giới thiệu một ông bạn của chị. Anh ta cụt chân. Cả hai đều người Namõ. Họ gạ Nguyên vượỉt biên. Họ là những kẻ chuyên đón tù mới ra Trại, rủ rê tìm cách trốn đi nước ngoài. Những kẻ bất mãn chế độ. Hai người này dụ vượt biên . Lúc còn trong trại, Nguyên nghe nhiều người nói, có một nhóm chuyên dụ khị những ai nhẹ dạ, dễ tin, lo lót tiền bạc đề ra nước ngoài. Sau đó bị lừa. Tiền mất tật mang , tán gia bại sản. Có khi vào tù nữa. Nguyên mới ra tù, nhà nghèo. Cũng chưa có ý định đó. Vì vậy, chàng lờ đi. Chàng đang ngồi đánh cờ mà con gái của chịụ ta cứ lại lôi kéo đên gặp mẹ mãi. Chị ta giới thiệu:
- Anh Hai tuy cụt một chân, nhưng giỏi dang và rành rẽ tổ chức vượt biên. Đường thủy, đường bộ, đường nào anh cũng rành sáu câu”. Chị tươi cười ca tụng “Độc Cước Đại Hiệp”. Anh này cũng xác nhận: ” Đúng vậy.Tôi đã có kinh nghiệm về dịch vụ lén lút ra nước ngoài. Chúng tôi tổ chức thành công nhiều lần rồi .
Tuy nhiên, chàng né đi. Chàng nín thinh ngồi đánh cờ. Sau đó, chàng đáp xe hỏa về quê. Tàu đi suốt một đêm qua Ga NhaTrang, rồi đến Ga Tháp Chàm. Nhà ga thật vắng vẻ, đìu hiu. Hành khách lên xuống thưa thớt, vội vã. Chàng đón xe ngựa về nhà. Trời mờ mờ sáng. Gió se lạnh, hắt hiu. Nỗi buồn vu vơ, len lén vào lòng chàng. Lúc bấy giờ , chỉ có một loại xe này rước khách từ TC về PR. Không thấy xe lam hay xe hơi như xưa. Thành phố TC vắng vẻ, im ắng. Tháp Chàm ủ rũ , hiu quạnh , chìm trong sương mờ. Vài vì sao ngủ muộn, còn lấp lánh trên bầu trời xám nhạt.
Về tới nhà, chàng gõ vào cỗng. Thanh nghe tiếng leng keng, rổn rổn , lào xào của dây xích, vội chạy ra. Nàng mừng quýnh:
- Anh về rồi!.
Hai đứa con, thằng Anh, con Quyên cũng thức dậy. Chúng chạy ra ôm chầm lấy cha, mừng rỡ. Bà mẹ vợ cũng hân hoan khi nhận ra chàng rể được phóng thích về nhà. Trước đây, Bà cũng làm đơn bảo lãnh. Bà lấy tư cách vợ liệt sĩ. Chồng Bà là NB đã tham gia CM chống Pháp. Ông hy sinh năm 1948 tại SG/GĐ. Bà có bằng liệt sĩ. Thanh đã mua ngôi nhà của một người đi KT mới . Ông T, người Bắc, nguyên là HSQ/CTCT. Trước nhà , Ông trồng một cây cau ( Để nhớ hương vị “Quê Hương Bắc Kỳ“ của Ông. Ông nói với Nguyên sau này , khi hai ngưòi gặp nhau).
Ông nghe gia đình cô giáo Thanh có chồng cải tạo, Ông chịu bán nhà, với giá rẻ hơn mức ấn định. Ông vui vẻ nói với Nguyên như thế, khi Ông từ vùng KTM về thăm ngôi nhà cũ. Ngoài cây cau để thưởng thức mùi hương, nhớ thương về Cố Quận, trong sân còn trồng ổi, mận, mãng cầu ta, ô mai, mít Tố Nữ lai ( Trái giống loại mít này, nhưng to hơn một chút, múi ngọt lịm , ngon vô cùng). Ngôi nhà nhỏ, nhưng khang trang, thoáng mát, xinh xắn, nhờ bàn tay săn sóc của Thanh, Một nơi cư trú thoải mái , cần thiết cho một gia đình nghèo, trong thời buổi khó khăn này. Một mái ấm an bình, hạnh phúc gia đạo, sau“Đổi Đời”. Thanh cũng giỏi xoay sở thăm nuôi chồng trong những năm chàng bị đày ải lao lung nhiều ngục thất khác nhau tại MN. Bây giờ, cuộc sống mới đầy gian khổ, vất vả bắt đầu, khi chàng ra tù, trở về đoàn tụ với gia đình vợ con .
“Ngôi nhà nho nhỏ xinh xinh,
Mận , cau , mít, ổi, quặt cành quả thơm
Mãng cầu sai trái xanh rờn ,
Cần cù lao động , vợ chồng nuôi con.
Mảnh đời gian khổ chập chờn
Ra tù, cuộc sống bình thường, tay không.”
Sáng hôm sau, Nguyên được vợ dẫn đi trình diện khu phố. Anh Vân ( Nhiếp ảnh gia.Tiệm Ánh Xuân PR) làm Khu Trưởng Khu 33 . Phường Kinh Dinh . Chị Hồ Thị Mai Hoa hết làm Phường Trưởng lâu rồi. Chị là vợ Ông Mai Xuân Thưởng, CBCM cao cấp. Nghe nói, Ông này Tập Kết đã về lại MN, làm chức vụ lớn lắm. Ộng lập gia đình khi ở Miền Bắc. Bây giờ, Ông đã có bồ đoàn thê tử đầy đàng đưa vào Nam . Bà Hoa buồn ghê lắm, vì đã mất đứt người tình, người chồng mà Bà thương yêu, chờ đợi và hy vọng trong bao năm. Tuy nhiên, bù lại , Bà được ưu đãi, trọng dụng làm công chức Chính Quyền CM từ đó. Con gái của Ông Thưởng, dòng bà lớn, được biệt đãi, ưu tiên một. Bà Hoa nở mặt, nở màỳ. Em trai bà Hoa,Tr/U Ngụy, HSL.,GS/ NLS, cũng khỏi đi cải tạo. Anh ta được lưu dung, dạy học lại. vì là gia đình CM. Ông HMB.,Tổ Trưởng Tổ Dân Phố, người Huế, tỏ ra năng nổ hoạt động cho Chính Quyền mới, trong việc quản lý mấy chục hộ, dù Ông là HSQ trong Quân Đội Pháp trước kia, có huy chương và Bằng Tưởng Lục của Nhà Nước Bảo Hộ. Nhưng Ông đã khéo giấu che lý lịch của mình. Ông trở thành CM 30/4. Ông hy vọng làm việc tích cực, thì các con Ông sẽ đượỉc kết nạp Đảng. Ông từng tuyên bố trong cuộc họp Tổ:
- Đề nghị dân phố bầu cho ĐVTNCS/HCM, trong một cuộc bầu cử HĐ Tỉnh sắp tới. Đoàn Viên Thanh Niên thì vài năm sẽ trở thành Đảng Viên thôi. Bà con Khu Phố hãy ủng hộ, bầu cho họ vào những chức vụ then chốt của Tỉnh. Xin đồng bào đừng tiếc gì một lá phiếu cho họ.”
Vì cứ nuôi hy vọng con cái mình sẽ phất lên, cho nên, Ông không nới tay với dân chòm xóm bà con trong Tổ . Nhất là với bọn Ngụy Quân, Ngụy Quyền cải tạo , được tha về điạ phương, do Ông quản lý. Đến nỗi khi họ được gọi làm Căn Cước, Ông ta cũng giấu luôn. Ông nói thẳng với họ:
- Tôi cần các anh đi làm công tác Khu Phố. Đi làm Thủy Lợi. Các anh chưa được làm căn cước đâu.
Họ khiếu nại lên C/A thì C/A Khu Vực cho biết:
- Các anh có tên trong danh sách làm CMND kỳ này. Tôi đã báo với Ông Tổ Trưởng DP rồi mà. Sao kỳ lạ vậy?
Bây giở, đám cựu tù Ngụy mới vỡ lẽ
.”Dò sông , dò biển, dễ dò,
Lòng người nham hiểm, ai đo cho cùng.”
Thật là đau khổ. Con người còn ác độc hơn dã thú nữa.
“Lòng người sâu hiểm khôn lường
Đạp lên kẻ khác để hòng tiến thân.
Tình đời thay đổi bao lần
Trở qua , trở lại, bánh chưng đổi màu.”
Ông chồng đã thế mà Bà vợ lại càng ngang nhiên lộ liễu, ngông nghênh với hàng xóm , láng giềng. Tổ Trưởng DP mà coi mình như Lãnh Chúẩ Địa Phương, có quyền sinh sát muôn dân trong khu vực mình quản lý. Những lúc rỗi rãnh, Nguyên thường nằm trên võng mắc dưới cây mít nghỉ ngơi. Ông TT thường có thói quen ở trần, chỉ mặc quần đùi, đi khắp xóm, quan sát tình hình dân cư và an ninh Tổ DP. Một hôm, thấy Nguyên không đi lao động mà nằm ình ra đọc sách, Ộng không biết là bữa đó chàng bị bịnh nên được Lò Gạch cho nghỉ một ngày. Ông ta khệnh khạng tiến vào, chắp tay sau đít, hất mặt hách dịch. nghênh ngang nhìn chàng, tỏ ác cảm công khai hạch sách:
- Bộ không đi làm sao nằm đó?. Chàng vẫn nhẫn nại trả lời nhẹ nhàng , lịch sự:
- Dạ thưa Ông Tổ Trưởng DP, tôi bị bịnh ạ!.
Sau đó, bà vợ Ông, dáng cao , gầy, gần như cao hơn chồng một cái đầu, phì phà điếu thuốc cẩm lệ, đi ngang qua nhà, nhìn chàng, nói:
- Nên đi làm . Chứ nằm nhà coi kỳ lắm. Ra vô thấy mặt khó coi lắm!
Thật hết cở thợ mộc! Lúc đó, chàng thấy tức lắm! Nhưng chàng cố dằn lòng ừ hử cho qua. Dù chàng đang dạy kèm cho các con họ không lấy tiền. Hết đứa này, đến đứa khác. Kèm toán, lý, hóa, Anh Văn...Mít gần chín, thì Ông ta qua bảo bán cho. Nhưng không bao giờ trả tiền. Chàng cũng không đòi. Ông ta cót luôn. Thật khéo lợi dụng. ”Thừa nước đục thả câu “. Thế mà y cứ đì kẻ sa cơ, thất thế mãi. Các anh em tù khác được tha về , ngụ tại Tổ Ông, cũng bị Ông chèn ép, hiếp đáp đủ điều, đủ cách. Kể cả những người cùng Quê Sông Hương , Núi Ngự với Ngài Chúa Tể Địa Phương này . Anh Tiều, anh Thức...
“Nghĩ đời mà ngán cho đời
Sao mà cay đắng, nếm hoài chẳng ngưng?
“Qua sông nín thở” não nùng
Từ bi đâu có, mà mong ở người”. .
Tên Hào, CAKV, cứ gọi Nguyên lên làm kiểm điểm hoài. Anh ta thường rình rập tại nhà Ông Đính . Y hay đứng trong phòng khách , nhìn qua cửa sổ, quan sát sinh hoạt của chàng. Nhà Ông này đối diện với nhà chàng. Ông ta bị mù bẩm sinh, nhưng rất giỏi nghề đàn. Ông ta mở lớp dạy nhạc, dạy đàn để kiếm sống, nuôi vợ con. Nhà Ông sát nhà anh Chức, cũng diện cải tạo, được tha trước chàng. Anh này gốc CSYT, SQTY, dạng nhẹ hơn, nên được xét phóng thích sớm . Kế đó là nhà TTDP. Sát nhà chàng là nhà T., Cán Bộ ĐV cao cấp. Tuy cha là Thông dịch viên thời Pháp, bị VM giết, nhưng nhà có Ông Dượng là CB Tập Kết. Ông này tên Kh. Mẹ của T tên B. Ông này ở Vĩnh Hy mê mẹ của T, nên gíúp đỡ mẹ con hết lòng.T. là SV trước 75, có học, lại khéo léo, khôn ngoan, nên thăng tiến rất nhanh. Thù cha không trả mà còn tích cực hiến mình cho phe sát hại phụ thân. Bà mẹ thì bỏ chồng cũ , Ngụy, dễ dàng khi “Đổi Đời”, để chạy theo tình lang mới có quyền, có thế, có chức, có phận. Tất cả đã thay đổi. Đã quay ngược một gốc 180 độ.
Hào cứ gọi chàng lên Đồn CA Thị Trấn, nằm đốí diện Bến xe PR, để hạch sách, bắt chàng làm bản KĐ đủ thứ. Một hôm, Nguyên đang nằm đọc cuốn”Doctor Zhivago” của Boris Pastenak, văn hào kiêm thi sĩ nổi danh của Nga, được giải Nobel văn chương. Bản Anh dịch. Hào đứng bên kia song cửa nhà Ông Đính trông thấy chàng nằm trên giường, sát cửa sổ, trông ra phía trước đọc sách . Thế là y bắt chàng phải lên Đồn CA ngay. Tại Văn Phòng CA/TR, Hào vặn hỏi, hạch sách chàng đủ điều:
-Tại sao không chịu đi lao động, mà nằm nhà đọc sách? Sách gì? Sách phản động, tuyên truyền của địch? Sách văn hóa đồi trụy, văn hóa mê tín, dị đoan, văn hóa phản động nước ngoài, chống phá CM/XHCN ? Sách truyền bá tư tưởng độc hại , xấu xa trong quần chúng?
Y buộc chàng về làm bản kiểm điểm nộp cho TTDP gắp để y nghiên cứu , tra xét trường hợp của chàng. Thật là đau khổ, nhiêu khê đủ thứ. Bị theo dõi tứ bề. Bị bủa vây mọi ngã. Chàng thấy mình như cá chậu, chim lồng. Chàng còn nhớ, hôm họp tổ, Ông TT nói:
-CM cho theo dõi, nhất cử, nhất động kẻ cải tạo về. Họ bị nhân viên chìm, nổi tra xét hành vi từng chặn đường một, từ việc làm hằng ngày của họ....
Ớn xương sống thật! Khiếp vía, kinh hồn thật! Tha về, nhưng vẫn bị giám sát chặt chẽ, bị săn sóc, theo dõi, chiếu cố tận tình. Nếu có gì sai trái là:
-A lê hấp vào lại nhà tù ngay!”
“Nổi, chìm, chỉ điểm dõi theo
Đi làm, trên lộ, chỗ nào tới lui
Tại nhà, bè bạn. tiệc vui
Lời ăn , tiếng nói, chẳng rời Công An.
Việc làm sai trái lỡ mang
Còng tay cái chắc, ngút ngàn tù giam”.
1) LÀM RẪY
Từ ngày đi tù về, Nguyên nhờ Cô Mười ở Mỹ Đức cho một phần đất nhỏ, dùng trồng hoa màu sinh sống. Má chàng và các em đang ở Phước Khánh. Bà đã dời Hộ khẩu về Quê chồng. Hiệp, em trai chàng, đã xúi Mẹ ký giấy hiến ruộng, đất của gia đình cho Hợp Tác Xã NN Phước Thuận ( PK/TH) vì nghe lời đường mật, dụ dỗ của Chính Quyền ĐP. Thủy, Lan có gia đình ở xa . Ngôi nhà ở Đường NQ coi như khóa kín, bỏ trống. Mười cũng theo Mẹ ở Quê Nội. Vì vậy, ngày ngày chàng đạp chiếc xe trành cà tàng lên rẫy Bà Cô Út , cuốc đất, trồng đậu bi, chạy nước, xịt sâu rày, lao động quần quật cả ngày, làm công việc linh tinh đủ thứ , ngoài trời, nắng chang chang. Nắng như bốc lửa. Nắng như thiêu, như dốt. Mồ hôi, mồ kê đầy mình, dẫm ướt cả bộ quần áo bạc màu. Thật là cực nhọc, vất vã vô cùng. “’Đổi bát mồ hôi lấy bát cơm”. Thế mà bị CAKV gọi lên gọi xuống, bắt làm kiểm điểm, báo cáo, tường trình đủ thứ. Hào vẫn cứ bám sát, rình rập, theo dõi, chẳng buông tha , lơi lỏng chút nào. Buổi chiều hôm đó, sau một ngày làm việc cật lực trên rẫy về, chàng ghé lại xem chơi cờ tướng trên vỉa hè, gần Cầu Ông Cọp. Chàng dựng xe đạp dựa vào gốc cây me tây, tham gia thi đấu vài ván với bạn. Chẳng may, bị lũ nhóc” dzớt” chiếc bi đong nhôm nhà binh đựng nước uống, cài trên xe đạp. Rủi ro nữa là Hào đi ngang qua thấy chàng chơi cờ. Y liền triệu hồi, trình diện Đồn CA gấp. Y la lối om sòm:
-Tại sao anh không chịu lao động, mà lại cờ bạc? ( Y chỉ đáng tuổi con cháu chàng, nhưng có thói quen gợi bọn Ngụy là” Anh” dù họ có già như Ông Nội y). Y bắt chàng làm K/Đ, nộp gấp, dù chưa tới ngày 5 mỗi tháng, như quy định của Đồn CATR. Nguyên bào chữa:
- Tôi đánh cờ chơi giải trí sau một ngày lao động vất vả mà Cán Bộ. Xin Cán Bộ thông cảm! Tiền đâu tôi cờ bạc?.
Lúc bấy giờ , chàng khốn đốn , khổ sở với Chính Quyền Địa Phương không ít. Nhờ PHHS cũ trước kia biết Nguyên gốc nhà giáo, thấy hoàn cảnh chàng khó khăn, họ cần người kèm con cái họ học thêm tại nhà, nên yêu cầu chàng dạy chúng các môn chính. Nhất là môn Toán , Lý, Hóa và Anh Văn. Chủ Hảng Nước Đá Nam Anh (HNĐNA) ở tận ngoài Đài Sơn, nhà gần Chùa Nghĩa Trang PG. Hai cô gái, một cô luyện thi vào lớp 10, Trường NT (DT cũ), tên Phượng. Một cô lên lớp 11, tên Linh. Phượng cao gầy , có nét giống Mẹ. Linh thân hình đày đặn, da trắng trẻo giống cha nhiều hơn. Bà Chủ Hảng, thân mẫu Nhị Kiều, cho phép chàng mua nửa cây nước đá lớn (tức một cậy nước đá, loại nhỏ). Thế là mỗi sáng sớm , chàng đạp xe ra Đài Sơn mua đá, bỏ cho bạn hàng bán chè, kiếm vài đồng tiền công chở hàng tiêu vặt. Lúc đó, cây đá nhỏ giá tại Hảng 7 đồng, bỏ mối được 10 hay 11 đồng. Chị bán chè, quê Cà Ná, chồng là anh H.,NVCS cũ, chuyên nghề cờ bạc vì bị thất nghiệp dài dài. ”Mọi sự trông cậy vợ hiền . bương chải, tảo tần nuôi con”. Nhà họ ở gần Chợ PR. Sau gia đình về quê sinh sống tại vùng duyên hải. Nguyên cứ sáng sớm thức dậy , cầm cây móc sắt, với tay lấy chiếc bao bố, cởi xe đạp đi mua đá. Một số CNVC Nhà Nước, quen biết với Chủ Hảng NĐNA, cũng được mua đá như Nguyên, nhất là các vị làm ở BVPR ( Bà Chủ bị suyển kinh niên), các thợ điện (Ông Chủ từng nói với Nguyên:
- Không cho thợ điện , nó phá máy móc của chúng tôi.
Các nhân viên ngành Công Nghiệp, các chức sắc Chính Quyền UB/NDTXPRTC . Các Ông Bà tai to, mặt lớn, liên hệ làm ăn với Chủ Nhân.
Cả đám khách hàng, được Chủ chiếu cố gíup đỡ, ban ơn, mưa móc, hay nhiệt tình gieo thiện cảm, lấy lòng trong quan hệ ngoại giao , làm ăn “Hai bên cùng có lợi” thường ngổi chờ chực bên ngoài cỗng, vào lúc sáng sớm. Khi nào Cbủ ra mở cửa thì khách ùa vào. Bà Nam Anh ngồi thu tiền. Có hai, ba công nhân giúp việc. ( Có cả Nhân, cháu gọi Bà Chủ bằng Dì. Hai mẹ con đều làm công cho Hảng, do Em Gái Bà Mẹ quản lý). Những người phụ việc trong Hảngỉ là bạn học cùng lớp với nhau trước đây. Những cây đá trong các thùng sắt dài thoòng, được bốc lên. Công nhân cầm vòi xịt nước cho tảng đá hở khỏi thùng kim loại. Họ trút cây đá ra sàn cho khách mua cầm móc chuyển đến xe đạp chở về. Con lộ nhỏ chạy song song với mương nước từ QL1 đổ xuống dốc, bò lang thang đến cổng Hảng Nưóc Đá. Mương nước đục ngầu, trôi lững lờ, vòng vo, qua những hàng cây xanh biếc, còn đọng sương đêm. Chim chóc rủ nhau hòa tấu khúc nhạc chào đón bình minh, tưng bửng, rộn rã cả một gốc trời . Sát bên vườn nho và khu rẫy là ngôi chùa tư của một thầy người Huế. Vài ngôi mộ nằm trong khuôn viên Chùa này, ẩn hiện nhấp nhô, lố nhố. Trông thật bơ vơ , hiu quạnh lạnh lẽo, tang thương. Bãi tha ma là biểu tượng của “Lý Sanh, Diệt, Thành, Bại, Hủy Hoại.” Lẽ Biến thiên, vô thường của kiếp nhân sinh, của vạn vật trong Trời Đất, vũ trụ bao la.” Nguyên chợt nhớ đến mấy câu thơ cổ Đời Đường của Trần Tử Ngang. Chỉ nhớ Bản dịch của một nhà thơ nào đó:
“Ai người trước đã qua?
Ai người sau chưa đến?
Nghĩ trời đất vô cùng
Một mình tuôn dòng lệ.”
Xa tít bên kia QL1, ẩn mình dưới những tàng cây cao vời vợi là Chùa Mương Cát ”Cổ Sơn Môn”. Ông Thầy Thủ, Ông Thầy Bổn Sư của Nguyên và của gia đình Má chàng. Thời gian đi mua đá, chờ chực, chuyển hàng đến chị bán chè mất khoảng vài giờ, nhưng có chút tiền còm, đỡ đói lúc đó. Hầu như ăn độn hàng ngày. Tuy nhiên, trở ngại , rắc rối lại đến với chàng. Không ngờ, chở đá sớm như thế mà CB Hào, CAKV đã thấy. Đồn CA đối diện Bến Xe PR. Chàng đạp xe chở cây đá, chạy trên QL1, Hào trong Đồn dòm ra, bắt gặp tên Ngụy đang ì ạch đạp xe chở cây đá sau yên. Y giận dữ, tức tốc gọi chàng lên trình diện Đồn CA. Thật khiếp hãi !.
“Ngày ngày, vừa rạng bình minh
