+++ TỔ TRƯỞNG DP ĐÌ BỌN NGỤY
Như đoạn trên đã nói, Ông Bản, TTDP, chỉ binh vực cho chàng được lén lút chở cây đá nhỏ hàng ngày. Ngoài ra thì y đì chàng sát ván, dù chàng dạy học “Free” cho bày con Ông. Lúc chàng làm cu li Hảng Gạch thì Ông ta cũng hạch sách bắt chàng đi thủy lợi vì Ông nghĩ rằng chàng lớn tuổi , làm công nhân”Hợp Đồng”. Không thể vào dạng tuyển dụng được. Ông ta tuyên bố rằng Ông có quyền bắt CNHĐ thi hành công tác Thủy Lợi. Ông ra lịnh chàng đi công tác vét mương Sông Lu. Báo hại chàng phải xin giấy xác nhận của Thủ Trưởng Lò Gạch là chàng thuộc dạng CNTD/LLTX của XN. Vì vậy, Ông mới tha tàu. Ông nói.giọng ân nghĩa:
-Tôi tin Anh, nhưng phải có giấy tờ cho dân trông thấy chứ!.
Trước đậy, Ông ta cũng tìm cách hành hạ chàng. Trong khi chàng tham gia công tác dạy Bở Túc VH ở Trường KD, thuộc Phường cùng tên. Dạy học không công cho dân ban đêm, thì theo chính sách của Nhà Nước, các GV được miễn mọi công tác ở địa phương như thùy lợi, làm vệ sinh công cộng. Tuy nhiên, TTDP chơi xỏ. Y bắt buộc chàng phải tham gia công tác tổng vệ sinh Khu Phố. Thầy Hơn, cũng ở chung Tổ DP , thấy thế , bất bình, nói thẳng vơí Ông là miễn cho GVBTVH . Ông ta tức giận. Ông không miễn mà đem trường hợp của chàng ra nói trước cuộc họp của Tổ DP: -Anh ta chay lười lao động. Xin miễn dọn vệ sinh Khu phố để tránh bịnh tật, muỗi mòng, côn trùng gây hại. Làm như con muỗi nó tha mạng, không cắn anh ta vậy. Ngoài ra, khi chàng nhờ Ông ký Lý Lịch để chuyển tiếp lên Phường, lúc chàng làm đơn xin dạy lại. (Anh Hiệt, Người Bắc, Trưởng Phòng GD Huyện Thanh Hải, quen biết với Thanh, cần GV dạy môn Anh Văn tại Huyện Ông đang công tác, yêu cầu chàng xin đi dạy lại. Ông sẽ giúp đỡ cho). Chàng năn nĩ TTDP phê tốt cho chàng được trở lại nghề cũ chàng vốn ưa thích. Ông hầm hầm, không vui nói:
- Để đó . Chiều lại lấy!. Chàng buồn bã ra về vì thái độ không thiện cảm, của Ông TT. Buổi tối , chàng ghé qua nhà Ông Xêp Sòng Khu Phố. Chàng cầm tờ Lý Lịch, vội xem qua lời xác nhận của TTDP. Ông phê xấu ác thế này. Làm sao người ta cho trở lại nghề cũ. một tên tù cải tạo mới về. Cấp trên chỉ cần biết đương sự có chấp hành tốt ở Địa Phương hay không. Thế thôi. Còn những chi tiết khác, đã có ghi rõ ràng trong Lý Lịch rồi. Lời phê ác ý của y như sau:” Đương sự trước đây có hoạt động cho địch. Cấp bậc Trung Úy. Nay đương sự xin dạy lại. Kính chuyển Cấp Trên xét”. Ông ta nhắc khéo “Đây là tên SQ Ngụy, đã làm việc cho kẻ thù. Không thể cho dạy học được.” Nguyên chán nản. Lời phê đầy ác cảm, trù dập. Làm sao ngườì ta cho chàng toại nguyện mơ ước cầm phấn, đứng bảng đây?”. Quả nhiên, chàng không được chấp thuận trở lại nghề xưa. Chàng đang gặp khó khăn mội mặt. Bà Ngoại đã từ trần , chôn ở Thương Diêm. Còn Bà Bội thì về Cõi vĩnh hằng trước đó. Hai cụ lìa đời ở tuổi thọ cao. Nguyện xin hai Bà được tiêu diêu Miền Cực Lạc.
2)LÀM TỔ HỢP TÁC SONG MÂY ĐỒNG TIẾN
Nhận thầý cuộc sống hiện tại quá bấp bênh, bị đỉ đủ thứ, nếu không có việc làm ổn định. Đi làm mướn thì không có bao nhiêu tiền, chỉ ăn bữa cơm trưa. Chàng không có một tấc đất cấm dùi. Rẫy ruộng thì không. Dạy học, kèm trẻ, thì lén lút, khi có, khi không. Mọi sinh hoạt thương mại, hàng hóa, buôn bán lẻ tẻ đềủ bị cấm đoán, kiểm soát gắt gao . Mua đá lẻ cũng tiêu tùng từ lâu. Ba Hải Xếp Sòng QLTT Thị Xã cấm tuyệt buôn bán đá lẻ. Cải Tạo Công Thương Nghiệp. Tiếp tục ” Ngăn Sông Cấm Chợ”. Gia đình càng gặp khó khăn khi Bà Mẹ vợ bị tai biến mạch máu não, phải đưa vào Phòng cấp cứu trong BVPR . Bà bị mê man, bất tỉnh hơn hai mươi ngày. Bà thường ra chợ PR làm việc lặc vặc, giúp các người bán hàng. Xưa này, Bà vẫn ưa đến các chợ. Tánh Bà thích thế. Bà vốn nghiện rượu nặng. Bà không ở được với gia đình con trai ở ĐL. Trưởng nam thương mẹ. Nhưng con dâu, quê Phú Yên, không hợp với mẹ chồng. Mẹ chồng nàng dâu xưa nay thường khó chung màu. Khó lòng sống chung dưới một mái nhà.
”Mẹ chồng cùng với nàng dâu
Tánh tình khó được chung màu yêu thương.
Mẹ vợ, chàng rễ thông thường.
Nam nhân yêu vợ, chìu luôn Mẹ nàng.”
+++ NHẠC MẪU TỪ TRẦN
Bà già vợ sáu mươi bảy tuổi , còn khỏe mạnh. đi đứng bình thường. Hôm đó Bà uống rưọu nhiền khi bụng trống . Bà quá say , đi xiểng liểng ngoài chợ. Bà bị té, va mạnh đầu xuống đất. Bà bị tai biến mạch máu não. Bà hôn mê luôn từ đó. Người ta chở Bà về bằng xe ba gác. Bà nằm vùì trên giường. Thanh tưởng mẹ say rượu, ngủ mê mệt. Hôm sau, Bà cũng không tỉnh dậy. Thế là nàng đưa mẹ lên BVPR. Lúc bấy giờ, chàng đang làm thuê dưới BS, tại rẫy Anh Lành. Dượng Tiến, chồng Thủy, đạp xe xuống tận nơi, báo tin khủng khiếp này cho Ông Anh rễ. Chàng tức tốc cởi chiếc xe cà tàng về nhà. Sau đó đánh điện báo cho Anh Dư ỏ ĐL xuống thăm Mẹ. Lúc này, Thanh đang mang thai. Bụng khá lớn, ì ách, đi lại chậm chạp, khó khăn. Nàng gần nở nhụy khai hoa. Chừng vài tháng nữa thôi. Hai anh em thay phiên săn sóc Mẹ tại Phòng Hồi Sức. Ban ngày, chàng lên thăm nhạc mẫu. Ban đêm, về coi nhà và coi ngó hai con. BS VN Khương, BS điều trị Khoa Nội. BS Bình CM ( Vốn Y Tá trên núi. Sau 75, vì là ĐV, được đề cử đi học chuyên tu, thành Y Sĩ. Rồi học thêm trở thành BS. Báo chí CM lúc bấy giờ cũng có câu ”Dốt như chuyên tu. Ngu như tại chức.” Sau này, Hiệp sĩ bái bai vợ nhà, kết duyên với cô Oanh, học trò cũ của Nguyên tại DT trước kia. Nàng học cùng lớp với Thủy, em chàng. Nàng trẻ trung , xinh đẹp và là cô giáo dạy Toán, Lý Cấp Hai. Nàng là con gái của cô Yến, GV Trường Nữ THPR ngày xưa. Nàng cũng là cháu của LSL, gọi bằng cậu, Lai là bạn đồng môn và đồng nghiệp của Nguyên).
Nhạc mẫu từ trần sau hai mươi mốt ngày hôn mê bất tỉnh. Lưng bị lỡ loét nặng nề. Không ăn uống . Chỉ chuyền nước biển. Bà được an táng tại Nghĩa Trang tư của Thầy Quảng Lạc. Thầy người Huế có chùa riêng gần đó. Con gái Thầy là học trò cũ của Thanh. Vì vậy, Thầy thương tình cho khoảng đất nhỏ xây mồ Bà cụ. Ngôi Chùa và nghĩa trang nằm gần Hảng Nước Đá Nam Anh. Má Nguyên cũng đi dự đám tang của Bà suôi. Má chàng và chàng niệm lục tự A Di Đà, suốt tuyến đường từ nhà đưa linh cửu ra Nghĩa Trang. Trường PTCS Phủ Hà 2, nơi Thanh đang dạy học, HT , cô Điệp, người Bắc, cùng GV, đền chia buồn, phúng điếu và đưa tiễn người mẹ bất hạnh của đồng nghiệp, đến nơi an nghỉ cuối cùng, tại Nghĩa Trang Đài Sơn. GV tham dự đám tang và giúp đỡ tang chủ như anh Thọ, Huế, Anh Trí, bạn học cùng lớp DT ngày xưa với chàng... Nguyên cầu chúc nhạc mẫu nằm gần chùa có thể nghe kinh kệ thường xuyên, giác ngộ Phật Pháp, sớm siêu độ về Miền Tây Phương Cực Lạc. Sau đó, chàng cũng tụng kinh cầu siêu cho Mẹ vợ nhiều thất. Lập bàn thờ, hoa quả, nhan khói thường xuyên, thờ phượng Bà cụ.
“Cầu cho Nhạc Mẫu nghe kinh .
Pháp Mầu giác ngảộ, Tâm Lành nở hoa.
Siêu về Lạc Cảnh Di Đà
Cõi trần đau khổ, Ta Bà ly thân.”
Trước đó, thằng Dũng, con trai ba tuổi của chàng, đã ăn phải đậu cúc luộc, vừa bốc vỏ để nấu chè. Đậu chưa chín. Đậu có chất độc. Đậu phải luộc, xả ít nhất ba nước, mới ăn được. Đậu chỉ luộc một lần, rồi bóc vo, nên còn độc, không thể ăn sồn sồn được. Vì vậy, Dũng bị lãi quậy ruột, gan , phèo , phổi, đến chết luôn. (Đ A Dũng:1974-1977) Lúc đó, chàng đang cải tạo , làm Đập Tràn SL/BT. Bây giờ, Thanh sanh thêm con Tố. Nàng sanh nở rất khó khăn, Vì xương chậu hẹp, nên lúc nào Cô Đỡ, Bà Mụ, hay BS, cũng phải dùng máy hút , đem hài nhi ra khỏi bụng mẹ. Lúc sanh con Quyên ở ĐL, rồi thằng Anh ở BSVTD/SG, cũng dùng máy hút. Bây giờ, con Tố cũng thế. May mà mẹ tròn con vuông. Tạ ơn Trời , Phật, Thánh ,Thần đã ủng hộ hai mẹ con khỏe mạnh, bình an. Lúc bấy giơ, Nguyên đã nghỉ làm thuê tại BS. Trong lúc đi làm thủy lợi tại Sông Lu, nhiều người phải ở lại hiện trường cho tiện bề nghỉ ngơi dưỡng sức để ngày mai lao động, khiêng cát từ dưới sông lên đổ trên bờ. Dân phu TL nỗ lực vét con sông rộng và sâu hơn để dẫn nước về tưới tiêu ruộng vườn ở dưới xuôi . “ Vì con Tố cứ khóc, quậy vào ban đêm”. Thanh nói cho chàng biết thế, “Không ai ngủ yên với nó được”. Thật là phờ phạc, mệt mỏi vì mất sức, vì thiếu ngủ. Dễ ngã bịnh như chơi. Bởi thế, chàng quyết định làm xong TL trong ngày, là chàng phải về nhà tụng kinh cầu an gia đạo. Rồi sáng mai, chịu khó thưc dậy thật sớm, chuẩn bị đi vào vùng SL ở gần Hòa Thủy. Chàng đạp xe trành tới nơi, gởi nhờ nhà dân . Xuống hiện trường làm nghĩa vụ TL. Sau một ngày công, lại vội vã cởi con ngựa sắt, bon bon trên con lộ đá sỏi, lởm chởm để về nhà, ở Thị Xã, lo cho vợ con. Tối, chàng tụng kinh, gõ mõ như thường lệ. Quả nhiên, từ lúc chàng thành tâm mặc áo tràng, ngồi dưới Phật Đài khấn nguyện, tụng kinh Phổ Môn hàng đêm , Con Gái Út hết quậy , hết khóc âm ỉ đêm khuya nữa. Cha mẹ mừng vô cùng. Thế là Nguyên tiếp tục về nhà, sau một ngày hì hục, vất vả lao động dưới SL, để thi hành nghĩa vụ TL/ XHCN . Tụng kinh, gõ mõ với tấm lòng thành khẩn, đã làm cho con bé hết khóc đêm.
“Cho hay câu kệ, lời kinh
Phật Trời phò hộ, yêu tinh xa rời.
Êm đềm mái ấm an vui
Bé con đêm đến cũng thôi khóc nhè!”.
Lúc bấy giờ , Thanh đề nghị chàng đi làm để cuộc sống ổn định và khỏi bị dòm ngó , áp lực này nọ từ mọi phía, Chính Quyền Địa Phương và CAKV. Vợ GV, chồng làm HTX, thì gia đình mới có sổ gạo và sổ mua hàng. Chàng đã xin vô làm tại “Tổ Hợp Tác Song Mây Đồng Tiến” ( THTSMĐT ) ở Khu Tam Giác PR ( Cũng trên Đường TN nối dài ). Anh Võ văn Hài, Hạ Sĩ KQ, quê Nha Trang, làm Tổ Trưởng. Anh HĐHảo, Anh ruột HĐC, người Bắc di cư, nguyên thư ký đánh máy, kiêm phụ tá cho Ông CVP Tỉnh Trưởng NT, ( Cấp trên của ông Hải, Ba Nguyên, trước kia ) làm Tổ Phó. Ông ĐĐ Khính, Bắc, góc GV, giữ chức vụ Kiểm Soát Viên của Tổ HTSMĐT. Cơ sở kinh doanh hai chiều này ( Dân Hợp tác làm ăn, nhưng Nhà Nước quản lý. THT này chịu sự kiểm soát và bổ dụng nhân sự, cũng như chỉ đạo của Sở Công Nghiệp TXPR do Ông Mười, dân QNam, làm Thủ Trưởng. Anh Hài cứ xưng con , gọi Ông ta bằng Chú, mỗi khi họ gặp nhau ). Nguyên làm tại HTX bé nhỏ này được một thời gian ( Khoảng từ 1981 đến 1983).
Trước hết, Tổỉ thuê người chặt song mây từ núi sâu, rừng thẳm. Mướn xe tải chở hàng về HTX. Mặt bằng Kinh doanh là ngội nhà đồ sộ của Ông Tám Hàm, một thương gia giàu có, chủ vựa mắm trước kia. Nhà Nước đã tịch thu ngội nhà gần Khu Tam Giác này. Ông ta còn một ngội nhà to lớn, rộng mênh mông khác ở Phường KD, gần Chùa Long Hương và Tòa Án PR . Ngôi nhà như một dinh thự rộng bao la, biến thành THTSMĐT, chuyên sản xuất mây xuất khẩu đến các nước XHCN anh em. Mây mua về , được chuyển vào Phân Xưởng sản xuất. CN tước vỏ bằng dao bào. Rồi họ dùng máy chẻ song mây thành những sợi dài thoòng, nhỏ như chiếc đũa. Toán CN nữ sẽ chà nhám những cọng mây. Chúng trở thành những đọt song mây bóng mượt. Là thành phẩm, sẽ gói, cột cẩn thận, rồi đưa vào SG nghiệm thu, trước khi xuất khẩu. Gạo CNVNN giá bốn hào một cân. Xã viên mua gạo theo giá chỉ đạo hiện hành 5 đồng một ký. Dĩ nhiên, giá gạo bên ngoài cao hơn nhiều. Vợ , chồng làm thì có sổ gạo, sổ mua hàng .
“Mây kia thuê chặt trong rừng
Chuyển về tước vỏ, còng lưng khom người.
Máy rồ, chẽ rã đọt dài
Các nàng chà nhám, bụi rơi đầy sàn.
Mọi người lao động vinh quang
Anh hùng thấm mệt, giai nhân rã rời’
Lương tiền, sa mạc mưa rơi
Thắt lưng, buộc bụng, thảnh thơi trong lòng.
Đi vùng kinh tế mịt mùng
Rừng sâu, núi thẳm, nếu không việc làm.”
Tuy nhiên, sau đó, Chính Phủ trả lại nhà cho Chủ cũ. HTX dời vào phía Đường Ngô Gia Tự, nhà Th/Tá Kia bị tich thu sau 75. Máy móc, dụng cụ, vật liệu, cũng chuyển về đây.
+++ CHUYỆN MA XUÂT HIỆN TẠI TỔ SM
Tổ SM có mướn người canh giữ ban đêm. Ông Dương Giác , 66 tuổi, thương phế binh thời Pháp, bị cụt một cánh tay, làm bảo vệ tại đây. Ngày lương bốn đồng. Ông nhận việc coi ngó Cơ sở SM ban đêm, từ chỗ cũ gần Đường TNPR. Phía trước có cây me ta sum sê nằm ngay trên Ngã Ba Đường. cạnh HTX Mộc Đồng Tâm. Chuyện ma quái do “Độc Thủ Đại Hiệp” , Bảo Tiêu cơ sở, kể ra nghe thật rùng rợn. Chuyện quái dị đã xảy ra tại ngôi nhà củaTám Hàm, nơi Ông nhận việc mới được mấy đêm. Câu chuyện giống như “ Liêu Trai Chí Dị” của BTL. Bố Già kể chuyện tự nhiên , trôi chảy, như có thật. Không có chút nào pha trò hay bịa đặt, tương tượỉng. Ông Giác cao to, mắt sáng quắc, lông mày rậm, tóc râu lởm chởm, trông khỏe mạnh, gân guốc , cứng cáp. Ông còn phong độ, giống như mảột lão tướng, một đại hán cao niên. Trên lầu cao của ngôi nhà đúc rộng mênh mông như một biệt thự nguy nga, tráng lệ, gió mát bốn phương thổi về rào rào qua hàng hiên và lang cang, cũng như chiếc sân thượng tráng xi măng bằng phẳng, thoáng mát vô cùng. Còn tầng trệt thì dài lê thê, bao gồm nhiều phòng, nhiều gian, dùng làm Phân xưởng tuốc vỏ cây mây, PX Máy Móc chẻ song mây. PX Chà Nhám... Đêm đầu tiên, Ông già bảo vệ ngủ trên sân thượng. Tiết hè oi ả. Ông chọn nơi trống trải ngã lưng, hóng gió mát và ngắm ánh trăng sáng, sau khi khóa cửa nẻo đâu đó cẩn thận, hẳn hoi. Ông vốn là một võ sư Bình Định, và rành sau câu về Việt Võ Đạo. Tánh khí ngang tàng, bướng bỉnh, bât khuất đã quen. Ông không hề sợ trời, trăng , mây, nước, ma, quỷ, Thánh, Thần chi cả. Ông không mê tín dị đoan. Ông chúa ghét sự cố chấp và cuồng tín, dễ tin và nhẹ dạ. Cái gì tai Ông nghe và chính mắt thấy, Ông mới tin. Ông ta tuyên bố với đám công nhân Tổ Công Nghiệp SM như thế .
“Võ Sư Bình Định tuy già,
Đô con , cao ráo, tai to, rậm mày’
Người hùng độc thủ lâu nay
Mắt còn sáng quắc, chân tay lẹ làng.
Dẻo dai. khoẻ mạnh, hiên ngang
Nhận làm Bảo Vệ Cơ Quan đêm về”.
Đêm đầu tiên nhận việc, Đại Lão Anh Hùng nằm ngủ nơi chỗ lạ. Lão tướng đang mơ màng giấc điệp, đang ngao du “ Đỉnh Giáp Non Thần” thì bị đánh thức bởi tiếng người lao xao, náo nhiệt trên sân thượng. Lạ thế nhỉ? Đêm hôm khuya khoắc vậy mà có khách bất thần xuất hiện trên lầu. Khách không mời mà tự nhiên lồ lộ hiện rậ đông quá hỉ. Ai thế? Ông choàng tỉnh hẳn, mở mắt to. Ông giật mình hết hồn. Ối trời đất ôi! Sao mà người đứng đầy cả sân thượng. Người ôi là người. Ông không thể tin vào mắt mình được. Ông không thể tưởng tượng nổi cảnh tượng trước mắt Ông. Nói ra, ai mà tin Ông đây? Trong thời đại khoa học tiến bộ như thế này, mà có ma quái , yêu tinh xuất hiện, bằng xương, bằng thịt trước mắt kẻ phàm phu, tục tử như Ông. Ông chỉ tin vào Trời , Phật, vào Đấng Tối Cao thôi . Ông gan dạ, dạn dĩ, bậm trợn mà trong phút chốc cảm thấy giật thót người, kinh hãi. Thoạt tiên, Ông ngập ngừng, ú ớ, lưỡi như đớ ra. Mắt nhìn họ đăm đăm mà không mở miệng được. Hình như có một luồng khí lạnh đang chạy dọc cột sống Ông. Họ nói chuyện xì xào. Họ trâm toàn tiếng Chàm, xen kẽ tiếng Việt lơ lớ. Ông trố mắt kinh ngạc nhìn họ kỹ hơn. Họ ăn mặc khác xa người Việt. Một vài Thầy Chang, mặc áo thụng trắng, đội khăn trắng, sát bên tai thả lòng thòng, lủng lẳng các tua vải ngũ sắc, rung rinh, lấp lánh dưới ánh trăng vằng vặc. Trăng sáng như ban ngày. Trời khuya trong vắt như pha lê. Họ là người Chàm, bà con ạ! Khiếp thật! Tại sao lại toàn người Chàm ? Không thấy có dân Viêt Giao Chỉ ở đây. Họ nói chuyện xì xào, lao xao một hồi. Rồi họ trừng mắt nhìn ông. Hộ ra dáng phẫn nộ, giân dữ lắm ! Một người cao niên, mặc áo thựng vàng đậm, quấn xà rông màu nâu cháo lồng, dáng hơi gầy. Y mở to mắt, trợn ngược trắng chạch, tay chỉ vào mùng, nóí lớn , giọng lơ lơ:
- Chỗ này của chúng toi. on khon đuơc phép nằm ngủ tại đâi. on phai đi chỗ khác. Vốn bướng bỉnh, cứng đầu, cứng cổ đã quen. Bị ma quái quấy phá, xua đuổi , lại làm mất giấc ngủ ngon lành, Ông nổi cáu. Ông lấy lại bình tĩnh. Ông không còn bối rối sợ sệt nữa. Ông choàng mình ngồi dây. Ông chui ra khỏi mùng. Bọn ma Hời lùi lại, nhưng vẫn còn xí xô, xí xào , chỉ chỏ, trừng mắt nhìn Lão Tướng đe dọa, thách thức Ông. Bực mình, Ông nhoài người ra phía sau, rồi bất thần, lấy đà phóng chân cọp đá vào hai tên trước mặt gần nhất. Cả đám ma Chàm cười ồ và bay nhanh , rồi đáp nhẹ nhàng như chim trên nóc nhà cầu đúc, nằm về phía bên kia bức tường gạch. Chiếc cầu nằm chếch phía phải PX Tước Vỏ Mây tầng trệt, đằng sau ngôi nhà Ông Tám Hàm . Một số ma Hời khác bay sang, đáp từ từ xuống mái nhà hàng xóm, ở phía bên kia. Câu chuyện có vẻ huyền hoặc, khó tin, quái đảng, liêu trai, kinh dị. Nhưng Ông ta kể với giọng lưu loát, tư nhiên, mạch lạc, bình thường như là có thật, làm cử tọa kinh ngạc, muốn dợn tóc gáy, dù là đang thanh thiên, bạch nhựt, đông đảo người nghe. Đám ma Chàm đông đảo, dữ dằn. Ông ta có táo bạo, gan dạ, liều lĩnh đi nữa, thì cũng chỉ là một người trần tục, xác phàm. Làm sao Ông có thể chống cự lại người cõi âm? Ông dám đương đâu với bày ma , con cháu của Chiêm Quốc ư ? Chuyện khó tin, nhưng có thật, đã xảy ra tại nhà này. Tại sao Thầy Chang, con nít, đàn ba, đàn ông, đông đảo như thế? Họ hiện ra như những con người thật sự , nói năng, chỉ chỏ, xí xô, xí xào, như người sống. Chuyện thật quái dị, khó thuyết phục người nghe tin là sự thật.
“Ma Chàm hiển hiện một bày
Xí xô, chỉ cho, ngập đầy lầu trang.
Nữ, nam , con nit, Thầy Chang
Quyết tâm xua đuổi Người Hùng dời đi.
Bực mình, Ông đá song phi
Lũ ma bay bổng, cười khì, giễu Ông.
Nóc cầu đáp uống thong dong
Từ từ biến mất, trăng trong , gió lùa.
Người hùng bảo vệ ngẩn ngơ
Cõi trần mà dám tài đua Ma Chàm .”
Tuy nhiên , đêm hôm sau, Ông vẫn ra trải chiếu. treo mùng, nằm trên sân thượng cho mát, vì trong nha, không khí oi ả, nóng nực vô cùng. Cơ quan không có quạt máy. Ông chỉ dùng tạm “Chiếc Qụạt Ba Tiêu “ của Bà La Sát, vợ yêu quý của Ông cho. Tức chiếc quạt mo cau. Ông rán vỗ giấc ngủ. Người già khó đi vào giấc điệp mơ màng lắm. Chẳ bù với đám trẻ. Hễ đăt lưng xuống giường, chúng thường ngáy o o tức thì. Ông đang ngủ say thì chợt tỉnh giấc. Có người đang thò tay dài thoòng vô mùng kéo ống tay aỏ của Ông. Ghê quá! Ông đã bắt đầu thấy sợ rồi đó! Ông chỉ là kẻ thất phu. Kẻ phàm phu tục tử. Kẻ trần tục, bình thường, như bao nhiêu người khác, trong cuộc đơi đầy khổ đau, hệ lụy này. Ông không phải mình đồng, da sắt, mà không sợ ma, quỷ, Thần,Thánh, kẻ khuất mặt ở Cõi bên kia thế giới hiện về. Ông giật mình, dụi mắt, nhìn qua tấm mùng nhà binh mỏng dính. lỗ nhỏ xíu để thông hơi, màu xám nhạt, cũ rich. Trời đất, quỷ thần ơi? Một gã đàn ông cao to, mặt mày hung dữ, bặm trợn, mặt đỏ lưỡng, mắt xanh lè. tóc râu lởm chởmụũ, đứng ngoài mùng , nhe răng, trợn mắt nhin Ông thách thức. Bên cạnh y là cậu bé khoảng 10 tuổi, mũi dãi lòng thòng, đang đưa cánh tay khẳng khiu, đen đúa, dài thườn thượt, vén mùng nhễu nước dãi xuống mặt Ông. Thật là khủng khiếp.Trời đất! Thật quá cở thợ mộc. Bồ Tùng Linh tiên sinh ụ có sống dậy, cũng không ngờỉ Chuyện ”Liêu Trai Chí Dị” của mình lại trở nên hiện thực trong thời đại khoa học ngày nay. Nhưng Lão Tướng, bỗng dưng tính tự ái, bốc đồng, tức giận trong mình trở dậy . Ông nổi điên, chun ra mùng, đứng bật lên, vung cánh tay Độc Thủ”, phóng tơi chiêu thức “Ngũỉ Cốt Trão”, xoè 5 ngón dài thoòng, móng vuốt bén nhọn . Đây là chưởng pháp tuyệt cú mèo Ông học được của Mai Siêu Phong, đệ tử ruột của Đông Tà Hoàng Dược Sư, qua Bộ Sách Kiếm Hiệp nổi danh của KD” Anh Hùng Xạ Điêu”. Bỗng nhiên, gã đàn ông nổi lên tràng cười ghê rợn, khục khục, hì hì, ri rí, rúc rích như chuột kêu. Rồi y nhắc cậu bé bay bổng , đáp lẹ xuống mái nhà cầu, phía bên kia vách tường. Họ quay lại nhìn Ông dáng bơ phờ , thất vọng, mệt mỏi , chán nản, chưng hửng, còn đứng trên sân thượng, dưới ánh trăng vằng vặc của bầu trời đêm khuya, êm ả, vắng lặng như tờ. Họ ỉtrợn trừng mắt xanh lè, le lưỡi dài thượt , miệng mở rộng hoác , đỏ lờm như máu . Ho chế riễu, cười khinh bạc, khục khục trong họng, rồi tan biền dần trong không gian tĩnh mịch của đêm trường thanh vắng. Bây giờ Ông Giác mới thực sự cảm thấy sợ hãi. Ông như thấy da thịt mình nổăi gai , bốc khói, dợn sóng ba đào. Ông thấy sợ các vị khuất mặt , khuất mày rồi ! Xin hãy tha cho tôi đi! Ông khấn thầm trong miệng. Hai đêm không ngủ được an giấc . Làm sao có sức khoẻ để làm việc kiếm cơm đây? Thật là xui xẻo, rắc rối, vì Ma Quái quậy phá.
”Quỷ Ma có thẫt trên đời.
Đêm về, xuất hiện, phá người trần gian”.
Qua dêm thứ ba, Ông đóng hết cửa nẻo trên lầu cẩn thận , kỹ lưõng. Bật đèn sáng trưng khắp nơi. Ông dọn xuống tầng trệt, trải chiếu nằm ngay sat cửa sắt. Cửa chính, lối ra vô Cơ Quan, từ ĐLTN vào PX Chà Nhám. Ông yên tâm nằm ngủ. Nghĩ rằng đã làm theo ý người khuất mặt. Chắc ngủ yên thôi. Tuy nhiên, Ông đang ngon giấc lúc nửa đêm, bỗng nhiên có người kéo mền , gọi tên Ông. Ông hốt hoảng, tỉnh dậy. Đèụn vẫn sáng trưng khắp nơi. Ông kinh ngạc vô cùng. Ông không nằm mơ đấy chứ ? Một thiếu phụ, mặt mày ủ dột, buồn bã. Bên cạnh là đứa bé gái, da mặt mét chẹt, xanh xao như tàu lá chuối nonõ. Nàng nhìn Ông khẩn khoản, nài nĩ, nói khoan thai, rõ ràng, như người trần tục:
-Chỗ này của mẹ con chúng tôi. Xin Ông hãy tìm chỗ khác ngủ.
Thật không thể nào tưởng tượng nổi. Ma mà hiện hình người, khiếu nại chỗ nằm, tại ngay cửa ra vào của cơ sở kinh doanh . Ông nghe nhờn nhợn , nổi gai, sởn óc trong người. Bây giờ, Độc Thủ Đại Hiệp cảm thấy choáng váng mặt mày, ghê rợn trong mình lắm rồi. ÔẢng không dám ngước nhìn Ma Nũ và Ma Nhí, mặt mũi xanh mét như mạ non. Quần áo trắng toát. Dáng người ẻo lả, lướt thướt. lả lơi, nhẹ nhàng như tờ giấy phất phơ dưới ánh dáng nhờ nhờ, lung linh của ngọn điện trên trần.nhà. Thật ớn quá! Ộng khiếp hãi, gục đầu xuống nền xi măng lạnh lẽo. Khi Ông tỉnh dậy, thì hai con Ma đã biến mất rồi. Sáng hôm sau, đi làm về, Ông kể lại chuyện Ma ở Cơ Quan cho vợ nghe. Bà Sáu, hiền thê của người hùng, là một Phật Tử thuần thành. Nghe chồng tâm sư, tỏ ý chán nản , muốn bỏ Sơ, ũ vì không dám ngủ đêm nơi có nhiêù ma chọc pha, ù quấy rày, hăm dọa, làm tình , làm tội đủ điều. Không ngủ được buổi tối, thì làm sao có sứa khoẻ để lao động kiếm sống đây? Không khéo ngã bịnh thì nguy quá. Nhà lại nghèo mạt rệp nữa. Tiền bạc đâu có mà lo thuốc men. Bà Sáu cho Ông biết Khu Vực đó ,trước kia nguyên là Bãi Tha Ma hoang vu, quạnh quẽ, ít người lui tới. Đây là thế giới của đất cát khô cằn, nứt nẻ, cây cối. gai gốc mọc rải rác, lổn ngổn, lảng ngảng. Gai xương rồng trổ tùm lum. Sau này, thành phố mở rộng, người ta bốc mộ, dọn phá nghĩa trang, cất nhà cửa, mở rộng đường sá. Có thể Nghĩa Trang đó có nhiều mồ mả người Chăm .Tuy nhiên , Bà khuyên Ông:
“Ma Quái, Yêu Tinh kỵ nhất Thần Chú và Kinh Phật. Họ ở cõi âm . Không làm gì mình được mà phải sợ. Chỉ sợ con người thôi. Người ta là sinh vật đáng sợ nhất. Bà khuyên chồng học thuộc Chú”Quan Âm Linh Cảm Chơn Ngôn” và Chú “Đại Bi”, là những thần chú quan trọng, trừ được tà ma yêu quái. Tụng chú xong, ngủ an giấc. Không bị ma quỉ chọc phá nữa.”. Bà đề nghị chồng đọc nhiều biến trước khi thà hồn vào giấc điệp mơ màng. Ông Sáu vốn ”Võ Biền”. Võ nghệ chiêu thức thì Ông dễ học, dễ tập. Nhưng chũ nghĩa, kinh kệ thì khó thuộâc, khó nhớ, khó nuốt vô lắm! Bài chú nào cũng gốc Phạn Ngữã , hay Hán văn, trắc vận. Không phải thơ êm ả, xuôi vần, dễ thuôc,dễ nhớ.
Vì vậy, Ông chỉ thuộc “Lục Tự Di Đà” và vài câu Chú trên. Qua đêm khác, Ông vô trải chiếu sát vách tường, treo mùng nằm ngủ. Đén đuốc vẫn mở sáng choang khắp nơi trên lầu cũng như bên dưới. Ông đang thả hồn theo giấc điệp tuyệt vời, thì có tiếng đập cửa rầm rầm như C/A đến xét nhà. Ông hoảng hồn tỉnh dậy. Ông dụi mắt nhìn về phía tiếng ồn ào , lao xao, rầm rậpù. Hỡi ôi! Hai con ma đang đứng ngay nợi cánh cửa hong, nhỏ, thấp, dùng ngăn đôi phồng trên vớiụ gian dưới . Cửa chia cách hai PX: Chà Nhám và Chẻ Mây của THT. Chúng nhe răng nanh, nhọn hoắc. trợn trừng mắt to, đỏ lớm như lửa tua tủa phun ra. Tóc lòa xòa. Mặt mày dữ dằn, trông thật dễ sợ. Miệng mở rộng hoác. Lưỡi thè dài thượt, đỏ lờm như máu. Chúng nhát Ông. Lúc đầu, Ông hơi khựng vì khiếp hãi. Nhưng Ông nín thở, lấy lõại bình tĩnh. Tự dưng, Ông nổâi máu anh hùng. Ông ngồi bật dậy, như cái lò xo, xỏ dép, phóng tới phía hai con Quỷ. ”Đại Hiệp” Lão Tướng, còn hung hăng , phẩn nộ, ra chiêu dữ dội, mạnh mẽ. chân dọt nhanh, như muốn đánh hai con Ma đã phá giấc ngủ ngon lành của Ông. Ghê thật! Nhưng chúng đã chạy rầm rầm lên cầảu thang lầu. Rồi tất cả im ắng khi Ông vào mùng ngủ lại. Bỗng nhiên, trên lầu như có tiếngù gió thổi. Cửa đập rào rào. cót két Bàn nghế như có ai đang lấy búa gõ rầm rầm. Âm thanh ầm ĩ, rền vang trong không gian khuya khoắt, tĩnh lặng. Tiếng va chạm ầm ầm, càng lúc càng dữ dội , vọng xuống tầng dưới. Ông giận run người, quên hết hãi hùng. đứng dậy, chạy nhanh đến tung cửa ngang. thoát nhanh lên lầu. Đèn vẫn sáng choang. Ánh trăng lấp loáng, lung linh qua khe song cửa. Không khí trở nên yên tĩnh lạ thường. Một sựù yên lặng đến kinh hồn khiếp vía. Bàn ghế vẫn như cũ. Các cửa nẻo đều đóng kín mít như bưng. không thấy một bóng ma. Không có yêu tinh, quỷ thần gì cả. Thật là quái dị, lạ lùng! Ông mệt mỏi, rã rời châu thân. Ông chán nản , ngồi phịch xuống chiếc ghế . Ông thấy sợ yêu , ma, quỷ quái, Thánh Thần, lắm rồi! Đã ba đêm, không chợp mắt được. Ba đêm bị Ma quỷ quậy phá, không cho ngủ yên. Làm sao chịu nổi đây? Con sợ các Ngài lắm rồi ạ! Ông ôm đầu, nhắm nghiền mắt, tỉnh tâm. Ông lâm râm niệm chú, niệm Phật, câu nhớ, câu không. Chừng vài phút, Ông tự nhiên thấy lòng trở lại bình tĩnh, nhẹ nhàng , thanh thản. Tim Ôâng không còn đập thình thịch như trước đây nữa.ũ Ông đứng thẳng người, cung kính chấp hai tay trước ngực, như thế đứng lạy trước Tượng Phật, Bàn thờ Thánh Thần, Ông Bà ở nhà Ông. Ông thành tâm khấn vái:
“Tôi tên Dương Giác, 66 tuổi, xin thành tâm khấn lạy Trời, Phật,Thánh, Thần, Thổ địa, Chư Thiên, Hộ Pháp,Thành Hoàng, Chư Vị khuất mặt tại đây. Kính xin Chư Vị cho tôi được an lành, ngủ yên, bảo ve,ả canh giữ Cơ Sở Công Nghiệp này, để kiếm tiền nuôi sống bản thân và gia đình, vốn nghèo khổ của chúng tôi. Tôi xin cung kính dâng tấm lòng thành với hương hoa, bánh , trái. Có gì tôi xin cúng nấy, vào ngày rằm, mùàng một mỗi tháng.”. Khấn nguyện xong, Ông đi xuống lầu , rôì chui vô mùng ngủ. Không khí thật êm ả , yên tĩnh khác thường. Ông niệm lâm râm: ” Nam mô A Di Đà Phật. Nam mô Đại Bi Hội Thượng Phật Bồ Tát. Án Ma Ni Bát Di Hồng...”. Ông chỉ thuộc có thế! Ông cứ niệm qua, lại các câu trên, không biết bao nhiêu lần, cho đên khi Ông ru hồn mình vào giấc ngủ an bình suốt đêm hôm ấy. Từ đó, tối nào, Ông cũng niệm kinh, chú như the, á trước khi ngủ. Không bao giờ ma quái, Ma Chàm, Ma Việt hiện về quấy phá Ông nữa. Ông trở thành Nhân Viên Bảo Vệ lâu dài, thường xuyên của Cơ Quan. Cậu chuyện Ông kể thật là ly ky, ụ rùng rợn, hấp dẫn như Liêu Trai Chí Dị của BTL, như phim Kinh Dị. Chuyện thật khó tin , nhưng có thật, với giọng kể trôi chảy, tự nhiên của người lính già, tàn phế , ít học. Cả Tổ SM, ai cũng lắc đầu, le lưỡi. Ghê quá ! Nhà này là thế giới của ma quái, yêu tinh. Kinh khủng , rùng rợn quá! Có người nói:.
-Tôi mà thấy thế, chắc són ra quần quá. Dám xỉu liền!. Cô khác lắc đầu, lè lưỡi: ” Tôi nhát lắm! Tôi gặp ma , sợ đứng tim, ngã ra quá!”. Mọi người cười ồ. Hôm trước, Chị Thêm có kể chuyện, Chị ngồi nán lại Cơ Quan chà mây, vào buổi trưa vắng vẻ, trong khi mọi người về nhà ăn cơm . Chị ngồi tại cửa trước, nơi Ông Dương Giác thấy ma sau này. Chợt có một luồng gió nhẹ thổi qua. Không khí yên tĩnh của buổi trưa nóng bức dường như rung rinh xao động . Chị quay lại nhìn phía sau nhà, thì Trời đất quỷ thần ơi! Một phụ nư, tóc tai bù xù, mặt mày xanh lè, tái mét. mặc áo quần trắng toát, đang đi hỏng chân đất, từ bên phía vách tường, băng ngang qua phía nhà cầu. Rồi sau đó biến mất. Chị ta muốn đứng tim, vì quá khiếp hãi. Ban ngày, ban mặt mà ma xuất hiện nguyên hình, đi khơi khơi như người cõi trần. Chuyện chị kể ra, mọi người không tin. Họ cho rằngỉ chị phịa, tưởng tượng thôi. Thời đại khoa học tiến bộ mà còn tin ma quỷ thần linh. Bây giờ, chuyện Ông Sáu kể, càng quái dị, khó tin hơn nữa. Anh Hài, Thủ Trưởng Cơ Quan, nghe Ông Sáu bỏ tiền túi mua bánh trái, cúng cầu an Cơ Quan vào ngày rằm , mùng một, Anh bảo cô KTHTX, Cô G, chi tiền cho Ông BV. Thế là anh em CN vào ngày sóc, ngày vọng mỗi tháng, có chuối, bánh ngọt bồi dưỡng vui vẻ, thoải mái, sau khi Lão Tướng cúng xong. Anh em có chất ngọt chia sẻ cùng nhau. Vui thật la vui! Ông Sáu cũng yên giấc hằng đêm, trong nhiệm vụ bảo vệ tài sản cơ quan. Ông không còn bị lũ ma chọc phá nữa.
“Chuyện ma,chuyện quỷ hiện về
Khó tin , nhưng lại thích nghe, tán, bàn.
Con người vốn ở cái tâm
Tâm mà bình lặng, mơ màng giấc xuân.”
Sau đó, chàng thất nghiệp. Thanh muốn chồng có việc làm Nhà Nước để ổn định cuộc sống quá khó khăn trong hiện tại . Dù là làm cu li, nhưng gia đình sẽ có Sổ Gạo, Sổ Mua Hàng. Cuộc sống an vui hơn, bảo đảm hơn.
3) LÀM XÍ NGHIỆP GẠCH VÔI ĐẠO LONG;
Lúc bấy giờ, Thanh có người bạn dạy Anh Văn cùng trường Đạo Long. Anh Hội. thuộc Hội Thánh Tin Lành /PR , biết sửa đồng hồ , quen Giám Đốc XNGVĐL, Ông Nguyễn Thanh Long, ( Quê Phan Rí,Thượng Úy Bộ Đội, chuyển ngành). Vì vậy, anh ta cầm bản lý lịch của Nguyên, trực tiếp nôp cho GĐ. Nhờ Ông nhận chàng vào làm CN. Điều may măn nữa là Thanh đang làm Chủ nhiệm của con gái út cưng của Ông Long. Ông Long lại là Hội Trưởng /Hội PHHS của Trường PTCSĐL/PR. Ông này thông cảm hoàn cảnh khó khăn hiện tại của Thanh, nên chấp thuận đơn xin. GĐ nhận chàng vào làm công nhân XN. Lại phải khai lý lịch lần nữa, có xác nhận của Chính Quyền Địa phương và C/A. Lý Lịch là bùa hộ mệnh, là sinh mạng của mỗi người trong chế đội mới. GĐ bảo chàng:
- Anh cần khai Lý Lịch rõ ràng, kèm đơn xin được tuyển dụng làm công nhân. Mặc dù là lao độỉng nặng, cuốc, xúc, làm cu li hạng bét, nhưng không phải dễ đâu. GĐ OK, nhưng phải nộp LL mới nhất. Nguyên lại nài nĩ TTDP phê tốt cho mình. Ông ta vốn không ưa bọn Ngụy, mặc dù Ông nguyên là HSQ thời Pháp. Đi làm Nhà Nước ư? Tốt đấy . Nhưng Tổ DP mất hết một công lao động Thủy Lợi. Ông không muốn chút nào. Nên Ông phê ngay môt câu xanh dờn , nhắc nhở Ban GĐXN lưu ý đừng nhận tên SQ Ngụy. ( Mặc dù trong LL đã khai rõ ràng mội chi tiết):
-Đương sự trước đây có hoạt động cho địch. Chức vụ Tr/Uý. Nay Đ/S xin làm XN Gạch. Kính chuyển các cấp xét.
Người ta chỉ cần biết anh này tốt hay xấu, có chấp hành các qui định, chính sách của Chính Quyền Địa Phương hay không? Thế thôi. GĐ Long cầm Bản LL của Nguyên , vẻ mặt không vui , nói:
-Ông TTDP phề xấu . Không muốn cho anh đi làm.Tuy nhiên, tôi nhận anh. Nguyên cảm kích lời nói chân tình, thông cảm và sự giúp đỡ của GĐXN. Chàng đã xoay sở làm lại Bản LL với lời phê và xác nhận tốt hơn, để làm vui lòng Ông Thủ Trưởng Cơ Quan đã giúp đỡ chàng. Chàng nhờ Anh Tuất, Tổ Phó ANDP, một Phật Tử thuần thành, gốc HSQ chế độ cũ, vợ bán bánh canh (Vợ anh là chị của Mùng, quê Cà Ná. Mùng la vợ kế của Hiệp, em Nguyên, trước kia. Hai ngửời có hai con . Rồi chia tay nhau ). Tuất phê tốt, lại nhắc công tác dạy Bổ Túc Văn Hóa cho Phường KD của Nguyên. Chàng biết ơn, đãi cà phê người chiến hữu trườc kia đã giúp đỡ chàng. Ông Long xem qua LL và xác nhận của Chính Quyền Điạ Phương. Ông rất hài lòng. Dĩ nhiên, LL sau khi TPAN ký , phải có lời phê của UBNDPKD. Cấp Phường, thường căn cứ vào lời phê của Tổ DP. Về mặt giấy tờ Hành Chánh , coi như êm. Nhưng khốn nỗi chàng chỉ đượỉc làm ở Tổ Tạo Hình 2 của Th, ( Gốc HSQ trước đây, quê Quảng Trị, Công Giáo, làm TT) . Anh ta còn trẻ, có vợ con. Nhà cùng xóm với Nguyên. Tuy nhiên, khi hồ sơ đem duyệt tại Phòng LĐ Thị Xã PR/TC, thì bị trở ngại, vì chàng quá tuổi lao động, theo quy định của Nhà Nước. ( CN tuyển dựng phải từ 34 tuổi trở xuống). Phòng LĐ đã bác đơn xin của chàng. Tuy vậy, XN có quyền cho phép CN làm Hợp Đồng những người đã quá tuổi ấn định. Họ phải ký giấy làm việc từng năm một. Không được hưởng quyền lợi gì cả. Không có`Sổ Gạo và Sổ Mua Hàng. Hai thứ này rất cần và là nồi gạo, huyết mạch , sinh mạng của người công nhân nghèo khổ lúc bấy giờ. Nguyên rầu thúi ruột. Tuy nhiên, ”Giỏi không bằng hên”, ”Tài không bằng may mắn”. Bà vợ Ông Trưởng Phòng Lao Động/TXPRTC là bạn quen vơi Thanh ở Đà Lạt trước đây. Thế là nàng nhờ bạn xin chồng thông cảm du di, giúp đỡ trường hợp của Nguyên. Một sáng chủ nhật, hai vợ chồng TPLĐ đến nhà Thanh. Họ quan sát và phỏng vấn Nguyên, xem chàng có đủ sức khoẻ lao động nặng không. Cuối cùng Ông H. gốc Bắc, Thủ Trưởng Phòng LĐTX chấp thuận cho chàng làm tại XN Gạch ĐL/PR. Nhưng Nguyên phải tuân theo qui định hành chánh của Nhà Nước. Ông đồng ý cho sửa tuổi chàng trong Hộ Khẩu. Tuổi phải dưới 35 mới hợp lệ. Họ cám ơn hai vợ chồng TPLĐ hết mực. Thanh vốn khéo tay và chữ viết đẹp. Nàng sửa HK dễ dàng, năm sanh của chồng. Khi trước chàng sinh năm 1941. Nay sửa thành 1950. Năm đi làm cu li là 1984. Tức 34 tuổi. Tuổi hợp lệ được tuyển dụng vào lực lượng Lao Động Thường Xuyên của Cơ Quan XN.
“Bây giơ khởi sự cu li
Nặng nề lao động, khỏi đì địa phương.
Khỏi kiểm điểm Công An Phường
Chiều ba mươi Tết khỏi làm vệ sinh.
Sổ Hàng , Sổ Gạo gia đình
Tạm yên cuộc sống cho mình an thân.
Dẫu rằng công việc nhọc nhằn
Nhưng tâm thanh thản, xa gần bơt lo.
Công An , Tổ Trưởng tha cho
“Qua sông nín thở”, ”lên đò ngặm tăm “.
Giả ngu, giả điếc, giả câm
Giả khờ, giả dại, đêm nằm ngủ ngon.
Con người, điên đảo khôn lường
Trở qua , trở lại, biển, sông, khó dò.”
Công việc làm gạch, vôi thật nặng nề, vất vả. ” Đổi bát mồ hôi lất bát cơm”. Cuốc và xúc là chính. Khi làm ca đêm, lúc ca ngày. XN lúc đó, vì nhu cầu sản xuất gạch, vôi có khi làm cả ba ca. CN làm quần quật cả ngày. Trời nắng gay gắt. Nắng như thiêu, như đốt . Nắng như trút lửa xuống mái tôn của Tổ Tạo Hình. Bên kia, là khu nhà cao ráo, mái ngói âm dương của Văn Phòng XN. Đối diện Cơ Quan Lãnh Đạo là dãy nhà chung cư của CBCNVXN. Bên kia con lộ dẫn vô làng Từ Tâm, Hòa Thủy, Tuấn Tú, Thành Tín, là dãy nhà, bao gồm Nhà Ăn Tập Thể, Nhà Giữ Trẻ, Nhà CBCNV ...Sát gần Khu Tạo Hình là Lò Vôi. Không khí lao động XHCN thật hăng say, năng nổ tại XN nổi tiếng của Tỉnh Thuận Hải ( Tức bao gồm ba tỉnh cũ, sáp nhập lại : BT/NT /BTuy) . Tại Tổ tạo đất thành hình viên gạch chữ nhật. Máy chạy xình xịch, ầm ầm liên tục. Hai CN xúc đất đã ủ sẵn, đổ lên trên dây chuyền ( Đất do hai CN khâu xúc lên xe cải tiến, đẩy vào đổ. Đất được chuyển bằng xe tải từ xa, đất sét làm gạch. Tổ Khai Thác phụ trách khâu này. Tổ lấy đất từ xa về XN được tuyển chọn trong dám CN trẻ và khoẻ mạnh. Đất dổ trước sân Khu Tạo Hình, rộng mênh mông, bát ngát, gần những đám ruộng lúa của cư dân Đạo Long. Đất được xe ủi Tractor, ủi dồn lại thành đống lớn. Đất chở vào nhà ủ. Toán phụ trách ủ đất, gồm hai người. Nam nhân khoẻ mạnh, dùng cuốc ban dất , đập vỡ vụn. Nữ nhân cầm vòi, xịt nước vừa phải cho đất khỏi nhảo. Mỗi khâu lao động trong thời gian quy định là 8 giờ một ca.). Máy chuyển đất trên dây chuyền vào nơi tạo hình viên gạch. Hai CN phụ trách khâu quan trọng này. Một người ngồi trên bệ cao, điều khiển máy. Một người dứng tại máng phía sau , dùng tay, đẩy đất vào lỗ sâu hun hút, nặn hình viên gạch. Một công nhân đứng ngoài đầu máy chờ khối đất mềm, láng bóng, lồ lộ hình dáng, bò tư từ ra khỏi cái miệng khổng lồ của chiếc máy cũ kỹ do Liên Sô sản xuất. XNĐL đã mua máy cũ này về từ Nam Định , Miện Bắc . Nghe nói, giá bảy triệu đồng lúc bấy giờ. Cô công nhân phụ trách, lẹ làng động tác nhuần nhuyển, cầm khung chỉ, căt đất thành hình viên gạch chữ nhật. Một toán khác, dùng xe cải tiến, bôc gạch mới ra lò, đem phơi ngoài khu nhà không vách, rộng mênh mông. Sau đó có khâu Lật Phơi phụ trách trở, phơi gạch ướt cho khô, để đưa vào lò nung. còn có Khâu đẩy xe gạch ra sân phơi cũng như khâu lật phơi chỉ có hai CN mỗi khâu. Các công viêc trong Tổ Nguyên làm lúc bấy giờ, đều thực hiện bằng sức người , chỉ trừ khâu tạo hình viên gạch là dùng máy. Sau đó, Toán Đốt Lò, gồm bốn người, làm việc, khi gạch được Tổ Lò chuyển vào lò nung gạch. Những nhà lò to cao sừng sững, nuốt chững hàng ngàn, hàng vạn tấm gạch thẻ. Lò gạch được đốt lửa, nung chín gạch, khoảng vài ba hôm. Rồi công nhân bốc gạnh thẻ, chuyển ra chất thành đóng trên sân khổng lồ của XN. Than đá đúc thành thẻ hình chữ nhật, phơi kho, dùng để nung gạch thẻ. Tất cả công việc sản xuất gạch thẻ, vôi, hầu như do lao động bằng chân tay của CN.
“Bàn tay ta làm nên tất cả
Với sức người , sỏi đá cũng thành cơm.” ( HTT, một nhà thơ Cung Đình XHCN) .
, Bên kia, các CN Lò Vôi làm việc cũng cực kỳ nặng nề, vất vả và dễ bị nhiễm chất vôi độc hại. Mùi vôi hăng hăng, ngai ngái, khó chịu vô cùng. Ngửi nhiều chất vôi, có thể bị bịnh phổi. Khói từ lò nung vôi bốc lên ngùn ngụt , bay tỏa, lan rộng trong không gian. Chất thán khí rất độc hại. Nghe thiên hạ nói thế .CN dùng búa tạ chặt đá san hô thành miếng nhỏ, trước khi đưa vào lò nung. Ngoài xa, bên kia sân, gần giếng nước, là Khu Vực Đúc Than Đá. Sân chứa một khối lượng than đá lớn. Than đá trộn đất sét ngâm nước ướt mềm một đêm trong hồ chứa. Hôm sau, CN lấy ra đổ than thành bánh hình chữ nhật, phơi khô dùng để chuyển vào lò nung gạch. Bãỉ than đen lòm, nằm phơi mình dưới sức nóng như nung của Thị Trấn Khô. Lố nhố nằm rải rác, khoe mình, vài viên than đá, chiếu óng ánh, dưới tia nắng mặt trời, chói chang, rực rỡ. Những thỏi than đá kết tinh, bóng mượt, óng ả như kim cương, trông rất đẹp mắt. Loạt than đá quý hiếm này, bán rất được giá. Đó là loại than đá tốt nhất, hiếm có, trong đóng than hỗn tạp, tả pí lù này. Bên kia, là Bãi Củi nằm lổn ngổn, lảng ngảng trên sân, cạnh lò, dủng dể làm mồi đốt lửa, nung gạch. Gần đó là những đóng gạch thành phẩm, trải dài bao la, bát ngát, khoe mình đỏ au, tắm nắng vàng bát ngát, lung linh, rực rỡ, của vùng nhiệt đới PR. Bên kia con lo, là Nhà Căn Tin, bán cà phê, nước giải khát. Gần đó là Nhà Ăn Tập Thể.
Ngưòi hùng nổi danh, thuộc Tổ Tạo Hình I. Chuyên viên kéo đất bằng xe Cải Tiến ( Loại xe hai càng và hai bánh) là Ông Nguyễn Xí. Ông khỏe như voi. Người tầm thước. Da ngăm ngăm vì phơi nắng hằng ngày, lao động nặng nhọc. ”Đổi bát mồ hôi lấy bát cơm.” Tuy cao tuổi , nhưng làm việc thật năng nỗ, tích cực và mạnh mẽ, nhanh nhẹn, tháo vác, bền bĩ, dẻo dai vô cùng. Người phụ nữ theo sau, chuyên phụ đẩy cho anh hùng LĐ. Cô này khôn ngoan đáo để, biết người, biết ta, nhờ đàn anh làm hầu như 80 phần trăm công việc nặng nhọc trong Khâu Chuyển Đất, từ Bãi ngoài vào Nhà mỗi ngày. Nàng cứ bồi dưỡng người hùng. Khi thì vài củ khoai lang luộc. Khi thì gói bắp hầm. Lúc thì vài quả chuối. ”Của ít lòng nhiều”. ”Mình ăn thì hết. Mình cho thì còn” . Nguyên chợt nhớ đoạn thơ của một thi sĩ khuyên các con mình hành thiện:
“Nếu các con thương Bố
Các con hãy nhớ lời
Cho người thì còn mãi
Mình ăn hết thì thôi.” (Nguyên Như)
Thế là thục nữ khỏe ra. Anh hùng làm cho gần hết công việc nặng nhọc,vất vả, như xúc đất, choàng sợi dây đai ngang vai , ì ạch, còng lưng, kéo chiếc xe Cải Tiên chở đây đát vào Sân mổi ngày. Nàng chỉ phụ đẩy phía sau thôi . CN đói lắm! Rách lắm! Mọi người, hầu như ai cũng đói, khổ lắm, trong giai đoạn cả nước ăn độn. Bởi vậy, củ khoai lang luộc, gói bắp hầm, vài quả chuối, một bịch kẹo dẻo, bị bánh ngọt, không bao nhiêu tiền, thật là quý, đối với ngươì lao động , ít học, nghẻo khổ như Ông Xí. Cô công nhân thích làm cùng khâu với người hùng LĐ. Ngược lai , Hiệp sĩ kéo đất cũng ưa làm chung với Nữ Bồ Tát, thường đãi Ông ăn lúc đói lòng.
“Ở đây lao động nặng nề
Công nhân dùng sức, nắng se gạch hồng.
Lửa trôi, Xí Nghiệp như nung
Đẩy xe , chuyển đất, ủ xong, tạo hình.
Dây chuyền, đ đổ lênh đênh
Máy reo rầm rập, kéo rền cua roa.
Đất vào đầu máy, nước xoa
Lù lù thỏi gạch chui ra khỏi buồng.
Cô công nhân cắt gọn gàng
Hai viên gạch ướt bợ ngang xe chờ.
Đầy xe lăn bánh nhấp nhô
Sân kề thoáng đãng, gió lùa qua hiên.
Lật phơi dưới mái mông mênh
Hai nàng chăm chỉ, tóc huyền, lưng thon.
Gạch khô chuyển đến lò son
Chất đầy, nung lửa, gạch hồng bốc ra.
Bây giờ, thành phẩm đỏ lòa,
Công nhân chất đống, gạch ta thành tiền.
Mồ hôi, nước mắt làm nên
“Qua sông nín thở”, cho yên cuộc đời.
Cu li nào dễ nhận ai
Thông qua lý lịch, nổi trôi lắm đường.”
Khâu nào,việc nào tại XN này, cũng vất vả, nhọc nhằn vì toàn lao động bằng tay chân để sản xuất ra thành phẩm vôi và gạch thẻ. Đây là cơ sở kinh doanh của Nhà Nước.
“ Công nhân chẻ đá san hô
Nắng nung sân bãi, nóng lùa mênh mông.
Mồ hôi xối xả chảy ròng
Mặt mày, thân xác tắm trong hỏa lò.
Không gian, khói bóc mịt mờ
Lò vôi nung đỏ, gió lùa khói bay.
Ngạt ngào, ngai ngái, cay cay
Chất này đôc địa, dễ say, hại người.”
Lúc bấy giơ, Nguyên thực sự là CNXN ( từ đầu năm 1984 cho đến 1989). Chàng được biên chế làm nhiều khâu trong thời gian làm thuê tại đây. Công việc nào cũng vất vả, cực nhọc , đổ nhiều mồ hôi và sức lực. Xúc, cuốc, kéo xe, chuyển gạch thẻ, đúc than đá. Làm Ban Đời Sống một thời gian, Tổ Lá Nem, Phân Xưởng Cát Lồi. PX Bia 88...
“Thi đua cuốc xúc cho nhanh
Mồ hôi lả chả, nắng hanh nung người.
Bên kia chẻ đá làm vôi
Bên này ra gạch, ngất trời bụi bay.
Làm than , đen nghịt thân người.
Anh hùng lao động, ta thời thi đua.”
Việc làm khổ như thế! Cực như vậy, mà lương phạn thì ít oi. Xin vào làm thật khó vô cùng, như đã nói đoạn trên. Làm cu li, đỡ lo về mặt chính trị. Không mang tiếng “ăn bám” , bóc lột nhân dân lao động. Cuộc sống tạm ổn định, dù nghèo đói, khó khăn đủ thứ. Tuy nhiên, trước mắt “khỏi đi kinh tế `mới”. Chính quyền địa phương bớt chiếu cố. C/A khỏi mời lên, gọi xuống trình diện, khai báo, làm kiểm điểm linh tinh đủ thứ. Thật khó lòng ở nhà, mà được yên thân. Vả lại”Có làm, thì mới có ăn. Không dưng ai nỡ đem phần đến cho.”. Đi làm cu li , tuy cực về thân xác, nhưng tinh thần bớt căng thẳng, lo âu đủ thứ về mặt Khu Phố và An Ninh, Chính Trị.
Nhưng phải thành thật mà nói, thời gian làm Ban Đời Sống ( Thuộc Phòng Hành Chánh /XNGVĐL) do Anh Du, Tổ Trưởng, là thoải mái nhất, vì tránh nắng gió, khỏi lao động quần quật, cuốc xúc cả ngày ngoài trời rã rời cả châu thân. ( Lúc đó, Anh NV Bé GĐ, thay anh Long chuyển đi làm Phó/TGĐ /XN GN Trinh Tường PT/Tỉnh BT. Anh Bé làm PGĐ Vật Tư XNĐL thay thế Anh Long. Anh VH Tại, Bí Thư/PGĐ HC, Anh Linh (Thuế Vụ Chế Độ cũ) làm Trưởng Phòng HC, rồi leo lên Trưởng Phòng TC)
“Mua hàng, duyệt sổ thảnh thơi
Trong Ban Đời Sống, nắng trời tạm xa.
Xẻng , len tạm nghỉ ở nhà
Đất sình ngưng lội thân già, một năm.”
Tuy nhiên, công việc văn phòng, giấy tờ, sổ sách, mua hàng cũng có những khó khăn, phức tạp, rắc rối của nó. Thật vậy, đi “ Duyệt Sổ Gạo”, Sổ Mua Hàng ( Sổ Công Nghệ Phẩm). không phải là công việc phẳng bằng , trơn tru, dễ dàng đâu nhé! CN nữ có vấn đề quá nhiều. Lắm bà có con một bày, mà cứ mang họ mẹ. Cha không có hay cha không lộ diện được. Con tư sinh, con ngoài giá thú, con ngoại hôn, duyệt xét trời ơi đất hỡi. Bị Tổ C/A xét duyệt, hạch hỏi, tra vấn đủ thứ, làm khó dễ đủ điều. Duyệt hồ sơ, phải kèm theo Hộ Khẩu. Phải đối chiếu, xác nhận rõ ràng, ăn khớp với nhau. Sau đó, các cơ quan xét duyệt như C/A, Lương Thực, Công Nghệ Phẩm chiếu theo , rồi mới quyết định số lượng gạo, mắm, muối, sữa, đường, cho mỗi CN hay cha mẹ đều là CNNN. Đó là mạch sống. Đó là Nồi Gạo của người CN. Đồng lương ít ỏi. Gạo giá cung cấp. Con cái cần ăn theo cha mẹ. CN mới có thể đi làm nuôi con dại. Vì vậy, Khâu Đời Sống là quan trọng nhất cho người làm thuê.
“Sổ Hàng, Sổ Gạo, hương xuân
Tem bìa, hoa nở, công nhân sống còn.
Ăn theo, mong mỏi các con,
Nếu mà bị cúp, khó lòng làm thuê.”
Lý do gì mà cac nàng CNXNGVĐL có nhiều con ngoại hôn như thế? Có lắm lý do. Nhưng, có lẽ, lý do chính là CN đi “Thủy Lợi Sông Lu”. Đó là đầu mối cho các nàng XN có con ngoại hôn. Thật vậy, trước đây, XNGVĐL/PR, có lệ cho CN đi làm Thủy Lợi , phụ giúp Nhà Nước, nếu việc làm ở Cơ Quan rỗi rãnh, không bận rộn trong việc sản xuất gạch, vôi lắm.
“Sông Lu các bạn lên đường
Tham gia Thủy Lợi , có lương mà xài.”
Lúc bấy giờ, nam nữ CN đem theo gạo, mắm lên đường làm Thủy Lợi. Con sông không lớn, nhưng kéo dài lê thê. Sông bò dọc theo khu rừng chồi xơ xác. Sông lượn khúc vào tận các làng Tuấn Tú, Hòa Thủy diệu vợi. Đồi núi mênh mông, Iác đác hai bên bờ, cây cối lưa thưa, cành lá rậm rạp, cho bóng mát, khi anh nắng chan hòa, rực rỡ khắp nơi. Con sông vào mùa khô, nên cạn xợt. Họ tự cuốc , đào, xúc, chuyển đất cát từ lòng sông, lên đổ trên hai bên bờ. Đáy sông được khai thông, trở nên sâu hơn. Nước sẽ tuôn về , chuyển xuống miền xuôi, tưới tiêu ruộng vườn. Những túp lều vải dựng tạm hai bên bờ. Nam nũ xa nhà, sống cô đơn nơi hoang vu, vắng vẻ. Sau một ngày lao đông nặng nhọc, vất vả, chiều chiều, họ rãnh rang, thảnh thơi, hay trò chuyện, trao đổi tâm tình . ”Nam nữ thọ thọ bất thân”. “ Lửa gần rơm, không bơm cũng cháy”. Như ” nam châm hút sắt”. ” Cá gặp nước, rồng gặp mây’. “ Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu.”. Đa số CN đều còn trẻ, sức sống dạt dào, tràn trề sinh lực. Kẻ xa phòng nhất. Người vắng lang quân. Những thiếu nữ đương thì, tình xuân phơi phới. Những thiếu phụ sồn sồn. Những giai nhân, tài tử gặp nhau, vui vầy cá nưóc, duyên ưa. Đông đảo vô số. Những cảnh ” Hai bên cùng liếc, hai lòng cùng ưa”(Kiều). Bởi thế, đã xảy ra những trường hợp ”xé rào”, ”đi đêm”, phong lưu, bay bướm, là thườụ=ng tình tại XN này’.
“Trai tài, gái sắc gặp nhau
Đồng thanh tương ứng, dạt dào yêu đương.”
Có thể nói, đi Thủy Lợi Sông Lu, là giai đoạn chín mùi của những cuộc tình bốc lửa. Chỉ là giọt nước, làm tràn ly đầy. Đó là cơ hội tốt nhất, để họ thêm khắn khít. Tình yêu đã nở hoa, khai nhụy, đạt đến tuyệt đỉnh của hạnh phúc lứa đôi, giữa khung cảnh vắng vẻ, đìu hiu, gió mát, trăng thanh, hay đêm tối mơ màng, say đắm yêu đương. Chính khung cảnh hoang vắng, quạnh quẽ này, đã đồng lõa với hai con tim dễ hòa chung điệu, trong lều vải bên đồi xa xôi, hẻo lánh, trong khu rừng chồi bát ngát. Bóng tôi mênh mông hay trăng vàng lung linh, ảo diệu, là quỷ Satan , cám dỗ sự thèm khát, ham muốn tột đỉnh của con người trần tục , cô đơn. Hai kẻ cu ki, khác phái dễ tìm nhau trong hoàn cảnh nhộn nhàng, hưng phấn, tưng bừng, đầy sức sống động và quyến rũ của tâm cảnh, chung quanh như thế.
”Từng đôi tâm sự trong lều
Ai đâu chịu cảnh buồn thiu một mình.
Côn trùng rả rích chung quanh
Hai tim hòa nhập, tơ tình nở hoa.”
“Đi làm Thủy Lợi Sông Lu
Đêm khuya thanh vắng, âm u rừng chồi.
Trăng vàng lấp lánh, lả lơi
Đôi ta “tâm sự” bên đồi , lều giăng.
Bây giờ, con cái ngoại hôn
Con ăn theo Mẹ, gạo, hàng , sổ đây.
Sau khi công tác ở Ban Đời Sống chừng 10 tháng, chàng về lại khâu sản xuất trực tiếp . Tổ Đúc Than. Làm Gạch Lá Nem. Rồi chuyển qua PX Cát Lồi. Thoạt đầu, chàng làm Bảo Vệ, ngủ đêm coi ngó PX này. Khu vực Cát Lồi, nằm tuốt phía trong, gần Làng Tư Tâm, Hòa Thủy, Thành Tín và Tuấn Tú. Sau cùng, chàng chuyển qua bộ phận “Cung Tiêu kiêm Bốc Vác”. Có nghĩa là đi đây đó bán hàng, bỏ bia, giao dịch, quảng cáo. Chàng phải chuyển bia lên, xuống xe ba gác. Lúc đó PX Cát Lồi phụ trách thêm Khâu sản xuất bia 88 . Bia này, do Bộ Ngoại Thương cho nhân viên từ SG ra PR, để trực tiếp điều chế, chưng cất , kinh doanh. Ông Bách , Quản Đốc, trẻ tuổi, có học thức, dáng người gầy, dong dỏng cao, mắt sâu như mắt mèo, lanh lợi, thông minh, biết ứng phó với thời cuộc và công việc quan hệ với cấp trên và cấp dưới của mình. Trước đây, anh phụ trách khâu Vật Tư của XN. Tuy tay nghề chuyên môn về xăng dầu, máy móc, kỹ thuật, vật tư, nhưng anh ta phụ trách khâu mới cũng trôi chảy, êm xuôi vì biết xử sự giao tế với mọi cấp và lanh lợi, tháo vác. Vì thế, GĐXN tin cậy Anh ta và giao khoán công việc cho Anh. Quản Đôc Bách khôn ngoan, khéo léo hết mực. Mọi giấy tờ chi phí , kinh doanh, hành chánh... đều đưa GĐ ký duyệt, khán hết. Mọi trách nhiệm được GĐXN , cựu Đại Úy CM, trình độ lớp nhất trước kia, chia sẻ hết. Anh ta nhẹ bới gánh nặng trách nhiệm về công việc mình làm. Nhận thấy Nguyên cân cù, chăm chỉ, biết chữ nghĩa, tính toán, anh ta kéo chàng về PX mình cho làm “ Cung Tiêu”, chuyển bia bỏ mối cho các cơ quan, hàng quán.
“Tạo Hình, rồi lại Mua Hàng
Sĩ Quan Cải Tạo làm Than kéo dài.
“Lá Nem” Tổ nọ đổi dời
Nơi nào cuốc xúc ngoài trời thì êm.
Văn Phòng, Duyệt Sổ, khó chen,
Bản Khai Lý Lịch , Sổ Đen muôn đời.
Chuyển qua Phân Xưởng Cát Lồi
Cử làm Bảo Vệ thức dài gác canh.
Đêm về, gió thổi qua mành
Dãy nhà hiu quạnh, trăng thanh mơ màng .
Côn trùng não nuột rên vang.
Nghe buồn dâng ngập tâm can khuya về.
“ Cung Tiêu” trách nhiệm bán bia
Bây giờ xe đạp lê thê dặm đường.
Gió mưâ hay nắng chang chang,
Kè kè chiếc cặp, tàng tàng duỗi rong.
Chuyển hàng, khiệng, vác, nhân công,
Theo xe ba gác , bia thùng ngổn ngang.
Có khi xe&nb
